Mum hesaplayıcı: ne kadar mum, koku ve fitil gerekir?

Bir kavanoza ne kadar mum gider?

Önce kabın dolacak hacmini bulun. Yuvarlak kavanozda bu, taban alanı ile dolum yüksekliğinin çarpımıdır; dolum yüksekliği, kabın iç yüksekliğinden üstte bırakacağınız boşluk çıkarılarak bulunur. Santimetre küp, mililitreyle aynıdır.

Dolum hacmi = π × (iç çap ÷ 2)² × (iç yükseklik − boşluk)

Mum sudan hafiftir: kabı dolduran suyun gramı kadar mum o kaba girmez. Bu yüzden hacim, mum türüne göre bir katsayıyla çarpılır. Mum yapımcılarının soya mumu için kullandığı yaygın katsayı 0,86’dır (1 ml’ye yaklaşık 0,86 g). Parafinin yoğunluğu yaklaşık 0,90, balmumununki yaklaşık 0,95 g/ml’dir. Kokos-soya karışımları için ayrı bir değer bulamadık; soya katsayısını kullandık.

Karışım = dolum hacmi × katsayı; mum = karışım ÷ (1 + koku oranı + boya oranı); koku yağı = mum × koku oranı

Koku yağı da kapta yer kaplar. Bu yüzden kaba giren karışımı mum ile koku yağı arasında bölüyoruz; koku oranı, CandleScience’ın verdiği gibi mumun ağırlığına göredir. 8 cm iç çaplı, 9 cm yüksekliğindeki bir kavanozda üstte 1,5 cm boşluk bırakırsanız π × 4² × 7,5 = 377 ml dolar. Soya mumuyla 377 × 0,86 = 324 g karışım gider: %6 kokuyla 324 ÷ 1,06 = 306 g mum ve 18,4 g koku yağı. Dört kavanoz için 1.223 g mum ve 73,4 g koku yağı hazırlayın.

Katsayılar mumun markasına göre biraz değişir. En doğru sonucu, bir kabı mumla doldurup tartarak ya da mumunuzun teknik bilgi formundaki değerle alırsınız. Sıcak mum soğurken çeker; üstte çukur kalırsa kalan mumu eritip ikinci kez ince bir kat dökün.

Koku ne zaman, ne kadar eklenir?

CandleScience, ürün sayfalarında soya, kokos-soya, parafin ve balmumu için aynı yolu öneriyor: mumu benmari usulü 85 °C’ye (185 °F) kadar ısıtın, ocaktan alıp koku yağını ekleyin ve iki dakika yavaşça karıştırın. Kokuyu daha soğuk mumda eklemek kokunun mumla iyi bağlanmasını engelleyebilir. Ardından mumu kendi dökme sıcaklığına kadar soğutup dökün.

Yaygın bir başlangıç oranı %6’dır (yaklaşık 1 ons/libre). Mumunuzun kaldırabileceği en yüksek orandan fazlasını koymayın: fazla koku yağı yüzeye sızabilir ve yanma sorunlarına yol açabilir. Hesaplayıcı, seçtiğiniz mum için aşağıdaki tablodaki sınırı aşarsanız uyarır.

Fitil nasıl seçilir?

Fitil boyutu mumun türüne, kabın çapına, koku oranına ve boyaya göre değişir. Hesaplayıcı yalnızca genel bir yön verir; boyutu fitil üreticisinin tablosundan seçin. CandleScience’a göre birden çok fitil, çapı en az 3,5 inç (yaklaşık 9 cm) olan kaplarda kullanılabilir; bu durumda her fitil kabın kendi bölümüne göre (çap ÷ fitil sayısı) seçilir. Yaygın fitil tablolarında ise tek fitil 4,75 inç (yaklaşık 12 cm) çaplı kaplara kadar uzanır. Hesaplayıcı temkinli davranır: 9–10,8 cm arasında tek ya da çok fitilin ikisini de olası sayar, 10,8 cm’den (4,25 inç) geniş kaplarda birden çok fitil önerir. Dikdörtgen kaplarda her fitili kendi bölümünün geniş kenarına göre seçin. Kokunuz %6’nın üstündeyse ya da koyu boya kullanıyorsanız bir boy büyük fitil deneyin.

Tam erime havuzu, çapın her inçi (2,5 cm) için yaklaşık bir saatte oluşur. Deneme yakışında mumu en az 24 saat dinlendirin, fitili 6 mm’ye kısaltın ve mumu 3–4 saat yakın. Bu sürenin sonunda erime havuzu kabın kenarına 6 mm’den yakın olmalı, alev de 2,5–5 cm boyunda kalmalı. Mumu bir seferde 4 saatten uzun yakmayın.

Kaynaklar: koku sınırları ve dökme sıcaklıkları CandleScience mum rehberi; 85 °C’de koku ekleme CandleScience soya mumu yapımı ve CandleScience balmumu; çoklu fitil CandleScience çok fitilli mumlar ve Lone Star fitil rehberi; deneme yakışı CandleScience deneme yakışı; 0,86 katsayısı GlassNow; balmumu yoğunluğu FAO/JECFA; parafin yoğunluğu Wikipedia.

Güvenli mum yapımı ve kullanımı

Yanan mumu asla gözetimsiz bırakmayın. Mumu, yanabilecek her şeyden en az 30 cm uzakta, çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği, düz ve ısıya dayanıklı bir yüzeyde yakın.

Mumu doğrudan ateşte değil, benmari usulü eritin ve eriyen mumun başından ayrılmayın; sıcaklığı bir termometreyle izleyin. Koku yağının parlama noktası, yağın açık alev ya da kıvılcımla tutuşabileceği sıcaklıktır. CandleScience’a göre parlama noktası 85 °C’nin altında olan bir yağı eriyik muma eklemek onu tutuşturmaz; yine de açık alevden uzak çalışın ve yağın güvenlik bilgi formuna bakın.

Kaynaklar: güvenlik önerileri Los Angeles İtfaiyesi (LAFD); parlama noktası CandleScience.