Kabartma Lastikli Tığ İşi Tozluk Nasıl Örülür?

Desen şeması

Şema tozluğun ilk beş turunu gösterir: başlangıç zinciri, ikili trabzanla örülen 1. tur ve ön ve arka sütun ikili trabzanla örülen kabartma turları. Simgeler temel tığ diyagramlarındaki gibidir; sütun ilmeklerinin altındaki kanca, tığın ilmeğin gövdesinin hangi yanından dolandığını gösterir.

• Turlar: iş çevrilmez; her tur sağdan sola okunur ve sol uçtaki noktada turun ilk ilmeğine yarım sık iğneyle birleşir. Tur numarası okumanın başladığı sağ taraftadır.
• İlk tur: oval simge zincir, ortasında eğik çizgi olan T simgesi ikili trabzandır; turun başındaki 3 zincir ilk ikili trabzan sayılır.
• İkinci turdan itibaren: turun başındaki 2 zincir ilmek sayılmaz. Kancası sağa açılan siyah simge ön sütun, kancası sola açılan turuncu simge arka sütun ikili trabzandır; tekrar 2 ilmektir.
• Gri şeritler: ön sütunların üst üste gelerek oluşturduğu kabarık dikey çizgiler.
• Tablo: bedene göre başlangıç zinciri, yani tur başına ilmek sayısı, tozluk çevresi ve bir çift için ip miktarı.

Ölçü şeması orta bedenin yassı ölçülerini, bot manşetinin nasıl giyildiğini ve lastiğin kesitini gösterir.

• Diz boyu: 32 tur, yaklaşık 40 cm; orta bedende yassı eni yaklaşık 16,25 cm, yani çevre 32,5 cm.
• Bot manşeti: 13 tur, yaklaşık 16 cm; alt yarısı botun içinde kalır, üst yarısı botun üstünde görünür ya da dışa katlanır.
• Kesit: ön sütunlar öne kabarır, arka sütunlar geride kalır; lastik bu yüzden yana esner.

Başlangıç ve ilk tur

Tozluk alttan, bilekten yukarı doğru örülür; başlangıç zinciri alt kenar, son tur dizin altındaki üst kenar olur.

1. Başlangıç zinciri

   Orta beden için 52 zincir çekin (küçük 46, büyük 58). Zinciri gevşek tutun ya da 6 numara tığla çekin; tozluk ayağınızdan bu kenarla geçecek.

2. Halka yapın

   Birleştirmeden önce zinciri topuğunuzun ve ayak üstünüzün çevresine sarıp deneyin: zorlanmadan geçmeli. Dar gelirse zinciri 6 numara tığla daha gevşek çekin; yine dar gelirse 2 zincir ekleyin (sayı çift kalmalı, bütün turlar bu sayıyla örülür). Sonra zinciri bükmeden ilk zincire yarım sık iğneyle birleştirin ve 5 numara tığa geçin.

3. İlk tur

   3 zincir çekin; bu zincir ilk ikili trabzan sayılır. Sonraki her zincire 1 ikili trabzan örün: orta bedende 51 ikili trabzan, toplam 52 ilmek. Turun başındaki 3 zincirin tepesine yarım sık iğneyle birleştirin ve ilmekleri sayın; sayı çift olmalıdır.

Kabartma lastik turları

Kabartma lastik, ön ve arka sütun ikili trabzanın sırayla örülmesiyle oluşur. İkisinde de tığ ilmeğin tepesine değil, önceki turdaki ilmeğin gövdesinin, yani sütununun etrafına geçirilir. Ön sütun ikili trabzanda tığ sütunun etrafından önden, arka sütun ikili trabzanda arkadan dolanır; tığı arkadan geçirmeyi arka sütun sık iğnede de görebilirsiniz.

1. Turun başı

   2 zincir çekin; bu zincir ilmek sayılmaz, yalnız yüksekliği tamamlar. İş çevrilmez.

2. Ön sütun ikili trabzan

   İpliği tığa dolayın. Tığı önceki turun ilk ilmeğinin (2. turda, 1. turun başındaki 3 zincirin) sağ yanından önden arkaya sokun, sütunun arkasından geçirip sol yanından öne çıkarın; sütun tığın önünde kalır. İpliği dolayıp bir ilmek çekin, sonra ikili trabzandaki gibi ikişer ikişer kapatın. Bu ilmek öne kabarır.

3. Arka sütun ikili trabzan

   İpliği tığa dolayın. Tığı bir sonraki ilmeğin sağ yanından arkadan öne sokun, sütunun önünden geçirip sol yanından yeniden arkaya çıkarın; sütun tığın arkasında kalır. İpliği dolayıp bir ilmek çekin ve ikili trabzandaki gibi kapatın. Bu ilmek geride kalır.

4. Turu tamamlayın

   Tur boyunca 1 ön sütun, 1 arka sütun ikili trabzan örün: orta bedende 26 tekrar, 52 ilmek. Son ilmek arka sütundur. Turun ilk ön sütun ilmeğinin tepesine yarım sık iğneyle birleştirin; başlangıçtaki 2 zinciri atlayın.

5. Dikey çizgileri oturtun

   Sonraki turlarda da ön sütunlar her zaman önceki turun ön sütunlarının, arka sütunlar arka sütunların etrafına örülür ve turun ilk ilmeği hep ön sütundur. Birkaç turdan sonra dikey kabartma çizgiler belirgin hâle gelir.

6. Boy

   Diz boyu tozluk için 32. tura, bot manşeti için 13. tura kadar devam edin; her tur yaklaşık 1,25 cm ekler. Tozluğu ara sıra giyip deneyin: üst kenar dizin hemen altına gelmeli. Son turdan sonra ipi 15 cm bırakıp kesin.

Bitirme ve ikinci tozluk

1. Uçları gizleyin

   Başlangıç ve bitiş uçlarını yün iğnesiyle sütunların içinden dikey olarak 4–5 cm geçirin, sonra ters yönde 2 cm geri dönüp kesin. Dikey geçirilen uç, lastik esnediğinde dışarı çıkmaz.

2. İkinci tozluk

   İkinci tozluğu aynı ilmek ve tur sayısıyla örün. İkisini yan yana koyup boylarını karşılaştırın; fark bir turdan fazlaysa kısa olana bir tur ekleyin.

3. Yıkama

   Tozluğu ipin etiketine göre yıkayın; yün karışımlı ipleri genellikle 30 °C'de elde yıkayıp düz bir yüzeyde kurutun. Asarak kurutursanız lastik uzar.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Tozluğu kendi baldır ölçüme göre nasıl örerim?

Baldırınızı en kalın yerinden ölçün ve ölçünün yaklaşık %90'ını alın; bunu 10 cm'deki ilmek sayınızla çarpıp 10'a bölün ve en yakın çift sayıya yuvarlayın. Örneğin 34 cm'lik bir baldır için 34 × 0,9 × 16 ÷ 10 ≈ 49, yani 48 ilmek; başlangıç zincirini de 48 çekin. Boy için ayak bileği kemiğinden dizin altına kadar ölçüp 1,25'e bölün: 36 cm için yaklaşık 29 tur.

Bilekte daha dar bir tozluk yapabilir miyim?

Bu model bilekte bol kalıp toplanan düz bir tüptür. Daha dar bir bilek isterseniz başlangıç zincirini ve 1. turu tarifteki gibi örün, 2.–10. turları bir numara küçük tığla (4 numara) örüp sonra 5 numaraya geçin. Böylece alt kenar ayağınızdan geçecek kadar bol kalır. İlmek sayısı değişmediği için lastik bozulmaz, yalnız ilmekler küçülür. Ne kadar daraldığını görmek için önce küçük tığla bir numune örüp ölçün.

Kalın bir iple örebilir miyim?

Evet, ama sayıları kendi numunenize göre yeniden hesaplayın. Örneğin 10 cm'de 12 ilmek ve 6 tur tutan kalın bir iple ve 6 numara tığla, baldırı 36 cm olan biri için 36 × 0,9 × 12 ÷ 10 ≈ 39, yani 38 ilmek; 40 cm boy için 40 × 6 ÷ 10 = 24 tur örün. Kalın iple örülen tozluk daha çabuk biter ama daha ağır ve dolgun durur.

Kışlık bir takım için bileği düğmeli tığ işi eldiven ve kedi kulaklı bere tariflerimize bakın. Yılbaşı için başka örgü fikirleri Yılbaşı sayfasında, daha fazlası örgü sayfamızda.