Yılbaşı ağacını kağıttan süslerle donatmak hem ucuz hem de çocuklarla birlikte yapılabilecek keyifli bir iş. Bu yazıda üç klasik süs var: dallardan sarkıp sallanan koni biçimli çanlar, dala ata biner gibi oturan kağıt mumlar ve pelür kağıdından saçaklı kasımpatılar. Hepsi kağıt, makas ve yapıştırıcıyla yapılır.
Süsler, 1910 tarihli bir çocuk el işi kitabının yılbaşı bölümünden uyarlandı. Ölçüleri santimetreye çevirdik ve çan için pergelle de çizilebilen bir kalıp hazırladık. Aşağıda kesim kalıbını, katlama şemasını ve her süsün yapılışını bulacaksınız. Başka kağıt işleri için kağıt projelerimize göz atabilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Büyük çan: Yükseklik yaklaşık 8,5 cm, ağız çapı 6 cm
Küçük çan: Yükseklik yaklaşık 5,7 cm, ağız çapı 4 cm
Mum: 10 cm gövde, çap yaklaşık 0,9 cm
Kasımpatı: İki adet 15 cm çaplı saçaklı daire, 10 cm sap
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
120 g renkli fotokopi kağıdı (renkli çanlar için)
80 g beyaz ve renkli fotokopi kağıdı (mumlar ve kasımpatı sapları için)
Turuncu pelür (ipek) kağıdı (mum alevleri için)
Turuncu ya da sarı pelür kağıdı, her kasımpatı için 2 adet 15 × 15 cm
Altın yaldızlı kağıt (çan dilleri için)
Stick yapıştırıcı ya da beyaz sıvı yapıştırıcı
İnce pamuk ip ya da simli ip, her çan için 30–35 cm
Kalın yorgan iğnesi
Yaklaşık 8 mm çapında kurşun kalem (sarma kalıbı)
Makas, cetvel, pergel ve iletki
Toplu iğne (kasımpatıları dala tutturmak için)
Proje notları
Küçük çanda yan uzunluk 6 cm, ağız yarıçapı 2 cm'dir; açı yine 120°, yükseklik yaklaşık 5,7 cm.
Mum gövdesi 6,5 cm genişliğindeki kağıdın 8 mm'lik kaleme yaklaşık 2,5 tur sarılmasıyla oluşur.
Kalıbı A4 kağıda yazdırınca 5 cm kontrol çizgisini ölçün. Ölçek tutmuyorsa [kalıp ölçek kontrolü](/kalip-olcek-kontrolu) aracından yararlanın ya da çanı pergel ve iletkiyle doğrudan çizin.
Süsleri hediye paketlerinde de kullanabilirsiniz; isim kartları için [etiket şablonu oluşturucu](/etiket-sablonu-olusturucu) işinizi kolaylaştırır.
Kağıt süslerle dolu bir ağaçta yalnızca LED ışık kullanın; ağacı mum, şömine ve ısıtıcılardan uzak tutun.
Adım adım yapılışı
Kesim kalıbı
Kalıp bir A4 sayfası boyutunda hazırlandı: büyük ve küçük çanın dilimleri, çan dili diskleri, mum ve alev gerçek boyda yer alır. Sayfayı A4 kağıda yazdırın ve sol alttaki 5 cm kontrol çizgisini cetvelle ölçün.

- Kalın çizgi: kesim çizgisi.
- Kesikli çizgi: yapıştırma sınırı; koninin öbür kenarı bu çizgiye oturur.
- Taralı alan: 1,5 cm'lik yapıştırma payı.
- Kırmızı kesikli çizgi: büyük çanın 9 cm'lik yarıçapı.
- Mum: 10 × 6,5 cm dikdörtgen; üstte 0,6 cm fitil ve 2 cm'lik alev sırtı tek parça kesilir.
Kasımpatı katlaması ve çanın kesiti
Üst sırada pelür kağıdın katlanma ve kesilme sırası, altta çanın içinden geçen ip, düğümün yeri ve dilin konumu görülür.

- 1–3: 15 × 15 cm kare iki kez ikiye katlanır, 7,5 × 7,5 cm olur.
- 4: üçgene katlanır; kırmızı kesikli yay ve kırmızı çizgiler kesim yerleridir.
- 5: açılınca 15 cm çaplı saçaklı bir daire çıkar.
- Çan kesiti: düğüm tepede, dilin yarısı ağızdan sarkar.
Çan
Dilimi kesin
Kalıbı simli kartona aktarıp kesin ya da pergelle 9 cm yarıçaplı bir daire çizin, iletkiyle 120°'lik dilimi işaretleyin ve bir düz kenarına 1,5 cm'lik yapıştırma payı ekleyin.
Koniyi yapıştırın
Dilimi düz bırakın ve yapıştırma payını yapıştırıcıyla sürün. Dilimi kıvırıp koni yapın, öbür düz kenarı kesikli çizgiye oturtun ve ağız kenarlarını hizalayın. Bastırırken bir parmağınızı içeride tutun; çan yassılaşmaz.
Dili hazırlayın
Altın kağıdı ikiye katlayın ve 2,5 cm çaplı daireyi (küçük çanda 1,8 cm) bir kerede keserek iki disk elde edin. Bir diskin tersine yapıştırıcı sürün, ipin ucunu ortadan geçirin ve öbür diski üstüne kapatın; dilin iki yüzü de altın olur.
Düğümün yerini bulun
Dilin merkezinden 8,5 cm yukarıda ipe düğüm atın; küçük çanda bu ölçü 5,7 cm'dir. Ölçmek istemezseniz dili çanın ağzına tutun, yarısı aşağı sarkacak şekilde ayarlayın ve ipin çan tepesine geldiği yeri toplu iğneyle işaretleyin.
Asın
İpi yorgan iğnesine geçirin ve çanın tepesinden içeriden dışarıya doğru çıkarın; düğüm ipin kaymasını önler. Üstte 20–25 cm ip bırakın. Çanı dala sıkı bağlamayın, ipin ucundan sarkıp sallanabilsin.
Mum
Parçayı kesin
Mumu kalıptan, üstteki fitil ve alev sırtıyla birlikte tek parça kesin: gövde 10 cm boyunda, 6,5 cm genişliğinde; fitil 0,6 cm, alev sırtı 2 cm.
Kaleme sarın
Kalemi parçanın sağ uzun kenarına koyun ve kağıdı sola doğru sıkıca sarın. Son 1 cm'ye yapıştırıcı sürüp yapıştırın; fitil ve alev sırtı dış katta kalır.
Çentikleri kesin
Ruloyu kalemden çıkarın. Alt kenarda karşılıklı iki ince çentik açın: 1,5 cm derinliğinde, 3 mm genişliğinde. Bazı mumlarda çentikleri önde ve arkada, bazılarında yanlarda açın; böylece dallar farklı yönlere uzansa da alevler odaya bakar.
Alevi yapıştırın
Turuncu pelürden 1,3 cm genişliğinde, 5 cm boyunda bir alev kesin. Alevi alev sırtına yapıştırın; ucu, hava akımıyla savrulmuş gibi bir yana taşsın.
Dala yerleştirin
Mumu çentikleriyle dala ata biner gibi oturtun. Yapraklar engel olursa birkaç iğne yaprağı koparıp mumu açılan yere yerleştirin.
Kasımpatı
Kağıdı katlayın
15 × 15 cm'lik pelürü ortadan ikiye, sonra yine ikiye katlayın; 7,5 × 7,5 cm'lik bir kare olur. Bütün katların birleştiği köşe kağıdın merkezidir. Kareyi bu köşeden geçen köşegen boyunca katlayıp üçgen yapın.
Kenarı yuvarlayın
Merkezden 7,5 cm uzaklıkta bir yay çizin ve dış köşeyi bu yay boyunca kesip atın. Açtığınızda 15 cm çaplı bir daire olacak.
Saçakları kesin
Yaydan merkeze doğru 3–4 mm arayla kesikler atın, merkeze 1 cm kala durun. Yay yaklaşık 5,9 cm olduğundan 15–20 kesik çıkar.
İki daireyi birleştirin
İki saçaklı daireyi açıp üst üste koyun. Ortasından tutup sıkıştırın, sivri bir uç oluşacak şekilde bükün ve saçakları yukarı doğru toplayın.
Sapı takın
5 × 10 cm'lik kağıdı kalem üzerinde sarıp yapıştırın ve kalemden çıkarın. Çiçeğin sivri ucuna yapıştırıcı sürüp sapın ucuna itin, tutana kadar parmaklarınızla sıkın. Kasımpatıyı dik tutup sapından bir toplu iğneyle ince bir dala tutturun.
Sık sorulan sorular
Hangi kağıt çanın şeklini en iyi korur?
120 g ve üstü kağıt ya da ince simli karton koni biçimini iyi tutar. İnce yaldızlı ambalaj kağıdı kullanacaksanız önce 80 g bir kağıda yapıştırıp kurutun, sonra kesin. Pelür kağıdı çan için fazla yumuşaktır.
Çanlardan girlanda yapabilir miyim?
Evet. 1 m uzunluğunda bir ipe 6 çanı 15 cm arayla dizin: 5 aralık × 15 cm = 75 cm eder ve iki uçta 12,5'er cm asma payı kalır. Her çanın düğümünü ipe bağlamadan önce yerini kalemle işaretleyin.
Küçük çocuklarla nasıl yapılır?
Dilimleri, mum parçalarını ve kasımpatı karelerini önceden kesip hazırlayın. Çocuklar stick yapıştırıcıyla koniyi ve ruloyu yapıştırabilir, saçakları çocuk makasıyla kesebilir. İğneyle delme ve ip geçirme işini bir yetişkin yapsın.
Modellerin orijinal görselleri

1910 tarihli bir çocuk el işi kitabından: dallardan sarkan kağıt çanlar.

Aynı kitaptan: çam dalına çentikleriyle oturtulmuş kağıt mumlar.

Aynı kitaptan: saplı kağıt kasımpatı süsü.
Kağıttan başka bir çiçek için krapon kağıdından şeftali çiçekleri yazımıza, hediyeleri koymak için minik hediye kutusuna göz atabilirsiniz. Ağacı keçe süslerle tamamlamak isterseniz mutlu ağaç ve cüce süslerimiz, şömine yerine kapıya asmak için de yeni yıl çorabı hazır. Kağıttan kar taneleri için kirigami kar tanesi şablonumuza da bakabilirsiniz.
Ateşten uzak tutun
Kağıt süsler kolay tutuşur. Bu süslerle donattığınız ağaçta gerçek mum yakmayın, yalnızca LED ışık kullanın ve ağacı şömine ile ısıtıcılardan uzak tutun.
Yapıştırıcıyı az sürün
Pelür kağıdı sıvı yapıştırıcıyla ıslanıp yırtılır. Alevlerde ve kasımpatıda stick yapıştırıcı ya da çok ince bir kat sıvı yapıştırıcı kullanın.
Çanlar sallansın
Çanları ipin ucundan serbestçe sarkıtın. Hafif bir hava akımında sallanmaları süsün en güzel yanıdır; uzun ip dekoratif bir görünüm de verir.
Kaynak: Lina Beard, Adelia B. Beard, Little Folks' Handy Book (1910)
Terimler sözlüğü
Koni: Tabanı daire olan, tepeye doğru daralan şekil; bir daire diliminin kıvrılmasıyla elde edilir.
Daire dilimi: Bir dairenin merkezden çıkan iki yarıçap arasında kalan parçası.
Yapıştırma payı: Parçanın üst üste binip yapıştırılan, görünmeyen kenarı.
Simli karton: Yüzeyi parlak ya da yaldızlı, ince karton.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle