Origami Turna Nasıl Yapılır? Şemalı Anlatım

Origami işaretleri

Origami şemaları birkaç standart çizgi ve okla okunur. Katlamaya başlamadan önce bu işaretlere bir göz atın; sayfadaki bütün şemalar aynı işaretleri kullanır.

• Vadi kıvrımı (kesik çizgi): Kağıdı kendinize doğru katlayın; kat çizgisi çukur kalır. Okun ucu dolu çizilir.
• Dağ kıvrımı (nokta-çizgi): Kağıdı arkaya doğru katlayın; kat çizgisi tepe gibi kalkar. Okun ucu içi boş çizilir.
• Kat izi (ince düz çizgi): Daha önce katlanıp açılmış yer.
• İki uçlu ok: Katlayın, iyice bastırın ve geri açın.
• Döngü ok: Kağıdı ters yüzüne çevirin.
• İçi boş kalın ok: Kağıdı okun yönünde iki katın arasına doğru itin (içe ters katlama).
• Kırmızı ve beyaz: Tek yüzü renkli kağıdın renkli ve beyaz yüzü.

Kare temel

İlk beş adımda kağıda kat izlerini verip onu dört katlı küçük bir kareye dönüştürüyorsunuz. Bu kareye kare temel denir; pek çok origami modeli buradan başlar.

1. Ortadan iki yönde katlayın

   Kağıdı beyaz yüzü yukarıda olacak şekilde koyun. Alt kenarı üst kenarın üstüne getirip ortadan katlayın, iyice bastırın ve açın. Aynısını sağ kenarı sol kenara getirerek yapın. Kağıtta artı biçiminde iki kat izi olur.

2. Köşegenlerinden katlayın

   Kağıdı çevirin; renkli yüz yukarıda olsun. Sol alt köşeyi sağ üst köşeye getirip köşegeninden katlayın, bastırın ve açın. Aynısını öbür köşegende yapın. Artık kağıtta biri artı, biri çarpı biçiminde dört kat izi var.

3. Köşesi aşağıda olacak şekilde döndürün

   Renkli yüz yukarıda, bir köşe size bakacak şekilde kağıdı döndürün. Yatay köşegen vadi, ortadan gelen dört çapraz kat dağ olacak şekilde katları hafifçe kıvırın; dikey köşegen düz kalır. Kağıt kendiliğinden kapanmaya başlar.

4. Üç köşeyi alttaki köşeye indirin

   Sol, sağ ve üst köşeyi arkadan alttaki köşenin üstüne getirin. Alttaki kare önde kalır, sol ve sağ köşe ortadaki katlara girer, üst köşe en arkaya gelir. Kağıdı düzleştirip bütün kenarları bastırın.

5. Kare temeli kontrol edin

   Elinizde 7,5 × 7,5 cm boyunda, dört katlı bir kare olmalı. Kağıdın ortası olan kapalı ucu yukarıda, dört serbest köşenin buluştuğu açık ucu aşağıda tutun. Dışta renkli yüz görünür; turnanın dışı da bu renkte olur.

Kuş temeli

İkinci bölümde kare temeli taç yaprağı katıyla uzun bir baklavaya, yani kuş temeline dönüştürüyorsunuz. Kuş temelinin boyu kağıdın kenarına eşittir: 15 cm kağıtta 15 cm.

1. Uçurtma katlarını yapın

   Kare temeli açık ucu aşağıda tutun. Yalnızca üst katın sol alt kenarını orta çizgiye getirip katlayın, sonra sağ alt kenarı da orta çizgiye katlayın. Üst kat bir uçurtmaya benzer.

2. Üst üçgeni indirin

   Üstteki küçük üçgeni, iki katın üst uçlarını birleştiren yatay çizgiden öne ve aşağı katlayın. Bu kat izi bir sonraki adımın menteşesidir; iyice bastırın.

3. Katları açın

   Üçgeni ve iki yan katı geri açın. Üst katta üç kat izi kalır: iki çapraz ve bir yatay.

4. Taç yaprağı katını yapın

   Üst katın alt köşesini tutun ve yatay kat izinden yukarı kaldırın. Kaldırırken iki yan kenar kat izlerinden içe katlanıp orta çizgide buluşur. Kağıdı düzleştirin: üst kat uzun bir baklava olur.

5. Arkada tekrarlayın

   Kağıdı çevirin ve bu bölümün ilk dört adımını arka katta da yapın.

6. Kuş temelini kontrol edin

   Elinizde yaklaşık 15 cm boyunda bir baklava olmalı. Üst yarıda iki kanat (biri önde, biri arkada), alt yarıda ortadan ayrık iki uç vardır. Bu iki uç boyun ve kuyruk olacak.

Boyun, kuyruk ve kanatlar

Son bölümde kuş temelinin alt uçlarını inceltip boyun ve kuyruğa dönüştürüyor, başı katlıyor ve kanatları indiriyorsunuz. Bu bölümün şeması daha büyük çizildi.

1. Alt uçları inceltin

   Kuş temelini ayrık uçları aşağıda tutun. Üst katın sol ve sağ alt kenarını orta çizgiye katlayın; kat, alt uçtan başlayıp kanadın kenarına kadar uzanır. Kağıdı çevirip arkada da aynısını yapın.

2. Boyun ve kuyruğu kaldırın

   Sol ucu, kanatların alt kenarı hizasından yukarı ve sola doğru öne katlayın, bastırın ve açın. Sonra iki kanadı hafifçe aralayın ve ucu bu kat izinden içe ters katlayın: uç ters dönüp kanatların arasından yukarı çıkar. Sağ uçta da aynısını yapın. İki uç yataydan yaklaşık 65° yukarı baksın.

3. Başı katlayın

   Boyun ucunun yaklaşık 1,5 cm gerisinden, ucu aşağı bakacak şekilde küçük bir içe ters katlama daha yapın. Bu küçük uç turnanın başıdır.

4. Kanatları indirin

   Öndeki kanadı gövdeyle birleştiği yatay çizgiden aşağı katlayın. Kağıdı çevirip arkadaki kanadı da indirin.

5. Gövdeyi açın

   İki kanadı uçlarından tutup yavaşça iki yana çekin; ortadaki gövde hafifçe şişer. İsterseniz kanatları gövdenin üstünde hafifçe yukarı kıvırın.

Kağıt boyu ve turna boyu

Turnanın boyu kağıdın kenarıyla orantılıdır. Aşağıdaki değerler şemadaki açılarla çizimden hesaplandı; elle verilen boyun açısına göre birkaç milimetre değişebilir.

Kısaca turnanın boyu kağıt kenarının yaklaşık yarısı, kanat açıklığı yaklaşık üçte ikisi kadardır.

Sık sorulan sorular

Turna için hangi kağıt en iyisi?

İnce, tek yüzü renkli 15 × 15 cm origami kağıdı en kolay katlanır: katlar keskin olur ve son adımlarda kağıt kalınlaşmaz. Fotokopi kağıdı da olur, ama kalın olduğu için boyun ve baş katları zorlaşır; fotokopi kağıdıyla en az 21 × 21 cm kare kullanın. Eski dergi sayfalarından da kare kesebilirsiniz; artan kağıtlar için geri dönüşüm projelerimize göz atın.

Taç yaprağı katında kenarlar ortada buluşmuyor, neden?

Çoğunlukla 2. bölümün ilk üç adımındaki kat izleri yeterince bastırılmadığı için. Üç kat izini de tırnağınızla iyice bastırın ve alt köşeyi kaldırırken yanların kat izlerinden kendiliğinden içe girmesine izin verin. Kağıt tam kare değilse kenarlar yine buluşmaz; köşegeninden katlayıp kontrol edin.

Bin turna katlamak için kaç A4 kağıt gerekir?

Japonya'da bin turnayı ipe dizip dilek tutma geleneğine senbazuru denir. Kenarı 7,5 cm olan kareler kullanırsanız bir A4 kağıttan 2 × 3 = 6 kare çıkar: 1000 ÷ 6 = 166,7, yani 167 A4 kağıt gerekir. Kenarı 7 cm yaparsanız bir A4 kağıttan 3 × 4 = 12 kare çıkar ve 84 kağıt yeter. Başka boylar için origami kağıt hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.

Kare temeli öğrendiyseniz yine ortadan ve köşegenlerden verilen kat izleriyle başlayan kapaklı masu kutuya geçebilirsiniz. Makasla çalışmak isterseniz kirigami kar tanesi şablonlarımıza göz atın; daha fazla kağıt işi için kağıt projelerimize bakabilirsiniz.