PDF Kalıp Nasıl Yazdırılır ve Birleştirilir?

Kalıp neden yanlış ölçüde çıkar?

PDF okuyucular ve tarayıcılar, sayfanın kenarları kesilmesin diye baskıyı çoğu zaman kendiliğinden küçültür. “Sayfaya sığdır” ya da “Küçült” seçili kalırsa kalıp birkaç yüzde küçük basılır. Yüzde 3'lük bir küçülme 10 cm'lik karede yalnızca 3 mm'dir; ama 50 cm'lik bir parçada 1,5 cm, 100 cm'lik bir parçada 3 cm eder. Bazı yazıcılar da sayfayı yatayda ve dikeyde farklı oranda basar; o zaman kare dikdörtgene döner.

Doğru ölçekte yazdırmak

1. Kalıbı bir PDF okuyucuda açın

   Tarayıcının içindeki görüntüleyici kendi baskı ayarlarını kullanır. Dosyayı indirip bilgisayarınızdaki bir PDF okuyucuda açın.

2. Ölçeği %100 yapın

   Yazdırma penceresinde boyut ya da ölçek ayarını “Gerçek boyut” veya %100 seçin. “Sayfaya sığdır”, “Küçült” ve “Kenar boşluklarını küçült” kapalı olsun.

3. Kağıt boyutunu kontrol edin

   Kalıp hangi kağıda göre hazırlandıysa onu seçin: Türkiye'de A4; ABD'de hazırlanan bir kalıp Letter olabilir.

4. Önce test sayfasını yazdırın

   Yazdırılacak sayfalar kutusuna yalnızca test karesinin olduğu sayfanın numarasını yazın.

5. Kareyi ölçün

   Sert, milimetrik bir cetvelle yatay ve dikey kenarı ayrı ayrı ölçün. İkisi de doğruysa bütün kalıbı aynı ayarla yazdırın.

Test karesini ölçmek

Test karesi çoğu kalıpta ilk sayfada ya da bir parçanın yanında durur; kenarı genellikle 5 cm, 1 inç (2,54 cm) ya da 2 inçtir (5,08 cm). Kalıbınızda yoksa kalıp ölçek kontrolü sayfasından A4 ya da Letter test sayfasını indirin; bu sayfada milimetre bölmeli 10 cm'lik bir kare, yanında da 1 ve 2 inçlik iki küçük kare bulunur. Test sayfasını kalıbı yazdıracağınız ayarlarla basın.

Ölçtüğünüz kenarla yeni ölçeği şöyle bulursunuz:

Yeni ölçek (%) = kullandığınız ölçek × olması gereken kenar ÷ ölçtüğünüz kenar

Örnek: %100 ile yazdırdığınız 5 cm'lik kontrol çizgisi 4,85 cm çıktıysa 100 × 5 ÷ 4,85 = 103,1, yani ölçeği %103 yapın. Yazdırma penceresinde %97 yazıyorsa ve 10 cm'lik kare 9,7 cm çıktıysa hesap 97 × 10 ÷ 9,7 = %100 verir: sorun yazıcıda değil, ölçek ayarındadır.

• Cetvel: kırmızı kesik çizgi ölçülen 9,7 cm, yeşil çizgi olması gereken 10 cm.
• Yazdırma penceresi: yeşil işaretli seçenekler seçili olsun, kırmızı işaretliler seçili olmasın.
• Yeşil satır: sapma %1 içinde; kalıp bu ayarla yazdırılabilir.

Yatay ve dikey kenarı ayrı ölçün. Örneğin yatay 9,8, dikey 10 cm çıktıysa yazıcı sayfayı orantısız basıyordur: hesaplayıcı yatay için %102, dikey için %100 der. Bu durumda tek bir ölçek ikisini birden düzeltmez; önce “Sayfaya sığdır” ve “Kenar boşluklarını küçült” seçeneklerinin kapalı olduğunu kontrol edin.

A4 ve Letter kağıt farkı

Türkiye'de yazıcı kağıdı A4'tür (21 × 29,7 cm). ABD'de hazırlanan kalıplar Letter (21,59 × 27,94 cm) düzeninde olabilir. Letter, A4'ten 0,59 cm geniş, 1,76 cm kısadır. Letter bir kalıbı A4 kağıda %100 ölçekle bastığınızda boy sığar; sayfa ortalanırsa enden toplam yaklaşık 6 mm, yani iki yandan 3'er mm taşar. Bu taşma kenar boşluğunda kalır; çerçeve çizgisi kağıdın içinde kaldığı sürece kalıp doğru basılır.

Sayfaları birleştirmek

Çok sayfalı bir kalıbın başında, sayfaların nasıl dizileceğini gösteren bir harita bulunur. A1 düzeninde harf satırı, rakam sütunu belirtir. Sol üst köşedeki sayfa A1'dir; A1, A2, A3 diye sağa giden ilk sıranın altına B sırası, onun altına C sırası gelir. Sayfalar çerçeve çizgilerinden birleşir; kenar boşluğu birleşen ölçüye katılmaz:

• Birleşen en = sütun sayısı × (kağıt eni − 2 × kenar boşluğu)
• Birleşen boy = satır sayısı × (kağıt boyu − 2 × kenar boşluğu)

Örnek: A4 dikey, 1 cm boşluklu 2 × 2 sayfalık bir kalıp birleşince 2 × 19 = 38 cm en, 2 × 27,7 = 55,4 cm boy olur; 4 ek yeri vardır (2 dikey, 2 yatay). A4 yatay, 1,5 cm boşluklu 3 sütun × 2 satırlık bir kalıpta çerçeve 26,7 × 18 cm'dir: 3 × 26,7 = 80,1 cm en, 2 × 18 = 36 cm boy.

Kenarların nasıl kesileceği kalıbın talimatında yazar. Üç yaygın yöntem vardır: her sayfanın sağ ve alt boşluğunu kesip yandaki ve alttaki sayfanın boşluğuna bindirmek, sol ve üst boşluğu kesip bir önceki sayfanın üstüne bindirmek ya da birbirine değen bütün boşlukları kesip sayfaları kenar kenara dizmek. Üçünde de kalıbın ölçüsü aynı çıkar; yalnızca bir kalıpta tek yöntem kullanın. 4 × 3 sayfalık bir kalıpta 17 ek yeri vardır: sağ ve alt yönteminde 17, kenar kenara yönteminde 34 kenar kesilir.

• Düz çizgi: çerçeve çizgisi; sayfalar bu çizgilerden birleşir.
• Kırmızı kesik çizgi: kesilecek kenar boşluğu; en sağ sütunun sağ ve en alt satırın alt kenarı kesilmez.
• Lacivert üçgen: hizalama işareti; yarısı bir sayfada, yarısı yandaki sayfadadır.
• Kahverengi çizgi: sayfalara bölünmüş kalıp parçası.

1. Sayfaları dizin

   Bütün sayfaları haritadaki gibi masaya dizin; A1 sol üstte olsun. Eksik ya da ters dönmüş sayfa olmadığını kontrol edin.

2. Kenarları kesin

   Kalıbın talimatındaki yönteme göre kenar boşluklarını çerçeve çizgisinden kesin. Talimat yoksa her sayfanın sağ ve alt boşluğunu kesin; en sağ sütunun sağına ve en alt satırın altına dokunmayın.

3. İşaretleri çakıştırın

   Kesilmiş kenarı yandaki sayfanın boşluğuna bindirin. Çerçeve çizgileri ve ikiye bölünmüş üçgen ya da daire tam üst üste gelmeli; kalıp çizgisi ek yerinden kırılmadan geçmeli.

4. Satır satır bantlayın

   Önce A satırının sayfalarını, sonra B ve C satırlarını kendi içinde bantlayın. Ardından satırları yukarıdan aşağıya birbirine ekleyin.

5. Ölçüyü kontrol edin

   Birleşen kalıbın çerçevesini ölçün. A4 dikey, 1 cm boşluklu 4 × 3 sayfalık kalıp 76 × 83,1 cm olmalı.

Ölçek hatasının birleşen kalıba etkisi büyüktür: aynı 4 × 3 sayfalık kalıpta test karesi 9,7 cm çıkmışsa kalıp birleşince yaklaşık 73,72 × 80,61 cm olur, yani 2,3 cm dar ve 2,5 cm kısa. Bu yüzden sayfaları kesmeden önce test karesini ölçün.

Sık yapılan hatalar

• Bütün kalıbı test etmeden yazdırmak: ölçek yanlışsa bütün sayfalar boşa gider. Önce yalnızca test sayfasını basın.
• Mezurayla ölçmek: kumaş mezura esneyebilir; 10 cm'lik karede 1 mm bile %1 eder. Sert, milimetrik bir cetvel kullanın.
• İki kesim yöntemini karıştırmak: bir sayfada sağ, öbüründe sol boşluğu keserseniz ek yerleri kayar.
• Ek yerini zorlamak: çizgiler tutmuyorsa sayfaları kaydırarak düzeltmeye çalışmayın; önce test karesini kontrol edin.
• Farklı yazıcıda devam etmek: kalıbın sayfalarını aynı yazıcı ve aynı ayarla basın; iki yazıcının ölçeği farklı olabilir.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Ölçeği %103 yaptım, kare şimdi 10,1 cm çıktı. Yeniden mi ayarlamalıyım?

Hayır. 10,1 cm, 10 cm'den %1 büyüktür ve kabul sınırının içindedir. Hesaplayıcıya kullandığınız ölçeği 103, ölçtüğünüz kenarı 10,1 yazarsanız ölçeğin doğru olduğunu söyler; bütün kalıbı %103 ile yazdırın.

Kalıbımda test karesi yok; nasıl kontrol ederim?

Hobili test sayfasını kalıbı yazdıracağınız ayarlarla basın ve 10 cm'lik kareyi ölçün. Kalıbın üzerinde ölçüsü yazılı bir çizgi ya da parça kenarı varsa onu da ölçebilirsiniz: araçta “Başka bir ölçü” seçeneğine olması gereken uzunluğu, ölçtüğünüz kenar kutusuna da ölçtüğünüzü yazın.

Ölçtüğümü milimetre olarak yazabilir miyim?

Evet. Araç, karenin 8–12 katı kadar bir değeri milimetre kabul eder: 10 cm'lik kare için 97 yazarsanız bunu 9,7 cm'ye çevirir ve çevirdiğini kutunun altında gösterir.

Birleştirdiğim kalıp birkaç milimetre farklı çıkıyor; neden?

Her ek yerinde küçük bir kayma olabilir ve bunlar toplanır. 4 sütunlu bir kalıpta yan yana 3 ek yeri vardır; her birinde 1 mm kayma toplamda 3 mm eder. Bandı sökmeden önce çerçeve çizgilerinin ve hizalama işaretlerinin tam çakıştığını kontrol edin.

Kareyi ölçtüyseniz sonucu kalıp ölçek kontrolü aracına yazın; araç yeni ölçeği, birleşince kalıbın ölçüsünü ve sayfa haritasını verir, haritayı PDF olarak da indirebilirsiniz. Denemek için keçe patik kalıbımız dört, kumaş yılbaşı çorabı kalıbımız beş sayfalıktır; tek sayfalık bir başlangıç için bebek önlüğü kalıbına bakabilirsiniz.