Bu battaniye, Tunus işi (Afgan örgüsü) tekniğiyle örülen dokuz kırmızı şeritten oluşuyor. Her sırada şeridin ortasına ilmek eklenip kenarlarda eksiltildiği için alt uç sivri bir dişle bitiyor; beyaz üçlü trabzan halkaları ve ortadaki uzun ilmekler de kırmızı zemin üzerinde zikzak bir desen çiziyor. Tunus işinin temel ilmeğini bilen ve yeni bir desen denemek isteyenler için iddialı bir proje.
Model 1952 tarihli bir battaniye kitapçığından uyarlandı. Aşağıda bir şeridin desen tekrarını gösteren şemayı, sıra sıra yapılışı, birleştirmeyi ve saçağı bulacaksınız. Diğer tığ işi projeler için Tığ İşi Projeler sayfasına göz atın.
Proje bilgileri
Zorluk: Zor
Numune: 10 cm'de 20 ilmek ve 16 sıra; bir şerit yaklaşık 12,5 cm
Bitmiş ölçü: Yaklaşık 114 × 183 cm (saçak dahil)
Şerit sayısı: 9
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Beyaz orta kalınlıkta örgü ipi, yaklaşık 340 g (desen ve saçak için)
4 ya da 4,5 numara Tunus işi tığı (en az 30 cm uzunluğunda, ucu topuzlu)
Yün iğnesi
Makas
Proje notları
Her sırada ortaya 2 ilmek eklenir, kenarlarda 1'er ilmek eksilir; ilmek sayısı hep 31 kalır ve şeridin alt ucu sivrilir.
Beyaz desen sıralarında beyazı sıranın başında bağlarsınız; geri dönüşü kısa bir kırmızı iple tamamlayıp ana kırmızı ipe dönersiniz. Her desen sırasında kısa uçlar kalır, bunları dikişe gizleyin.
Üçlü trabzan halkaları ve uzun ilmekler 3 sıra aşağıdan çekilir; çekerken işi germeyin, halkalar düz yatmalı.
Şeritleri dikerken desen sıralarını hizalayın.
Adım adım yapılışı
Şerit yapısı şeması
Şema bir şeridin 2.–21. sıralarını, yani desen tekrarını gösterir. Beyaz dikey çizgiler 3 sıra aşağıdan çekilen üçlü trabzan halkalarıdır; ortadan yelpaze gibi açılan çizgiler aynı orta ilmekten çekilen uzun ilmeklerdir. Sağda dokuz şeridin yerleşimi var.

Şerit
Başlangıç zinciri
Kırmızıyla 31 zincir çekin.
1. sıra, ileri gidiş
Tığdan itibaren 2. zincire tığı sokup bir ilmek çekin; bütün ilmekleri tığın üzerinde tutarak sonraki 13 zincirden birer ilmek çekin. Ortadaki zincirden bir ilmek çekin, tığa ip atıp yalnız 1 ilmekten geçirin (1 zincir); aynı yere 2 zincir daha yapın (2 ilmek arttırıldı). Kalan 15 zincirden birer ilmek çekin: tığda 33 ilmek olur.
1. sıra, geri dönüş
Tığa ip atın ve 2 ilmekten birden geçirin (1 ilmek eksildi). *Tığa ip atıp 2 ilmekten geçirin*; tığda 3 ilmek kalana kadar tekrarlayın, sonra ip atıp 3 ilmekten birden geçirin (1 ilmek daha eksildi). Sırada 31 ilmek vardır.
2., 3. ve 4. sıra
Tığı 3. dikey çubuğun altına sokup bir ilmek çekin (2. çubuğu atlamak kenarda 1 ilmek eksiltir). İlmekleri tığda tutarak ortadaki çubuğa kadar her dikey çubuktan bir ilmek çekin. Ortadaki çubuktan önceki aralıktan bir ilmek (arttırma), ortadaki çubuktan bir ilmek, ortadaki çubuktan sonraki aralıktan bir ilmek (arttırma) çekin. Son 2 çubuğa kadar her çubuktan bir ilmek çekin ve son 2 çubuğun altından birlikte bir ilmek alın (tığda 33 ilmek). Geri dönüşü 1. sıradaki gibi yapın.
5. sıra (desen), başlangıç
Beyazı tığdaki ilmekten çekin, kırmızıyı bırakın. Beyazla tığı 3. dikey çubuğun altına sokup bir ilmek çekin. *Tığa 2 kez ip dolayın, tığı 3 sıra aşağıdaki sonraki dikey çubuğun altına sokup ipi çekin, (ip atıp 2 ilmekten geçirin) 2 kez: üçlü trabzan halkası tığda kalır. Halkanın hemen arkasındaki çubuğu atlayın, önceki sıranın sonraki çubuğundan bir ilmek çekin*; * arasını 4 kez daha yapın (5 halka).
5. sıra, ortadaki uzun ilmekler
Tığı işin önünden, 3 sıra aşağıdaki orta ilmeğin içinden sokup arkaya çıkarın, ipi çekip sıra yüksekliğine kadar uzatın (uzun ilmek). Arkasındaki çubuğu atlayıp sonraki çubuktan bir ilmek çekin. Aynı yerden bir uzun ilmek daha çekin, arkasındaki çubuğu atlayın, ortadaki çubuktan önceki aralıktan bir ilmek çekin (arttırma). Aynı yerden bir uzun ilmek daha çekin, ortadaki çubuğu atlayın, sonraki aralıktan bir ilmek çekin (arttırma). (Aynı yerden bir uzun ilmek çekin, arkasındaki çubuğu atlayın, sonraki çubuktan bir ilmek çekin) 2 kez. Beş uzun ilmeğin hepsi aynı orta ilmekten çıkar.
5. sıra, bitiş
Sıranın ilk yarısına karşılık gelecek şekilde üçlü trabzan halkalarıyla düz ilmekleri dönüşümlü yapın; düz bir ilmekle bitirip son 2 çubuğun altından birlikte bir ilmek alın. Yeni bir kırmızı ipten tığda bir ilmek yapın, beyazı kesin; bu kırmızı ilmeği 2 ilmekten geçirerek geri dönüşü 1. sıradaki gibi tamamlayın. Kısa kırmızı ipi kesip ana kırmızı ipe dönün.
Desen tekrarı
6.–9. sıralar: 2.–5. sıraları tekrarlayın. 10., 11. ve 12. sıralar: 2., 3. ve 4. sıraları tekrarlayın. 13. sıra: önceki sıra gibi kırmızıyla örün, yalnız ortada desen sırasındaki gibi uzun ve kısa ilmekleri dönüşümlü yapın. 14.–17. sıralar: 2.–5. sıraları; 18.–21. sıralar: 10.–13. sıraları tekrarlayın. 2.–21. sıralar desen tekrarıdır.
Şeridi bitirme
Şerit yaklaşık 165 cm olana kadar desen tekrarını sürdürün ve 10. sırayla bitirin. Son sıra: 3. çubuktan başlayarak her dikey çubuğa 1 yarım sık iğne yapın, son 2 çubuğu birlikte alın ve ipi kesin. Aynı şekilde 9 şerit örün.
Birleştirme ve saçak
Şeritleri dikme
Şeritleri desen sıraları hizalı olacak şekilde yan yana dikin. Yatak dikişi birleşimi düz tutar.
Uzun kenarlar
Kırmızıyı battaniyenin düz uzun kenarlarından birine bağlayın ve kenar boyunca sık sık sık iğne yapın. Öbür uzun kenarı da aynı şekilde örün.
Saçak
18 cm uzunluğunda 4 parça beyaz ip kesin, ikiye katlayın, katlanan yerden ilk ilmeğin içinden geçirin, uçları halkadan geçirip sıkıca çekin. Kenar boyunca her dişin ucuna ve iki diş arasına birer, düz kalan kısımlara üçer saçak bağlayın. Öbür ucu da aynı şekilde tamamlayın.
Sık sorulan sorular
Tunus işi nedir?
Tunus işi (Afgan örgüsü), uzun ve ucu topuzlu bir tığla yapılan bir tekniktir. Her sırada önce ilmekleri tek tek tığın üzerine alır, sonra geri dönerek ikişer ikişer kapatırsınız. Ortaya şiş örgüye benzeyen sık ve sağlam bir doku çıkar.
Normal tığla örülebilir mi?
Bir şeritte tığın üzerinde 33 ilmek birikir. Bu kadar ilmeği taşıyacak uzunlukta bir Tunus işi tığı gerekir; normal tığın gövdesi kısa olduğu için ilmekler düşer.
Desen sıralarını nasıl takip ederim?
Beyaz desen sıraları her tekrarın 5., 9. ve 17. sıralarıdır; 13. ve 21. sıralarda yalnız ortada kırmızı uzun ilmekler vardır. Şemayı yazdırıp ördüğünüz sıraları işaretleyin ya da bir sıra sayacı kullanın.
Modelin orijinal fotoğrafı

Battaniyenin kitapçıktaki fotoğrafı.
Aynı kitapçıktan zikzaklı bir battaniye daha: Sonbahar Renklerinde Zikzak Tığ İşi Battaniye. Saçaklı bir model arıyorsanız Siyah Kırmızı Ekose Dokumalı Tığ İşi Battaniye tarifine de bakın.
İlk şeridi deneme sayın
Desen sıralarını ilk şeritte oturtun. 5. sırayı bir kez doğru ördükten sonra 9. ve 17. sıralar aynı şekilde ilerler; diğer sekiz şerit çok daha hızlı gider.
Saçağı en sona bırakın
Saçakları şeritleri dikip uzun kenarları ördükten sonra bağlayın; önceden bağlanan saçaklar dikiş sırasında dolaşır.
Kaynak: The Spool Cotton Company, Afghans (1952)
Terimler sözlüğü
Dikey çubuk: Tunus işinde her ilmeğin önünde görünen dik iplik; sonraki sırada ilmekler bu çubukların altından çekilir.
İleri gidiş, geri dönüş: Tunus işinde bir sıranın iki yarısı; ileri gidişte ilmekler toplanır, geri dönüşte kapatılır.
Üçlü trabzan: Tığa ipi iki kez dolayıp yapılan, ikili trabzandan bir boy uzun ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#uclutrabzan).
Uzun ilmek: Birkaç sıra aşağıdaki bir ilmekten sıra yüksekliğine kadar çekilen halka.
Zincir: Tığdaki ilmekten ipi çekerek yapılan temel ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#zincir).
Sık iğne: Tığı ilmeğe sokup ipi çekin, ipi yeniden alıp tığdaki iki halkadan birden geçirin. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikigne).
Yarım sık iğne: Turları birleştirmek ve parçaları eklemek için kullanılan en kısa ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#yarimsikigne).
Yatak dikişi: Kenarları yan yana getirip yün iğnesiyle her iki taraftan sırayla ilmek alarak yapılan görünmez dikiş. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#yunignesiyatakdikisibirlestirme).
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle