Tığsız Şişsiz Şönil Battaniye Nasıl Örülür?

Ölçü şeması

Battaniye 27 ilmek eninde ve zincirle birlikte 48 sıra boyundadır. Numuneye göre 1 ilmek yaklaşık 3,3 cm, 1 sıra yaklaşık 2,5 cm tutar: 27 × 3,33 ≈ 90 cm, 48 × 2,5 = 120 cm.

• Başlangıç zinciri: 27 ilmek, soldan sağa; battaniyenin alt kenarı.
• Sıralar: 47 sıra; iş hiç çevrilmez. Tek sıralar sağdan sola, çift sıralar soldan sağa örülür.
• Kapatma: 47. sıradan sonra soldan sağa; battaniyenin üst kenarı.
• Numune: 20 × 20 cm'de 6 ilmek ve 8 sıra (kesikli kare).
• İp: 27 × 48 = 1.296 ilmek, ilmek başına yaklaşık 13,5 cm: yaklaşık 175 m.

Başlangıç zinciri

1. Kaygan düğüm atın

   İpin ucundan yaklaşık 20 cm bırakın. Bu noktada ipi kendi üstüne çevirip bir halka yapın, yumağa giden ipten bir kıvrımı halkanın içinden çekin ve sıkın. Elinizde ayarlanabilir bir ilmek olur: bu ilk ilmektir.

2. İlmeğin içinden ip çekin

   Yumağa giden ipi (çalışma ipini) ilk ilmeğin içinden bir kıvrım olarak çekin. Çektiğiniz kıvrım ikinci ilmektir; ilk ilmek onun dibinde kapanır.

3. Zinciri 27 ilmeğe tamamlayın

   Her yeni ilmeği bir öncekinin içinden çekerek devam edin; zincir soldan sağa uzar. İlmekleri iki parmağınızın kalınlığında, eşit boyda tutun. Toplam 27 ilmeği sayın; çalışma ipi en sağdaki ilmekten çıkar.

Sıra örmek: ilmek çekme

Battaniyenin bütün sıraları aynı hareketle örülür: önceki sıranın her ilmeğinden yeni bir ilmek çekersiniz. Yeni ilmek hep işin önüne çıktığı için ön yüzde şişle örülen düz örgüye benzer bir "V" dokusu oluşur; arka yüzde küçük kabarcıklar görünür.

1. İlk ilmeğe uzanın

   Birinci sırayı sağdan sola örersiniz. Çalışma ipi işin arkasında dursun. Parmaklarınızı en sağdaki ilmeğin içinden önden arkaya sokun ve arkadaki ipi yakalayın.

2. Yeni ilmeği öne çekin

   İpi bir kıvrım olarak ilmeğin içinden öne ve yukarı çekin. Yeni ilmek, eski ilmeğin önünde dik durur. Boyunu zincirdeki ilmeklerle aynı tutun.

3. Sırayı tamamlayın

   Soldaki ilmekle aynı hareketi yapın ve sıranın sonuna kadar her ilmekten bir yeni ilmek çekin. Sıra bitince 27 yeni ilmek olmalı; eksik ya da fazla varsa sırayı geri sökün.

4. İşi çevirmeden geri dönün

   İkinci sırada aynı hareketi soldan sağa yapın. Böylece tek sıralar sağdan sola, çift sıralar soldan sağa ilerler. 47 sırayı bu şekilde örün; 47. sıra solda biter.

5. İpi takip edin

   Bir sıra yaklaşık 3,6 m ip yer; 25 m'lik bir yumak yaklaşık 6–7 sıraya yeter. Yumak sıranın ortasında biterse yeni yumağı orada ekleyin; ekleme aşağıda anlatılıyor. Yeni yumağa sıra başında geçmek için kalan ipi kesip ayırırsanız her yumaktan 3 m'ye kadar ip artar ve 8 yumak yetmeyebilir.

Kapatma, yeni yumak ve uçlar

1. İki ilmek çekin

   Kapatmayı 47. sıradan sonra, soldan sağa yapın. En soldaki iki ilmekten, sıra örer gibi birer yeni ilmek çekin (A ve B).

2. İlmekleri birbirinin içinden geçirin

   B'yi A'nın içinden geçirin; A, B'nin dibinde kapanır ve elinizde tek ilmek kalır. Sonra üçüncü ilmekten yeni bir ilmek çekin ve onu B'nin içinden geçirin. Sıranın sonuna kadar böyle devam edin. Kapatmayı gevşek tutun ki üst kenar battaniyeden dar kalmasın.

3. Son ilmeği bağlayın

   En sağda tek ilmek kalınca ipi yaklaşık 20 cm uç bırakarak kesin. Ucu son ilmeğin içinden geçirip sıkıca çekin.

4. Yeni yumağı ekleyin

   Yumak bitmek üzereyken son çektiğiniz ilmekten sonra eski ipte yaklaşık 20 cm uç bırakın. Yeni yumağın ucundan da 20 cm bırakıp iki ucu işin arkasında çift düğümle bağlayın; düğümü işe yaklaştırın ve kaldığınız ilmekten örmeye devam edin. Ekleme sıranın ortasına gelebilir; düğüm ve uçlar arka yüzde kalır.

5. Uçları gizleyin

   Her ucu battaniyenin arkasında 3–4 kabarcığın altından geçirin, sonra ters yönde 1–2 ilmek geri dönün. Şönil ip kaygan olduğundan uçları isterseniz ipin renginde dikiş ipliğiyle birkaç iğne atarak tutturun; fazlasını kesin.

Yıkama ve bakım

1. Etikete bakın

   Jumbo şönil iplerin çoğu polyesterdir, ama yıkama talimatı markaya göre değişir. İpin etiketindeki sıcaklığa ve programa uyun.

2. Nazik yıkayın

   Elde yıkarken ılık su ve az deterjan kullanın, örgüyü ovalamadan suyun içinde bastırın. Etiket makineye izin veriyorsa battaniyeyi büyük bir çamaşır torbasına koyup hassas programda yıkayın.

3. Düz kurutun

   Battaniyeyi sıkmayın; suyunu havluyla bastırarak alın ve düz bir yüzeye serip kurutun. Asmayın: ıslak örgü ağırlaşır ve aşağı doğru uzar.

Sık sorulan sorular

Battaniyeyi farklı ölçüde nasıl örerim?

İlmek sayısı için istediğiniz eni 0,3 ile, sıra sayısı için boyu 0,4 ile çarpın (numune 10 cm'de 3 ilmek ve 4 sıra; sıra sayısına zincir dahil). İp için ilmek × sıra × 0,135 m hesaplayın. Örneğin 70 × 90 cm'lik bir diz battaniyesi 21 ilmek ve 36 sıra eder; yaklaşık 102 m ip, %10 payla 25 m'lik yumaklardan 5 yumak gerekir. 120 × 150 cm'lik büyük bir koltuk şalı 36 ilmek ve 60 sıradır; yaklaşık 292 m ip ve %10 payla 13 yumak ister.

Hazır ilmekli iple aynı battaniye örülür mü?

Türkiye'de tığsız şişsiz örgü denince en çok hazır ilmekli ip (parmak örgü ipi) akla gelir. Bu ipte ilmekler hazırdır; her ilmeği alttaki sıranın ilmeğinin içinden geçirerek örersiniz ve benzer bir doku çıkar. Ancak ilmek boyu ve ip miktarı jumbo şönil ipten farklıdır: bu yazıdaki sayıları kullanmayın, ipin etiketine ve kendi numunenize göre hesaplayın.

İlmeklerim neden farklı boyda çıkıyor?

Elle örgüde ilmek boyunu parmaklarınız belirler. Her yeni ilmeği aynı iki parmağın çevresinde boyutlandırın ve ipi çekerken sıkmayın. Sıranın sonunda ilmekleri bir kez yoklayın: büyük kalanı komşularına doğru hafifçe çekip eşitleyin.

Şişle örülen desenli bir battaniye için baklava desenli şiş örgü battaniye, motifli bir model için afgan işi örgü battaniye yazılarımıza bakabilirsiniz. Kalın iple hızlı biten başka bir proje: kırmızı tığ işi bere. Battaniyenin yanına küçük bir hediye eklemek isterseniz şönil telden çiçek buketi yapabilirsiniz; artan ip parçaları için artan ipliklerinizle neler yapabilirsiniz yazımız fikir verir.