Scrunchie, kumaş bir tüpün içinden lastik geçirilerek yapılan büzgülü saç tokasıdır. Kumaş kaplı olduğu için saça yumuşak dokunur ve artan kumaş parçalarını değerlendirmenin en kolay yollarından biridir. Makinede ya da tamamen elde dikilebilir; ilk dikiş projesi için de uygundur.
Sayfada ince, standart ve dolgun boy için kumaş ve lastik ölçü tablosunu, ölçülerin hesabını, adım adım dikim şemasını ve sık sorulan soruların cevaplarını bulacaksınız. Diğer projeler için çanta ve aksesuar sayfamıza ve dikiş projelerimize göz atın.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Boylar: İnce (tüp yaklaşık 2,5 cm), standart (yaklaşık 4 cm), dolgun (yaklaşık 7 cm)
Kesim: 40 × 7 cm, 55 × 10 cm ya da 75 × 16 cm
Dikiş payı: 1 cm (ölçülere dahil)
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Yassı lastik: ince boy için 3–4 mm eninde 18 cm; standart için 6 mm eninde 20 cm; dolgun için 6–10 mm eninde 21 cm
Kumaş renginde polyester dikiş ipliği
Orta boy çengelli iğne (tüpü çevirmek ve lastiği geçirmek için)
Toplu iğne
El dikiş iğnesi (kapatma dikişi için)
70 ya da 80 numara makine iğnesi (elde dikecekseniz gerekmez)
Kumaş makası, cetvel, ütü
Proje notları
Kumaş boyu lastik halkasının yaklaşık 2,4 ile 3,8 katıdır; oran büyüdükçe büzgü sıklaşır.
Makineniz yoksa uzun kenarı elde, küçük ve sık arka iğne dikişiyle dikin.
Lastiği düğümleyerek birleştirecekseniz 2 cm daha uzun kesin.
Birden fazla toka için gereken kumaşı [kumaş hesaplama aracıyla](/kumas-hesaplama) hesaplayabilirsiniz.
Artan kumaşlarınızı değerlendirmek için [geri dönüşüm projelerimize](/geridonusum) de göz atın.
Ölçüler hesapla bulunmuştur; lastiğin gerginliği markaya göre değişir. Kapatmadan önce tokayı saçınızda deneyin, gevşekse lastiği 1 cm kısaltın.
Adım adım yapılışı
Ölçü tablosu
Şema üç boyun kesim şeritlerini aynı ölçekte gösterir; tablo kumaş ve lastik ölçülerini verir.
| Boy | Kumaş (boy × en) | Bitmiş tüp eni | Yassı lastik | Lastik boyu | Büzgü oranı |
|---|---|---|---|---|---|
| İnce | 40 × 7 cm | yaklaşık 2,5 cm | 3–4 mm | 18 cm | yaklaşık 2,4 |
| Standart | 55 × 10 cm | yaklaşık 4 cm | 6 mm | 20 cm | yaklaşık 3,0 |
| Dolgun | 75 × 16 cm | yaklaşık 7 cm | 6–10 mm | 21 cm | yaklaşık 3,8 |
- Kesik kırmızı çizgi: 1 cm dikiş payı. Şerit boyuna katlanınca iki uzun kenar üst üste gelir ve birlikte dikilir.
- Kesik gri çizgi: boyuna katlama çizgisi.
- Ölçüler cm’dir ve dikiş payı dahildir.
Ölçüler şöyle hesaplandı. Tüp eni = (kumaş eni − 2 cm dikiş payı) ÷ 2; standart boyda (10 − 2) ÷ 2 = 4 cm. Lastik boyuna uçlardaki 1,5 cm bindirme dahildir: 20 cm lastik birleştirildiğinde 18,5 cm’lik bir halka olur. Büzgü oranı, kumaş boyunun bu halkaya bölümüdür: 55 ÷ 18,5 ≈ 3,0. İnce boyda 40 ÷ 16,5 ≈ 2,4, dolgun boyda 75 ÷ 19,5 ≈ 3,8 çıkar.
Dikim adımları
Şema standart boy için adımları sırayla gösterir; diğer boylar aynı şekilde dikilir.
Şeridi kesin
Tablodan boyunuzu seçin ve kumaştan bir şerit kesin. Şeridin uzun kenarı kumaşın düz boyunda ya da eninde olabilir; kenarların düz ve paralel olmasına dikkat edin.
Yüz yüze katlayıp dikin
Şeridi boyuna, yüzleri içe gelecek şekilde ikiye katlayın. Üst üste gelen uzun kenarları 1 cm payla baştan sona dikin; kısa uçlar açık kalır.
Ters çevirin
Çengelli iğneyi tüpün bir ucuna takın ve tüpün içinden ilerleterek öbür uçtan çıkarın; tüp yüzü dışa gelecek şekilde döner. Dikişi bir kenara getirip ütüleyin.
Lastiği geçirin
Lastiğin bir ucunu çengelli iğneye takıp tüpün içinden geçirin. Lastiğin arka ucunu tüpün ağzına toplu iğneyle tutturun ki içeri kaçmasın.
Lastiği birleştirin
Lastiğin iki ucunu tüpten dışarı çıkarın, 1,5 cm üst üste bindirin ve zikzak dikişle ya da elde birkaç kez gidip gelerek sağlamca dikin. Lastiği tüpün içine bırakın.
Kumaş uçlarını iç içe geçirin
Tüpün bir ucunu 1 cm içe katlayın. Öbür ucu bu katlı ucun içine yaklaşık 1 cm sokun ve toplu iğneyle tutturun.
Gizli dikişle kapatın
Katlı kenarı el iğnesiyle, küçük gizli dikişlerle alttaki kumaşa dikin. İpliği düğümleyip içeride gizleyin ve büzgüyü lastiğin üstünde eşit dağıtın.
Örnek görseller
Aşağıdaki fotoğraflar farklı kumaşlardan dikilmiş scrunchie örnekleridir; desenli ve dokuma kumaşların görünüşü hakkında fikir verir.
Örnek görsel: puantiyeli ve çiçekli kumaştan iki scrunchie. Fotoğraf: Nami-ja, Wikimedia Commons.
Örnek görsel: el dokuması desenli kumaştan bir scrunchie. Fotoğraf (küçültüldü): Lilyboada, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Sık sorulan sorular
50 × 50 cm artan kumaştan kaç toka çıkar?
Standart boyda 10 cm eninde 5 şerit çıkar, ancak şeritler 55 değil 50 cm olur. 50 cm kumaşla 20 cm lastik kullanırsanız büzgü oranı 50 ÷ 18,5 ≈ 2,7 olur; toka biraz daha az büzgülü ama aynı boyda çıkar. İnce boyda 7 cm eninde 7 şerit çıkar (7 × 7 = 49 cm); her şerit 50 cm boyunda kalabilir, büzgü oranı 50 ÷ 16,5 ≈ 3,0 olur.
Hangi lastiği kullanmalıyım?
Yassı örme lastik en iyi sonucu verir: gerildiğinde eni daralmaz ve tüpün içinde dönmez. Elinizde yuvarlak kordon lastik varsa onu da kullanabilirsiniz; uçlarını dikmek yerine sıkıca düğümleyin ve lastiği 2 cm daha uzun kesin.
Scrunchie nasıl yıkanır?
Ilık suda elde ya da çamaşır filesinde 30 °C’de yıkayın. Kurutma makinesine atmayın; sıcak lastiği gevşetir. Saten ve kadife tokaları yalnızca elde yıkayıp düz kurutun.
Tokayı çantasıyla birlikte dikmek isterseniz aynı kumaştan bir Fermuarlı Astarlı Makyaj Çantası ya da daha büyük bir Astarlı Kutu Dipli Bez Çanta dikebilirsiniz. Bez çantanın kesiminden artan şeritler de scrunchie için yeterlidir.
Lastik içeri kaçmasın
Lastiği geçirirken arka ucunu tüpün ağzına toplu iğneyle tutturun ya da ikinci bir çengelli iğne takın. Lastik tüpün içine kaçarsa çıkarmak için bütün büzgüyü geri toplamak gerekir.
Dikişi içe getirin
Tüpü çevirdikten sonra uzun dikişi ütüyle bir kenara getirin. Lastik geçince bu kenar tokanın iç tarafında kalır ve dikiş görünmez.
Kumaş seçimi
İnce ve yumuşak kumaş daha sık, daha güzel büzgü verir. Kalın kumaş (kot, kanvas) kullanacaksanız dolgun boyu seçin; ince boyda tüp çevrilmesi zorlaşır.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Yassı lastik: Şerit biçiminde, belirli bir ende (mm) satılan elastik bant; örme olanı gerilince daralmaz.
Çengelli iğne: Ucu kilitlenen iğne; tüpü çevirmek ve lastiği geçirmek için kullanılır.
Bindirme: İki ucun birleştirilmek üzere üst üste getirilmesi.
Büzgü: Kumaşın lastik üstünde toplanarak oluşturduğu kıvrımlar.
Gizli dikiş: Katlı kenarın içinden ilerleyen, dışarıdan neredeyse görünmeyen el dikişi.
Arka iğne: Her ilmeğin bir öncekinin bittiği yere geri dönerek atıldığı, sağlam el dikişi.
Dikiş payı: Dikiş çizgisi ile kumaşın kesik kenarı arasında kalan pay; bu projede 1 cm.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle