Kurutulmuş Portakal Girlandası ve Kapı Çelengi

Kurutma tablosu ve dilim aralığı

İlk şema dilimleme, kurutma ve kontrol adımlarını; ikincisi girlandanın uzunluğuna göre kaç dilim gerektiğini ve dilimin ipe nasıl dizildiğini gösterir.

• Dilim: yaklaşık 5 mm. Daha ince dilim çabuk kararır ve kırılır; 7 mm ve üstü dilimin ortası kurumadan kenarları kararır.
• Fırın: 80–90 °C, pişirme kağıdı serili tepside, dilimler birbirine değmeden.
• Süre: 5 mm dilimde yaklaşık 4–6 saat, 3 mm dilimde yaklaşık 3–5 saat; fırına ve portakalın sululuğuna göre değişir.
• Çevirme: her 30–60 dakikada bir; 3. saatten sonra her çevirişte yoklayın.
• Kuru dilim: hiçbir yeri yapışkan ya da yumuşak değil, meyve kısmı hafif saydam, kabuk sert; soğuyunca sertleşir.
• Fırınsız: tel ızgarada, ılık bir kalorifer peteğinin yanında, günde bir çevirerek birkaç gün.

• Dilim sayısı: süslü uzunluk ÷ aralık. 150 cm'de 10 cm arayla 15, 12,5 cm arayla 12, 25 cm arayla 6 dilim; 200 cm'de 20, 16 ve 8 dilim.
• Uçlar: ilk ve son dilim süslü kısmın ucundan yarım aralık içeride; iki uçta 25 cm askı payı.
• Portakal: dilim sayısı ÷ 8, yukarı yuvarlanır, üstüne 1 yedek: 15 dilime 3, 20 dilime 4 portakal.
• Jüt ip: süslü kısım + 2 × 25 cm + 20 cm: 150 cm'lik girlandaya 2,2 m, 200 cm'lik girlandaya 2,7 m.
• Diziş: iğne dilimin üst kısmından, kabuğun yaklaşık 1 cm altından önden arkaya, yaklaşık 1,5 cm yanından arkadan öne geçer. Şemada ip önde düz, arkada kesik çizgiyle gösterilmiştir.
• Ara süsler: 12,5 cm aralıkta dilimlerin arasına birer, 25 cm aralıkta gruplar hâlinde tarçın, defne ya da ahşap boncuk girer.

Dilimleyin ve suyunu alın

1. Portakalları yıkayın

   Portakalları ılık suda yıkayıp kurulayın. Kabuğu lekesiz ve sert portakallar düzgün dilim verir.

2. Dilimleyin

   Portakalı yan yatırın ve tırtıklı bıçakla yaklaşık 5 mm kalınlıkta dilimleyin. İki uçtaki kabuklu kapakları ayırın. Dilimler aynı kalınlıkta olursa hepsi aynı sürede kurur.

3. Çekirdekleri çıkarın

   Dilimlerde görünen çekirdekleri bıçağın ucuyla çıkarın; dilimi yırtmamaya dikkat edin.

4. Suyunu alın

   Dilimleri kağıt havlu ya da temiz bir mutfak bezinin üstüne dizin, üstlerine ikinci bir kat koyup hafifçe bastırın. Suyu alınan dilim fırında daha kısa sürede kurur.

Fırında kurutun

1. Fırını ayarlayın

   Fırını 80–90 °C'ye ayarlayın. Fırınınız bu kadar düşük ısıya inmiyorsa en düşük ayarı seçin ve dilimlere daha sık bakın.

2. Tepsiye dizin

   Tepsiye pişirme kağıdı serin ve dilimleri birbirine değmeyecek biçimde dizin. Gerekirse iki tepsi kullanın.

3. Düzenli çevirin

   Dilimleri her 30–60 dakikada bir çevirin; böylece düz kalırlar ve kenarları kıvrılmaz. İki tepsi kullanıyorsanız çevirirken tepsilerin yerini de değiştirin.

4. Yoklayın

   5 mm'lik dilimler yaklaşık 4–6 saatte kurur; 3. saatten sonra her çevirişte yoklayın. Kenarı kararmaya başlayan dilimi erken çıkarın.

5. Soğutun ve kontrol edin

   Dilimleri tel ızgaraya alıp oda sıcaklığına kadar soğutun. Sıcakken biraz esnek olan dilim soğuyunca sertleşir. Hâlâ yapışkan ya da yumuşak yeri olan dilimi fırına geri koyun ya da ızgarada havada kurumaya bırakın.

Fırınsız kurutma

1. Izgaraya dizin

   Suyunu aldığınız dilimleri tel ızgaraya, birbirine değmeyecek biçimde dizin.

2. Ilık ve havadar bir yer seçin

   Izgarayı ılık bir kalorifer peteğinin üstüne ya da yanına, havası dolaşan bir yere koyun. Soba, şömine ve elektrikli ısıtıcının yanına koymayın.

3. Her gün çevirin

   Dilimleri günde bir kez çevirin. Kuruma petek ısısına ve odanın nemine göre birkaç gün sürer; serin ve nemli bir odada daha uzun sürebilir. Küf kokan ya da lekelenen dilimi atın.

İpe dizin

1. İpi kesin ve işaretleyin

   Jüt ipi süslü uzunluğa 70 cm ekleyerek kesin: 150 cm'lik girlanda için 2,2 m. Bir ucundan 25 cm ölçüp küçük bir düğümle işaretleyin; burası askı payıdır.

2. İğneyi geçirin

   İpi iğneye takın. İğneyi dilimin üst kısmından, kabuğun yaklaşık 1 cm altından önden arkaya, yaklaşık 1,5 cm yanından arkadan öne geçirin. Dilim böylece ipte dik durur ve dönmez.

3. Aralıkları ayarlayın

   İlk dilimi işaretten yarım aralık sonra (10 cm aralıkta 5 cm) yerleştirin, sonrakileri tam aralıkla dizin. Mezurayı ipin yanına serip ilerlerseniz aralıklar eşit olur.

4. Ara süsleri ekleyin

   Tarçın çubuğunun ortasına ipi iki tur sarıp düğüm atın. Defne yaprağını sap tarafına yakın, orta damarından iğneyle delin. Ahşap boncuğu iğneyle ipe geçirin ve iki yanına birer basit düğüm atın; boncuk kaymaz.

5. Asın

   Son dilimden sonra yarım aralık ve 25 cm askı payı bırakın, fazlasını kesin. İki uçta küçük birer halka yapıp çiviye, pencere kancasına ya da rafın kenarına bağlayın.

Kapı çelengi

Aynı dilimlerle 20 cm'lik bir halkanın çevresine küçük bir kapı çelengi yapabilirsiniz. Şema halkayı, dilimlerin bağlanışını ve kuru süsün nereye asılmaması gerektiğini gösterir.

• Halka: 20 cm çaplı metal halka (makrome halkası).
• Dilim: 18 adet; merkezler arası yaklaşık 3,5 cm, dilimler yarı yarıya biner (π × 20 ÷ 3,5 ≈ 18).
• Bağlama: her dilimin bir yarısına, halkanın iki yanına gelen iki delik açılır; kısa bir jüt ip halkanın arkasında düğümlenir. Bağ bir sonraki dilimin altında kalır.
• Bitmiş çap: yaklaşık 20 + 7 = 27 cm.
• Güvenlik: mum, şömine, soba ve ısıtıcıdan uzak; evcil hayvanların ulaşamayacağı yükseklik; bıçak, fırın ve iğne yetişkin işi.

1. Delikleri açın

   Her dilimin bir yarısına, aralarında yaklaşık 1,5 cm olan iki delik açın. Delikler, dilim halkaya konunca halkanın iki yanına gelmeli.

2. İlk dilimi bağlayın

   Dilimi halkanın önüne koyun. Yaklaşık 12 cm'lik bir jüt ipi arkadan öne bir delikten, önden arkaya öbür delikten geçirin ve halkanın arkasında sıkıca düğümleyin; uçları kısa kesin.

3. Bindirerek devam edin

   Sonraki dilimi bir öncekinin delikli yarısının üstüne yarı yarıya bindirin ve aynı biçimde bağlayın. Son dilimi birinci dilimin serbest kenarının altına kaydırarak bağlayın.

4. Askıyı bağlayın

   Halkanın tepesine 40 cm jüt ip ya da kurdele bağlayıp uçlarını düğümleyin. İsterseniz alta iki tarçın çubuğu ve birkaç defne yaprağından küçük bir demet bağlayın.

5. Kuru bir yere asın

   Çelengi kapının iç yüzüne ya da yağmur almayan bir kapı önüne asın. Nem alan dilimler yumuşar ve küflenir.

Saklama ve küf

1. Tamamen kuru saklayın

   Dilimleri, girlandayı ve çelengi yalnızca tamamen kuruyken kaldırın. Kağıda sarıp hava almayan bir kutuya koyun ve serin, karanlık bir yerde saklayın.

2. İlk günlerde kontrol edin

   Kutuyu ilk birkaç gün her gün açıp bakın. Buğu ya da yumuşayan dilim görürseniz dilimleri yeniden kurutun.

3. Bozulanı atın

   Banyo, buharlı mutfak ve yağmur alan dış kapı küf riskini artırır. Lekelenen, yumuşayan ya da küf kokan dilimi atın. Doğrudan güneş alan pencerede dilimlerin rengi zamanla soluklaşır.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Portakal dilimleri neden yapışkan kaldı?

Dilim kalın kesilmişse, suyu alınmamışsa ya da fırında yeterince kalmamışsa ortası nemli kalır. Dilimleri tel ızgarada oda sıcaklığına soğutup yeniden yoklayın; yapışkan yer kalmışsa fırına geri koyun ya da ızgarada birkaç gün havada kurutun. Yapışkan dilimle yapılan süs küflenebilir.

Girlandayı daha kısa ya da uzun yapabilir miyim?

Evet. İstediğiniz süslü uzunluğu dilim aralığına bölün. 120 cm'lik bir girlandaya 10 cm arayla 12 dilim gerekir; 12 ÷ 8 = 1,5, yukarı yuvarlanınca 2 portakal, üstüne 1 yedek, toplam 3 portakal. İp boyu 120 + 70 = 190 cm olur.

Fırın yerine meyve kurutma makinesi kullanılabilir mi?

Evet. Kurutma makinesinde dilimler daha eşit kurur ve yanma riski azalır, ama süre uzar: yaklaşık 55 °C'de, saatte bir çevirerek ince dilimler 12–14 saat sürebilir, 5 mm'lik dilimler daha uzun. Makinenizin kılavuzundaki meyve ayarına da bakın.

Ağacınız için başka süsler: boyalı ahşap kütük dilimi süsleri ve tuz hamurundan yılbaşı süsleri. Girlandanın yanına boncuk ve telden kar taneleri de asabilirsiniz. Ağaca eski usul bir süs daha isterseniz pamuktan mantar yapabilirsiniz.