İki ahşap mandal birbirine geçirilip üstü pamukla bağlanınca ayakta duran yumuşacık bir horoz, tavuk ya da kuzu çıkıyor. Horozun ayaklarından birini kaldırıp indirdiğinizde başı yem yer gibi iner kalkar. Tutkal karışımı ve tel gerekmediği için pamuk figürle tanışmanın en kolay yolu; çocuklar bir yetişkinin yanında rahatça yapabilir.
Model, 1910 tarihli bir el işi kitabından uyarlandı. Sayfada mandal iskeletinin şemasını, pamuk parçalarının yaklaşık ölçülerini, bağlama noktalarını ve kitabın kendi fotoğraflarını bulacaksınız. Diğer modeller pamuk figür projeleri sayfasında.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Bitmiş ölçü: Yaklaşık 10–11 cm boy (mandal boyuna göre değişir)
İskelet: Her figür için 2 yaysız ahşap mandal
Numune: Gerekmez
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Hidrofil pamuk, rulo; kuyruk ve örtüler için tabaka hâlinde açılabilen pamuk en iyisi
Beyaz pamuklu dikiş ipliği ya da ince ip
Su bazlı beyaz tutkal
Kırmızı pelür kâğıt (ibik ve sakal)
Beyaz kâğıt ve siyah keçeli kalem (gözler)
İnce renkli kurdele, yaklaşık 20 cm (kuzu)
Kürdan ya da ince tığ (örtü kenarlarını itmek için)
Makas
İsteğe bağlı: suyla inceltilmiş akrilik boya (renkli pamuk için)
Proje notları
Pamuk parçalarının ölçüleri yaklaşıktır; mandalınız daha uzun ya da kısaysa parçaları aynı oranda büyütüp küçültün.
Çatallı, yaysız mandal bulamazsanız 1 cm kalınlığında iki 10 cm ahşap çubuğu X biçiminde çaprazlayıp kesiştikleri yeri ince telle sıkıca sarabilirsiniz; tel uçlarını içe kıvırın. Figür ayakta durur ama başı oynamaz.
İpleri bağladıktan sonra uçlarını düğüme yakın kesin; ip pamuğun içine gömülür ve görünmez.
Gözler, ibik ve mandal küçük parçalardır: figürler 3 yaşından küçük çocuklar için oyuncak değildir. Tutkal tamamen kuruduktan sonra oynayın.
Artan pamuk ve kâğıt parçalarını değerlendirmek için [geri dönüşüm projelerimize](/geridonusum) göz atın.
Adım adım yapılışı
Mandal iskeleti ve pamuk parçaları
Şema iki mandalın nasıl birbirine geçtiğini ve horozun başının nasıl oynadığını gösterir. Birinci mandalın başı horozun başı, ikinci mandalın başı kuyruğu olur; çatalların uçları ayaklardır.

- Sol: duruş. Mandallar çatallarından birbirine geçer ve X biçiminde ayakta durur.
- Sağ: hareket. Ön ayak sabit tutulup arka ayak kaldırılınca birinci mandal döner ve baş aşağı iner; soluk çizim ilk duruştur.

- Bütün ölçüler santimetre ve yaklaşıktır.
- Baş tutamı: 6 × 6 cm (horoz, tavuk ve kuzu).
- Horoz kuyruğu: 10 × 8 cm; ortası (kesik çizgi) mandal başına gelir, bağlandıktan sonra katlı ucu yuvarlak kesilip 2 cm derinliğinde 4–5 saçak açılır.
- Tavuk kuyruğu: 7 × 6 cm, saçaksız.
- Sırt örtüsü: 10 × 7 cm (horoz ve tavuk).
- Kuzu: örtü 12 × 9 cm, ikinci mandalın üst kısmı için 7 × 7 cm arka tutamı.
Horozun başı

- 1 Baş bağı ve 2 boyun bağı: birinci mandalın başına.
- 3 Gaga bağı: başın pamuğundan çekilen gaganın dibine.
- 4 Kuyruk bağı: ikinci mandal başının altına.
- 5 Sırt örtüsü ve 6 örtü kenarı: eyer gibi oturur, kenarları çatal aralığına itilir.
- 7 Göz, ibik ve sakal: kâğıttan.
İskeleti kurun
İki mandalın çatallarını birbirine geçirip X biçiminde durdurun. Çatalların uçları ayak olacağı için figür masada sallanmadan durmalı; gerekirse mandalları biraz kaydırıp dengeyi bulun.
Başı bağlayın
Baş tutamını birinci mandalın topuzunun üstüne yerleştirin ve topuzun hemen altından iple bağlayın. İp sıkı olsun ama pamuğu sıkıştırmayın; baş kabarık kalmalı. Pamuğu biraz aşağı indirip ikinci bir bağla boynu oluşturun.
Gagayı çekin
Başın pamuğunu parmaklarınızla horoz başı biçimine getirin. Önden biraz pamuk çekip gaga yapın, gaganın başa birleştiği yeri iple bağlayın. Başparmağınızı ve işaret parmağınızı hafifçe nemlendirip gaganın ucunu bükerek sivriltin.

1910 tarihli el işi kitabından: mandal iskeleti ve başa bağlanan pamuk.

Gaga ve kuyruk bağlandıktan sonra.
Kuyruk, sırt ve ayrıntılar
Kuyruğu bağlayın
Horoz kuyruğu parçasının ortasını ikinci mandalın başına koyun. İki yanını mandala doğru indirip çevresinde toplayın ve başın altından iple bağlayın. Kuyruğun alt kenarı çatalın açıldığı yerle aynı hizada olmalı.
Kuyruğu biçimlendirin
Başın üstünde kalan katlı ucu makasla yuvarlak kesin ve uçtan yaklaşık 2 cm derinliğinde 4–5 geniş saçak açın. Bunlar horozun uzun kuyruk tüyleri olur.
Sırt örtüsünü yerleştirin
Sırt örtüsünü eyer gibi horozun sırtına ve yanlarına koyun, kenarlarını boyun ve gövde boyunca birleştirin. Örtüyü kaldırıp alt yüzünde kenara yakın yerlere birkaç damla tutkal sürün ve yerine bastırın.
Kenarları gizleyin
Kürdanın ya da tığın ucuyla örtünün ön ve arka kenarlarını mandal çatallarının arasına itin.
Göz, ibik ve sakal
Beyaz kâğıttan iki küçük daire kesin, ortalarını siyah keçeli kalemle boyayıp göz yerine yapıştırın. Kırmızı pelür kâğıttan ibik ve sakal kesip yapıştırın.

Bitmiş horoz.
Horozu oynatın
Yem yedirin
Bir elinizle ön ayağı masada sabit tutun, öbür elinizle arka ayağı kaldırıp indirin. Horozun başı, ayağı hızlı ya da yavaş oynattığınız gibi iner kalkar ve yem yiyormuş gibi görünür.
Tavuk
Horoz gibi yapın
Tavuğu horozla aynı sırayla yapın; yalnızca küçük, saçaksız tavuk kuyruğunu kullanın ve ibiği küçük kesin.
Kuyruğun açısına dikkat edin
Tavukta kuyruğun ve gövdenin alt kenarı kesintisiz, eğik tek bir çizgi oluşturur. Kuyruğu bağlarken gövdeden dik açıyla geriye çıkmamasına dikkat edin.

Tavuk.
Kuzu
Başı ve kulakları yapın
İskeleti horozdaki gibi kurun. Birinci mandalın başına bir baş tutamı bağlayın; başın iki yanından biraz pamuk çekip kulak yapın ve gagadaki gibi diplerini iple bağlayın.
Sırtı düzleştirin
Kuzu arka tutamını ikinci mandalın üst kısmına kalın bir şekilde sarıp bağlayın. Üst ucu kaldırıp boyna doğru getirin; kuzunun sırtı neredeyse düz olmalı.
Örtüyü yapıştırın
Kuzu örtüsünü büyük bir eyer gibi bütün sırta ve yanlara örtün ve kenarlarından tutkalla tutturun.
Gözleri ve kurdeleyi ekleyin
Kâğıttan gözleri yapıştırın ve boynuna renkli bir kurdele bağlayın.

Kuzunun yapılışı.

Kurdeleli kuzu.
Tavşan ve köpek
Tavşan
İskeleti kuzudaki gibi kurun ama mandalları daha çok açın; böylece başlar daha aşağıda ve birbirinden daha uzak durur. Başı büyük yapın. Uzun kulakları tabaka pamuktan ayrı kesip başa bağlayın; gerisini kuzu gibi tamamlayın.
Köpek
Köpeğin kulakları ve kuyruğu, ana pamuktan çekilemeyecek kadar büyüktür: ayrı kesip yerlerine bağlayın. Başı büyük, sırt örtüsünü kalın yapın ki köpek tombul görünsün. Göz ve burun ucu için kâğıdı siyaha boyayın; gerisi kuzuyla aynıdır.

Tavşan.

Köpek.
Sık sorulan sorular
Yaylı çamaşır mandalı kullanılabilir mi?
Hayır. Yaylı mandalın iki parçası birbirine geçmez ve ayak olacak çatalı yoktur. Tek parça, çatallı ve yaysız mandal gerekir. Bulamazsanız proje notlarındaki çubuk iskeleti kullanabilirsiniz, ama o zaman baş oynamaz.
Renkli pamuğu nasıl elde ederim?
Beyaz pamuğu, suyla iyice inceltilmiş akrilik boyaya kısa süre batırıp sıkın ve tamamen kurutun. Kuruyan pamuğu parmaklarınızla açıp kabartın. Horozlarda koyu kuyruk ve açık gövde gibi iki renkli figürler de yapabilirsiniz.
Bu figürler yılbaşı ağacına asılabilir mi?
Evet. Sırt örtüsünü yapıştırmadan önce iki mandalın kesiştiği yere bir iplik bağlayın; ipliği iğneyle örtünün tam ortasından dışarı çıkarıp ilmek yapın ve ağaca asın. Böylece ağırlığı pamuk değil mandallar taşır. Asılı horozun başı oynamaz, ama hafif olduğu için dalı eğmez. Başka ağaç süsü fikirleri için dekorasyon projelerimize bakabilirsiniz.
Modelin orijinal fotoğrafı

Kitapta kuzular bir arada sergilenmiş; birkaç tane yapıp grup olarak dizebilirsiniz.
Tutkallı pamukla sert, boyanabilir süsler yapmak isterseniz Pamuk Figür Nasıl Yapılır? Temel Teknik Rehberi ile başlayın; ilk proje olarak Pamuktan Kardan Adam Yılbaşı Süsü iyi bir seçim.
Pamuk gevşek, ip sıkı
Bağları sıkı atın ama pamuğu sıkıştırmayın. Pamuk kabarık kaldıkça figür yumuşak ve tüylü görünür.
Dengeyi önce kurun
Pamuk bağlamadan önce iskeletin masada sallanmadan durduğunu kontrol edin. Pamuk eklendikten sonra mandalları kaydırmak zorlaşır.
Az tutkal kullanın
Örtüyü tutturmak için kenarlara birkaç damla tutkal yeter. Fazla tutkal pamuğu sertleştirir ve yüzeyde parlak lekeler bırakır.
Kaynak: Lina Beard, Adelia B. Beard, Little Folks' Handy Book (1910)
Terimler sözlüğü
Tabaka pamuk: Kat kat açılabilen, düz pamuk tabakası
Eyer: Hayvanın sırtına ve yanlarına örtülen tek parça pamuk örtü
İbik: Horozun başının üstündeki kırmızı tepelik
Sakal: Horozun gagasının altında sarkan kırmızı et parçası
Pelür kâğıt: İnce, yarı saydam renkli kâğıt
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle