Masa örtüsü ve kırlent kılıfı, düz kenarlı ve az parçalı oldukları için ev tekstilinde dikişe başlamak için iyi projelerdir. Doğru kesmek için iki hesabı bilmek yeter: örtüde masanın ölçüsüne sarkma ve kenar payı eklenir, kırlentte ön ve arka parçalar kapama türüne göre çıkarılır. Diğer dikiş yazılarımız Dikiş sayfamızda.
Bu kılavuzda örnek masalar için kesim ölçüsü ve kumaş metresi tablosu, kumaş eni yetmediğinde enlerin birleştirilmesi, yuvarlak örtünün çizimi ve kırlent kılıfının parça listesi var. Kendi ölçünüz için kumaş hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Proje bilgileri
Kimler için: Örtüsünü ya da kırlent kılıfını kendisi dikecekler
Araç: Kumaş hesaplayıcı
Örtü formülü: kesim ölçüsü = masa ölçüsü + 2 × sarkma + 2 × kenar payı
Tablodaki örtü payları: 25 cm sarkma, her kenara 2,5 cm
Kırlent payları: 1,5 cm dikiş payı; zarf kapamada 10 cm bindirme
Yuvarlama: metre 0,1 m'ye yukarı
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Uzun cetvel, terzi tebeşiri ya da silinebilir kumaş kalemi
Örtü kumaşı (150 cm ya da 280 cm geniş en; metre tablodan)
Kırlent kumaşı, iç yastık; fermuarlı kapama için fermuar
Yuvarlak örtü için ince ip ya da şerit metre ve toplu iğne
Kağıt, kalem ve hesap makinesi
Proje notları
Kumaş eni örtüye yetmezse bir en ortaya, kalanı iki yana gelir; her birleşimde iki kenardan 1,5'er cm gider.
Kırlentte zarf kapamanın iki arka parçası ortada 10 cm üst üste biner, açık kenarları 1,5 + 1,5 cm kıvrılır. Fermuarlı kapamada arka parça 3 cm uzun kesilip ikiye bölünür.
Kırlent metreleri parçalar düz iplik yönünde, kumaşın enine sütunlar hâlinde dizilerek bulundu; yan çevrilen parça hesaba katılmadı.
Pamuklu ve keten kumaşlar ilk yıkamada çekebilir: dikmeden önce yıkayın ya da hesaba %5–10 pay ekleyin.
Adım adım yapılışı
Sarkma ne kadar olmalı?
Sarkma, örtünün masa kenarından aşağı inen kısmıdır. Her gün kullanılan bir masada 20–30 cm rahattır. Doğru değeri bulmak için masanın üst yüzünden sandalye oturağına kadar olan mesafeyi ölçün: sarkma bundan açıkça kısa olmalı, yoksa örtü oturanların kucağına düşer. Davet sofrasında örtü daha uzun, hatta yere kadar dikilebilir.
Kesim ölçüsünü bulmak
Örtünün her kenarına iki şey eklenir: sarkma ve kenarın kıvrılıp dikileceği pay. Karşılıklı iki kenar olduğu için ikisi de ikişer kez eklenir:
Kesim ölçüsü = masa ölçüsü + 2 × sarkma + 2 × kenar payı
Masayı ölçün
Dikdörtgen ya da kare masada en ve boyu, yuvarlak masada çapı ölçün. Çapı ölçerken şerit metreyi masanın merkezinden geçirin.
Sarkmayı seçin
Masanın üst yüzü ile sandalye oturağı arasındaki mesafeden kısa bir değer seçin; günlük kullanım için 20–30 cm.
Kenar payını ekleyin
2,5 cm'lik pay, kenarı iki kez kıvırıp dikmeye yeter. Kenarı biyeyle bitirecekseniz pay gerekmez.
Kumaşın enine bakın
Kesim ölçüsünün kısa kenarı kumaşın enini geçmiyorsa örtü tek parça kesilir; geçiyorsa enler birleştirilir.
80 × 120 cm'lik masada sarkmayı 25 cm, kenar payını 2,5 cm alırsanız: en 80 + 50 + 5 = 135 cm, boy 120 + 50 + 5 = 175 cm. 150 cm enindeki kumaşta 135 cm'lik kenar enine sığar; kumaşın boyundan 175 cm, yani 1,8 m alırsınız.
Tablo örnek masalar için kesim ölçüsünü ve iki farklı kumaş eninde gereken metreyi veriyor. Kendi ölçünüz için kumaş hesaplayıcısının “Masa örtüsü” bölümünü kullanın.
| Masa | Kesim ölçüsü | 150 cm en | 280 cm en |
|---|---|---|---|
| 80 × 80 cm | 135 × 135 cm | 1,4 m | 1,4 m |
| 80 × 120 cm | 135 × 175 cm | 1,8 m | 1,4 m |
| 90 × 160 cm | 145 × 215 cm | 2,2 m | 1,5 m |
| 100 × 180 cm | 155 × 235 cm | 4,7 m (2 en) | 1,6 m |
| Ø 90 cm yuvarlak | 145 × 145 cm | 1,5 m | 1,5 m |
| Ø 110 cm yuvarlak | 165 × 165 cm | 3,3 m (2 en) | 1,7 m |
| Ø 120 cm yuvarlak | 175 × 175 cm | 3,5 m (2 en) | 1,8 m |
280 cm'lik geniş en kumaşta örtü yan çevrilir: kesim ölçüsünün uzun kenarı kumaşın enine sığar, aldığınız metre kısa kenar kadar olur. Bu yüzden 80 × 120 cm'lik masaya 150 cm enden 1,8 m, 280 cm enden 1,4 m yeter.
Tablodaki 100 × 180 cm'lik masa küçük bir farkın ne kadar kumaş istediğini gösteriyor. Kesim eni 155 cm, 150 cm'lik kumaştan 5 cm fazla. Bu 5 cm yüzünden ikinci bir en gerekir ve kumaş 4,7 m'ye çıkar. Sarkmayı her yandan 2,5 cm kısaltırsanız (22,5 cm) kesim ölçüsü 150 × 230 cm olur ve 2,3 m yeter. Hesaplayıcı böyle durumlarda daha ucuz seçeneği ayrıca yazar.
- Üstten: kesik kahverengi çizgi masanın kenarı, taralı bant kenar payıdır.
- Yandan: yeşil ok masanın üst yüzü ile oturak arasıdır; sarkma bundan kısa olmalı.
- Kırmızı kesik çizgi: iki en arasındaki birleştirme dikişi.
- Numaralı adımlar: yuvarlak örtünün kare kumaştan çizilmesi.
Kumaş eni yetmezse
Örtünün ortasında dikiş olmasın diye tam bir en ortaya konur, kalan kumaş iki yana eşit bölünür. İki en kullanılıyorsa ikinci en boyuna ikiye kesilir ve yarımları ortadaki enin iki yanına dikilir; böylece iki dikiş olur ve ikisi de örtünün kenarlarına yakın durur.
140 × 240 cm'lik bir masa, 25 cm sarkma ve 2,5 cm payla 195 × 295 cm kesilir. 150 cm'lik kumaştan iki en 2 × 150 − 2 × 3 = 294 cm eder ve 195 cm'yi karşılar. Her en örtünün boyu kadar kesilir: 2 × 295 = 590 cm, yani 5,9 m. Ortadaki en, iki yanındaki dikiş paylarından sonra 150 − 2 × 1,5 = 147 cm kalır; yandaki şeritler kenar payıyla birlikte (195 − 147) ÷ 2 = 24'er cm olur (dikiş payıyla birlikte kesimde 25,5 cm; yarım enleri dikip fazlasını kesebilirsiniz). Örtü masaya ortalanınca dikişler masanın kenarından (147 − 140) ÷ 2 = 3,5 cm dışarıda, sarkan kısımda kalır. Aynı örtü 280 cm'lik geniş en kumaştan tek parça, 3 m ile çıkar.
Yuvarlak örtüyü çizmek
Yuvarlak masanın örtüsü önce kare kesilir. Ø 110 cm'lik masa, 25 cm sarkma ve 2,5 cm payla 110 + 50 + 5 = 165 cm'lik kare ister.
Kareyi kesin
Kumaştan kesim ölçüsü kadar bir kare kesin; örnekte 165 × 165 cm.
Dörde katlayın
Kareyi önce ikiye, sonra bir kez daha ikiye katlayın. Kumaşın ortası katlı köşeye gelir.
Yarıçapı işaretleyin
Şerit metrenin sıfırını katlı köşede tutun ve kesim ölçüsünün yarısını, örnekte 82,5 cm'yi, çeyrek daire boyunca birkaç noktada işaretleyin.
Kesip açın
Noktaları birleştirip dört katı birlikte kesin. Kumaşı açtığınızda daire çıkar.
Kavisli kenarda geniş bir kıvrım dalgalanır. Kenarı dar kıvırın ya da verev biyeyle bitirin; biyeyle bitirecekseniz hesaplayıcıda kenar payını 0 yazın.
Kırlent kılıfının parçaları
Kırlent kılıfında bir ön parça ve kapamaya göre bir ya da iki arka parça vardır. Ölçüler kılıfın bitmiş ölçüsünden hesaplanır ve her kenara 1,5 cm dikiş payı eklenir:
- Ön parça: (en + 3) × (boy + 3) cm.
- Zarf (bindirmeli) arka: 2 parça; eni ön parça kadar, boyu ön parçanın yarısı + bindirmenin yarısı + 3 cm. Bu 3 cm açık kenarın 1,5 + 1,5 cm kıvrımıdır; sonuç yukarı yuvarlanır.
- Fermuarlı arka: 1 parça; ön parçadan 3 cm uzun kesilir, ortadan ikiye bölünür ve fermuar aradaki dikişe takılır.
45 × 45 cm'lik bir kılıf için ön parça 45 + 3 = 48 cm'lik karedir. Zarf arkada her parça 48 ÷ 2 + 10 ÷ 2 + 3 = 32 cm boyunda, 48 cm eninde kesilir. Kontrol: her arka parça kıvrılınca 32 − 3 = 29 cm kalır; ikisi 10 cm üst üste binince 29 + 29 − 10 = 48 cm eder, ön parçayla aynı boy.
| Kırlent | Ön parça | Zarf arka (2 adet) | Fermuarlı arka (1 adet) | 4 kılıf, zarf | 4 kılıf, fermuarlı |
|---|---|---|---|---|---|
| 40 × 40 cm | 43 × 43 | 43 × 30 | 43 × 46 | 1,5 m | 1,4 m |
| 45 × 45 cm | 48 × 48 | 48 × 32 | 48 × 51 | 2,3 m | 2 m |
| 50 × 50 cm | 53 × 53 | 53 × 35 | 53 × 56 | 2,5 m | 2,2 m |
| 60 × 60 cm | 63 × 63 | 63 × 40 | 63 × 66 | 2,9 m | 2,6 m |
| 30 × 50 cm | 33 × 53 | 33 × 35 | 33 × 56 | 1,3 m | 1,1 m |
Parçalar kumaşın eni boyunca sütunlar hâlinde dizilir. 4 adet 50 × 50 cm'lik zarf kılıf için 140 cm'lik kumaşa yan yana iki sütun (2 × 53 = 106 cm) sığar. Her sütunda 2 ön ve 4 arka parça yer alır: 2 × 53 + 4 × 35 = 246 cm, yani 2,5 m. Kenarda kalan 34 cm'lik şerit hiçbir parçaya yetmez.
- Kesik çizgi: parçaların içinde 1,5 cm'lik dikiş çizgisi.
- Kırmızı taralı bant: zarf arkanın 1,5 + 1,5 cm kıvrılacak açık kenarı.
- Mavi taralı bant: iki arka parçanın 10 cm'lik bindirmesi.
- Kesim düzeni: Ö ön, A arka parça; gri taralı alan kenarda artan 44 cm'lik şerit.
Şemadaki 45 × 45 cm'lik örnekte 140 cm'lik kumaşa yine iki sütun sığar ve 2,3 m gerekir; kenarda 44 cm'lik bir şerit artar. Kumaş desensiz ya da yönsüzse arka parçalardan üçünü yan çevirip bu şeride yerleştirirseniz 1,8 m yeter. Desenli kumaşta bunu yapmayın: yan çevrilen parçada desen yatar.
40 × 40 cm'lik punch iğnesiyle papatya desenli kırlentin arkası da tablodaki ölçülerle, ön 43 × 43 ve iki arka 43 × 30 cm olarak zarf kapamalı dikilir.
Parçaları kesin
Ön parçayı ve kapamaya göre arka parçaları düz iplik yönünde kesin. Desenli kumaşta desenin ön parçanın ortasına gelmesine dikkat edin.
Açık kenarları kıvırın
Zarf arka parçaların ortaya gelecek uzun kenarını 1,5 cm, sonra bir kez daha 1,5 cm kıvırıp dikin.
Parçaları yerleştirin
Ön parçayı düz yüzü yukarı serin. Arka parçaları düz yüzleri aşağı, kıvrılmış kenarları ortada 10 cm üst üste binecek şekilde üstüne koyup toplu iğneyle tutturun.
Çevreyi dikin
Dört kenarı 1,5 cm payla dikin, köşelerdeki payı çapraz kesin. Kılıfı bindirme aralığından ters çevirip köşeleri düzeltin ve ütüleyin.
Fermuarlı kılıfta arka parçayı ortadan ikiye kesip fermuarı iki yarının arasına takarsınız; sonra ön ve arka yüz yüze konup çevresi dikilir. Fermuar takmayı ilk kez deneyecekseniz fermuarlı astarlı makyaj çantası anlatımımızdaki fermuar adımlarına bakabilirsiniz.
Pinterest'e kaydedin
Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.
Sık sorulan sorular
Oval masaya örtü nasıl hesaplanır?
Oval masayı dikdörtgen gibi hesaplayın: en geniş yerinden eni, en uzun yerinden boyu ölçün ve kesim ölçüsünü bulun. Kumaşı dikdörtgen kesin, masaya ortalayarak serin ve kenardan aşağı sarkan kısmı her noktada aynı uzunlukta işaretleyin. İşaretlerin üzerinden kenar payını ekleyip ovali kesin.
Kılıfı iç yastıkla aynı ölçüde mi dikmeliyim?
Kılıf iç yastıktan 2–3 cm küçük dikilirse kırlent daha dolgun durur. 45 × 45 cm'lik iç yastık için kılıfı 42 × 42 cm dikebilirsiniz; hesaplayıcıya da 42 yazın. Bu kumaşı da etkiler: ön parça 42 + 3 = 45 cm olur ve 140 cm'lik kumaşa yan yana üç parça sığar; dört zarf kılıf 2,3 m yerine 1,6 m kumaşla çıkar.
Zarf kapamada bindirme kaç santimetre olmalı?
Hesaplayıcı 10 cm alır; 45 × 45 cm'lik kılıfta bu, arka parçaların ortada rahatça kapanmasına yeter. Bindirme kısalırsa iç yastık aralıktan görünebilir. Uzatırsanız arka parçalar da uzar: 15 cm bindirmede her arka parça 48 ÷ 2 + 15 ÷ 2 + 3 = 34,5, yani 35 cm kesilir.
Kumaşın 140 ya da 150 cm olması fark eder mi?
Kırlentte edebilir. 4 adet 45 × 45 cm'lik zarf kılıf için 140 cm'lik kumaşa yan yana iki parça (96 cm) sığar ve 2,3 m gerekir. 150 cm'lik kumaşa üç parça (144 cm) sığar ve 1,6 m yeter. Kumaşı almadan önce enini sorun ve hesaplayıcıya doğru eni yazın.
Kendi masanız ve kırlent ölçünüz için kumaş hesaplayıcımızda “Masa örtüsü” ya da “Kırlent” bölümünü seçin; araç kesim ölçüsünü, kumaş metresini ve kırlentte her sütuna gelen parçaları yazar. Örtünün kenarını elde dikecekseniz baskı dikişi işinizi görür; diğer ücretsiz araçlar Araçlar sayfamızda.
Sevdiğiniz örtüyü ölçün
Evinizde boyu hoşunuza giden bir örtü varsa onu ölçün. Örtünün ölçüsünden masanın ölçüsünü çıkarıp ikiye bölerseniz o örtünün sarkmasını bulursunuz.
Kumaşı önce yıkayın
Pamuklu ve keten örtüler ilk yıkamalarda çekebilir. Kumaşı kesmeden önce yıkayıp ütüleyin; ölçünüz yıkamadan sonra da doğru kalır.
Desene dikkat
Desenli kumaşta kırlentin ön parçasını desen ortalanacak şekilde kesin. Bir yöne bakan desende bütün parçaları aynı yöne yerleştirin.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Kenar payı: Kenarın kıvrılıp dikilmesi için kesim ölçüsüne eklenen pay.
Kesim ölçüsü: Paylar eklenmiş, kumaştan kesilecek ölçü.
En: Kumaşın bir kenardan öbür kenara genişliği; birleştirmede kumaşın tam eninde kesilen her parça.
Zarf kapama: İki arka parçanın ortada üst üste bindiği, fermuarsız kapama.
Bindirme: İki arka parçanın üst üste geldiği kısım.
Dikiş payı: Dikiş çizgisi ile kumaşın kesik kenarı arasındaki pay.
Düz iplik yönü: Kumaşın tel kenarına paralel yön; parçalar bu yöne göre yerleştirilir.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle