Perde ya da tül dikecekseniz ilk soru kaç metre kumaş alacağınızdır. Cevap üç ölçüye bağlıdır: kornişin eni, perdenin ne kadar sık pileli duracağı ve kumaşın satıldığı en. Bu kılavuz pile oranının ne anlama geldiğini, ölçünün nereden alınacağını ve payların nereye gittiğini anlatıyor. Diğer dikiş yazılarımız Dikiş sayfamızda.
Sayfada korniş enine göre tek ve çift kanat tül metresi tabloları, dar kumaşta en birleştirme örnekleri ve sık yapılan hataların listesi var. Kendi ölçünüzü yazıp sonucu hemen görmek için kumaş hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Proje bilgileri
Kimler için: Perdesini kendisi dikecekler ve kumaşı ölçüyle almak isteyenler
Araç: Kumaş hesaplayıcı
Formül: düz en = korniş eni × pile oranı + 2 × yan pay × kanat sayısı
Pile oranları: seyrek 1:2, orta 1:2,5, sık 1:3
Tablodaki paylar: etek 10 cm, üst 5 cm, her yana 4 cm
Yuvarlama: metre 0,1 m'ye yukarı (kumaş 10 cm'lik adımlarla kesilir)
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Kağıt, kalem ve hesap makinesi
Kumaşın eni (etikette yazar; tül ve fon perdelerde çoğunlukla 280–320 cm)
[Kumaş hesaplayıcı](/kumas-hesaplama) (isteğe bağlı; hesabı sizin yerinize yapar)
Proje notları
Metreler 0,1 m'ye yukarı yuvarlandı, çünkü kumaş 10 cm'lik adımlarla kesilir: 508 cm için 5,1 m alınır.
Pamuklu ve keten kumaşlar ilk yıkamada çekebilir; dikmeden önce yıkayın ya da hesaba %5–10 pay ekleyin. Polyester tülde çekme çok azdır, yine de etiketteki yıkama bilgisine bakın.
Desenli kumaşı en birleştirerek dikecekseniz desen raporunu hesaplayıcıya yazın; her en raporun katına uzatılır.
Sık pile kumaşı, dolayısıyla korniş taşıyıcılarına binen yükü artırır; kalın fon perdede taşıyıcıların sağlam olduğundan emin olun.
Adım adım yapılışı
Pile oranı ne demek?
Perde korniş boyunca gergin durmaz; dalga dalga toplanır. Bu dalgalar için kumaşın düz eni kornişten geniş olmalıdır. Pile oranı, bu genişliğin korniş enine oranıdır: 1:2 pilede 1 metre kornişe 2 metre kumaş düşer, 1:3 pilede 3 metre.
- Seyrek pile (1:2): dalgalar geniş ve yayvandır. Kalın fon perdede ve kumaştan tasarruf etmek istediğinizde uygundur.
- Orta pile (1:2,5): fon perdelerin çoğunda dengeli bir döküm verir.
- Sık pile (1:3): ince tülde dolgun, sık dalgalar verir. İnce kumaş seyrek pilede çıplak görünebilir.
Oran yalnızca görünüşü değil kumaşın miktarını da belirler: 300 cm'lik bir kornişte sık pile 9,1 m, seyrek pile 6,1 m kumaş ister.
Korniş enine göre tül metresi
Aşağıdaki tablolar, perde boyu kumaşın enine sığdığında, yani kumaş enine kullanıldığında gereken metreyi verir. Kendi ölçünüz için kumaş hesaplayıcısında korniş enini ve pileyi değiştirmeniz yeter.
| Korniş eni | Seyrek (1:2) | Orta (1:2,5) | Sık (1:3) |
|---|---|---|---|
| 100 cm | 2,1 m | 2,6 m | 3,1 m |
| 150 cm | 3,1 m | 3,9 m | 4,6 m |
| 200 cm | 4,1 m | 5,1 m | 6,1 m |
| 250 cm | 5,1 m | 6,4 m | 7,6 m |
| 300 cm | 6,1 m | 7,6 m | 9,1 m |
| 400 cm | 8,1 m | 10,1 m | 12,1 m |
Çift kanatta iki ayrı perde dikilir; her biri kornişin yarısına asılır ve iki yan kenarı için kendi payını alır. Böylece toplam düz en 8 cm artar; aşağıdaki değerlerin hepsinde bu fark metreye 0,1 m olarak yansıyor.
| Korniş eni | Seyrek (1:2) | Orta (1:2,5) | Sık (1:3) |
|---|---|---|---|
| 100 cm | 2,2 m | 2,7 m | 3,2 m |
| 150 cm | 3,2 m | 4 m | 4,7 m |
| 200 cm | 4,2 m | 5,2 m | 6,2 m |
| 250 cm | 5,2 m | 6,5 m | 7,7 m |
| 300 cm | 6,2 m | 7,7 m | 9,2 m |
| 400 cm | 8,2 m | 10,2 m | 12,2 m |
- Üstteki şeritler: aynı 100 cm'lik kornişe, yan paylar hariç, seyrek pilede 200, orta pilede 250, sık pilede 300 cm kumaş gider.
- Tablolar: soldaki tek kanat, sağdaki çift kanat içindir; değerler yukarıdaki iki tabloyla aynıdır.
- Alt kutular: düz enin tek ve çift kanattaki formülü.
Örnek: 200 cm'lik kornişe orta pileyle tek kanat tül 200 × 2,5 + 8 = 508 cm, yani 5,1 m tutar. Aynı korniş için çift kanat dikerseniz her kanat 200 × 2,5 ÷ 2 + 8 = 258 cm, ikisi 516 cm, yani 5,2 m olur.
Ölçü almak
Hesap, aldığınız ölçü kadar doğrudur. Pencerenin değil, perdenin asılacağı kornişin ölçüsünü alın; korniş henüz takılı değilse önce kornişi takın.
Korniş enini ölçün
Perdenin kapandığında uzanacağı genişliği ölçün: borulu kornişte uçlardaki süs başlıklarının arasını, raylı kornişte rayın bir ucundan öbür ucuna kadar. Süs başlıkları ölçüye girmez.
Perde boyunu ölçün
Halkanın ya da makaranın perde kancasının takıldığı noktasından yere kadar ölçün ve 1–2 cm çıkarın. Böylece perde yere sürtmeden durur.
Pileyi seçin
İnce tül için sık, fon ve kalın kumaş için orta ya da seyrek pileyi seçin.
Kumaşın enine bakın
Perde boyuna etek ve üst payı ekleyin. Bu toplam kumaşın enini geçmiyorsa kumaş enine kullanılır; geçiyorsa enler birleştirilir.
Kanat sayısına karar verin
Ortadan açılan perde için çift kanat, tek parça perde için tek kanat hesaplayın.
- Solda: kırmızı oklar ölçülecek yerleri gösterir; korniş eni süs başlıklarının arasında, perde boyu halkadan yere.
- Sağda: enine kullanılan kumaşta turuncu bantlar paylardır; kesik mavi çizgi perdenin bitmiş hâlidir.
- Tel kenarlar: kumaş yan çevrildiğinde biri perdenin üstü, öbürü altı olur.
Payların anlamı
Perdenin bitmiş ölçüsüyle kesim ölçüsü aynı değildir: kenarlar kıvrılıp dikildiği için kumaş her yönde biraz büyük kesilir. Tablolarda ve hesaplayıcıda hazır gelen paylar şunlardır:
- Etek payı, 10 cm: perdenin alt kenarı için. Kenarı iki kez 5 cm kıvırıp dikerseniz etek ağır ve düzgün düşer.
- Üst pay, 5 cm: üst kenar kıvrılıp perde bandının (büzgü şeridinin) altında kalır.
- Yan pay, her yana 4 cm: yan kenarlar iki kez 2 cm kıvrılır, kesik kenar içeride kalır.
Kesim boyu = perde boyu + etek payı + üst pay. 260 cm'lik bir perde için 260 + 10 + 5 = 275 cm kesilir. Yan paylar ise perdenin enine eklenir: tek kanatta 2 × 4 = 8 cm, çift kanatta 4 × 4 = 16 cm.
Eteği hazır, kurşunlu (ağırlıklı) kenarla satılan tüllerde bu kenar perdenin altı olur. Etek payını sıfır alın, kumaşı kurşunlu kenardan başlayarak ölçün: kesim boyu 260 + 5 = 265 cm olur. Hesaplayıcıda etek payı kutusuna 0 yazmanız yeter.
Kumaşın enine kullanılması
Tül ve fon perde kumaşları genellikle 280–320 cm genişliğinde satılır. Perdenin kesim boyu bu genişliğe sığıyorsa kumaşı yan çevirirsiniz: topun tel kenarlarından biri perdenin üstü, öbürü altı olur, satıcının ölçüp kestiği metre de perdenin enine dönüşür. Birleştirme dikişi gerekmez; perde tek parça kalır.
Tek koşul, kesim boyunun kumaşın enini geçmemesidir. Tablodaki paylarla 280 cm'lik tül en çok 280 − 15 = 265 cm boyundaki perdeye yeter. Örneğin 350 cm'lik bir korniş için sık pileli, çift kanat, 270 cm boyunda bir tül 270 + 15 = 285 cm kesim boyu ister. 300 cm enindeki tülden bu perde 10,7 m ile çıkar; 280 cm'lik tül enine yetmediği için perde boyunda 4 en kesilir ve 4 × 285 = 1140 cm, yani 11,4 m gerekir.
Dar kumaşla en birleştirme
Döşemelik ve desenli kumaşlar çoğunlukla 140–150 cm endedir. Bu kumaşlarda perde boyunda parçalar (enler) kesilir ve yan yana dikilir. Her birleşimde iki kenardan 1,5'er cm, yani toplam 3 cm gider. Hesap şöyle yürür:
- Örnek: 250 cm korniş, seyrek pile, çift kanat, 150 cm kumaş, 260 cm perde boyu.
- Her kanadın düz eni: 250 × 2 ÷ 2 + 2 × 4 = 258 cm.
- Kaç en? Bir en 150 cm, yetmez. İki en 2 × 150 − 3 = 297 cm eder ve 258 cm'yi karşılar. Her kanada 2 en düşer, toplam 4 en.
- Kumaş: kesim boyu 260 + 10 + 5 = 275 cm; 4 × 275 = 1100 cm, yani 11 m.
- Gerçek pile: bütün enleri kullandığınızda her kanat 297 cm olur; (297 − 8) × 2 ÷ 250 = 2,31. Perde 1:2'den biraz sık durur.
Çift kanatta bir kanada yarım en düşebilir. 180 cm'lik kornişe seyrek pileyle, 140 cm'lik kumaştan 230 cm boyunda çift kanat perde için her kanat 180 × 2 ÷ 2 + 8 = 188 cm ister. Bir buçuk en 1,5 × 140 − 3 = 207 cm eder ve yeter. Toplam 3 en kesilir, biri boyuna ikiye bölünüp her kanada yarısı eklenir: 3 × 245 = 735 cm, yani 7,4 m.
Desenli kumaşta parçaların birleşim yerinde desen kaymasın diye her en desen raporunun katı kadar kesilir. Yukarıdaki 250 cm'lik örnekte rapor 64 cm ise 275 cm yerine 5 × 64 = 320 cm kesilir ve kumaş 4 × 320 = 1280 cm, yani 12,8 m'ye çıkar.
İnce kumaşlarda birleşim dikişi ışıkta görünür. Kesik kenarları dikişin içinde saklayan Fransız dikişi ters yüzde de temiz bir görüntü verir.
Sık yapılan hatalar
- Pencereyi ölçmek: perde pencereye değil kornişe asılır. Korniş pencereden genişse pencere eniyle hesaplanan perde iki yanda kısa kalır.
- Çift kanatta yan payı bir kez eklemek: iki kanadın dört kenarı vardır. 300 cm'lik kornişte orta pileyle tek kanat 758 cm, çift kanat 766 cm ister.
- Payları unutmak: 260 cm'lik perde için 260 cm kesilen kumaş, etek ve üst kenar dikilince 245 cm'ye iner.
- Kesim boyunu kumaşın eniyle karşılaştırmamak: 280 cm'lik tül, payları eklenince 265 cm'den uzun perdeye enine yetmez.
- Yıkama çekmesini hesaba katmamak: pamuklu ve keten fon perdeyi dikmeden önce yıkayıp kurutun.
Pinterest'e kaydedin
Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.
Sık sorulan sorular
280 cm'lik tül 270 cm'lik perdeye yeter mi?
Tablodaki paylarla yetmez: 270 + 10 + 5 = 285 cm, kumaşın eninden 5 cm fazladır. Etek payını 5 cm'ye indirirseniz kesim boyu 280 cm olur ve tül enine kullanılabilir; ya da 300 cm'lik tül seçin. Eteği kurşunlu hazır tülde etek payı gerekmez: 270 + 5 = 275 cm, 280 cm'ye sığar.
Dar kumaşta bir en eksik alsam perde seyrek mi durur?
180 cm'lik kornişe orta pileyle, 150 cm'lik kumaştan 260 cm boyunda tek kanat perde için düz en 180 × 2,5 + 8 = 458 cm olmalı. Üç en birleşince 3 × 150 − 2 × 3 = 444 cm eder, 14 cm eksik kalır; bu yüzden hesap dört en ister: kesim boyu 275 cm ile 4 × 275 = 1100 cm, yani 11 m. Dört enin hepsini kullanırsanız gerçek pile 1:3,24 olur ve perde istediğinizden sık durur. Üç en alırsanız (8,3 m) pile (444 − 8) ÷ 180 = 2,42 olur; bu, orta pileye çok yakındır ve 2,7 m kumaş kazandırır. Hesaplayıcı pile en çok 0,1 düştüğünde bu seçeneği ayrıca yazar.
Tül ile fon perdeyi aynı hesapla mı bulurum?
Formül aynıdır, ama hesabı ayrı yapın. İkisinin pile oranı, kumaş eni ve çoğu zaman boyu farklıdır: tül genellikle sık pileyle ve enine kullanılan geniş kumaştan, fon perde orta ya da seyrek pileyle ve bazen dar kumaştan dikilir. Her birinin boyunu kendi rayından ölçün.
Tablodaki metreler neden yukarı yuvarlanıyor?
Kumaş 10 cm'lik adımlarla kesilip satılır. Hesap 633 cm verirse 6,3 m eksik kalır; 6,4 m almanız gerekir. Artan birkaç santimetre, kesim sırasında kenarı düzeltmek için de işe yarar.
Kendi kornişinizle hesaplamak, tek ve çift kanadı karşılaştırmak ya da dar kumaşta kaç en gerektiğini görmek için kumaş hesaplayıcımızı açın. Etek ve yan kenarları elde dikecekseniz baskı dikişi anlatımımıza bakabilirsiniz; diğer ücretsiz araçlar Araçlar sayfamızda.
Önce korniş, sonra ölçü
Korniş takılı değilse ölçüyü tahminle almayın. Kornişi takın, halkaları dizin, sonra eni ve boyu ölçün; yanlış ölçüyle kesilen perdeyi uzatmak zordur.
Kumaşın enini sorun
Aynı desendeki tül 280, 300 ya da 320 cm eninde satılabilir. Perde boyunuza 15 cm ekleyin ve en az o kadar enli kumaşı seçin; böylece birleştirme dikişi gerekmez.
Kesmeden önce kontrol
Kumaşı düz bir zemine serin, kesim boyunu iki uçtan ölçüp işaretleyin ve çizgiyi cetvelle birleştirin. Eğri kesilen perde asılınca bir yana kayar.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Düz en: Perdenin pilelenmeden ve kenarları dikilmeden önceki eni.
Kanat: Kornişe asılan perde parçalarından her biri; çift kanat ortadan açılır.
Kesim boyu: Perde boyuna etek ve üst payın eklendiği boy.
Enine kullanım: Kumaşın yan çevrilip eninin perde boyu olması.
En: Dar kumaşta perde boyunda kesilip yan yana dikilen her parça.
Tel kenar: Kumaşın iki yanındaki sık dokunmuş kenar.
Desen raporu: Desenin boyuna kendini tekrar ettiği aralık.
Kurşunlu etek: Tülün alt kenarına yerleştirilmiş ağırlık şeridi; eteği düz düşürür.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle