Salon Bitkileri Sulama Tablosu ve Toprak Kontrolü

Beş sulama grubu

Gruplar, iki sulama arasında toprağın ne ölçüde kuruyabileceğine göre ayrılır. Kalatea ya da Venüs saçı eğreltisinde toprak hiç tam kurumamalıdır. Para ağacı etli yapraklarında, fil ayağı şişkin gövdesinde, dolar bitkisi kalın köklerinde su depolar; bu bitkiler toprak büyük ölçüde ya da tamamen kurumadan sulanmaz.

• Turuncu çubuk: ilkbahar–yaz (nisan–eylül) aralığı.
• Mavi çubuk: sonbahar–kış (ekim–mart) aralığı.
• Katsayılar: koşullarınız orta ışık, 13–20 cm'lik plastik saksı ve normal odadan farklıysa aralık bu sayılarla çarpılır.

Kendi bitkinizin, saksınızın ve odanızın aralığı için bitki sulama takvimini kullanın: bitkiyi listeden seçersiniz, araç kontrol günlerini tarihleriyle yazar.

Bazı bitkilerin kendi kuralı var:

• Afrika menekşesi: yapraklarına su değerse lekelenir. Suyu tabağa koyup bitkinin alttan çekmesini bekleyin; yarım saat sonra tabakta kalanı dökün.
• Bromelya: yaprakların ortasındaki hunide biraz su bırakın ve bu suyu haftada bir tazeleyin.
• Barış çiçeği: susuz kalınca yaprakları sarkar, sulayınca toparlanır; sarkmayı beklemeden sulayın.
• Açelya, Kalatea, Areka: kireçsiz suyu sever; kalatea için su oda sıcaklığında olsun.
• Paşa kılıcı: fazla suda kökleri çürür; kışın ayda bir sulamak çoğu zaman yeter.
• Atatürk çiçeği: soğuk sudan ve tabakta bekleyen sudan hoşlanmaz; bakımının tamamı Atatürk çiçeği kılavuzumuzda.

Işık, saksı ve oda aralığı nasıl değiştirir?

Tablodaki aralıklar orta ışık, 13–20 cm'lik plastik ya da sırlı saksı ve 18–24 °C'lik normal oda içindir. Koşullarınız farklıysa grubun aralığını katsayılarla çarpın ve sonucu tam güne yuvarlayın:

Sulama aralığı = grubun aralığı × ışık × saksı boyu × saksı türü × oda

• Potos, kış, güney penceresi, 12 cm'lik sırsız pişmiş toprak saksı, kalorifer yakını: 10–14 gün × 0,8 × 0,8 × 0,8 × 0,85 = 10–14 × 0,435 ≈ 4–6 gün. Küçük ve gözenekli saksı ile sıcak hava toprağı çabuk kurutur.
• Paşa kılıcı, kış, kuzeye bakan serin oda, az ışık, 25 cm'lik plastik saksı: 21–30 gün × 1,25 × 1,2 × 1,3 = 21–30 × 1,95 ≈ 41–59 gün. Aralık yaklaşık 6–8 haftaya uzar; toprağı yoklamadan sulamayın.
• Deve tabanı, yaz, orta ışık, 35 cm'lik plastik saksı: 7–10 gün × 1,4 ≈ 10–14 gün.
• Barış çiçeği, yaz, 14 cm'lik plastik saksı, klima yakını: 4–6 gün × 0,85 ≈ 3–5 gün.

Mevsime göre sulama

Bitkiler nisandan eylüle kadar büyür, ekimden marta kadar dinlenir. Dinlenme döneminde ışık azalır, bitki daha az su harcar ve aralıklar uzar. Uzama her grupta aynı değildir: hep hafif nemli kalması gereken bitkilerde 4–6 günlük aralık 6–9 güne çıkar, kaktüs ve sukulentlerde 14–21 günden 30–45 güne uzar.

Kalorifer havayı kurutur ve yakınındaki saksının toprağı daha çabuk kurur; bu yüzden katsayısı 0,85'tir. Yine de kışın sulamadan önce toprağı mutlaka yoklayın. Kış aylarında sık görülen sorunları kış bakımı yazımızda anlattık.

Toprağı kontrol etmek

Takvim size ne zaman bakacağınızı söyler; sulayıp sulamayacağınıza toprak karar verir.

• Açık renk: kuru toprak; koyu renk: nemli toprak.
• Parmak ve kırmızı ok: yüzey kuruyunca grubunda yoklanan 2–3 cm'lik katman.
• Orkide: ağaç kabuğu parçaları arasında gümüşi gri kökler sulama zamanını, yeşil kökler yeterli suyu gösterir.

1. Parmağınızı toprağa sokun

   İşaret parmağınızı saksının kenarına yakın bir yerden toprağa 2–3 cm sokun. Toprak parmağınıza yapışıyorsa hâlâ nemlidir.

2. Grubun kuralına göre karar verin

   Hep hafif nemli grupta yüzey kurumaya başlayınca, yüzey kuruyunca grubunda üst 2–3 cm kuruyunca, diğer iki grupta toprak büyük ölçüde ya da tamamen kuruyunca sulayın. Toprak nemliyse birkaç gün sonra yeniden bakın.

3. Bol suyla sulayın

   Suyu toprağın her yerine, saksının altındaki delikten su gelene kadar verin. Yapraklara su değdirmeyin.

4. Tabağı boşaltın

   Tabakta biriken suyu yarım saat içinde dökün; saksıyı suyun içinde bırakmayın.

Ağaç kabuğunda yetişen orkidede parmak testi işe yaramaz. Saksıyı kaldırın: hâlâ ağırsa bekleyin. Hafiflemişse ve kökler gümüşi griye dönmüşse saksıyı lavaboda ılık suyla yaklaşık bir dakika sulayın, sonra suyunu iyice süzdürün. Yaprak koltuklarında su bırakmayın.

Fazla su mu, az su mu?

• Fazla su: sulamanın üzerinden günler geçse de toprak ıslak ve kötü kokuludur; yapraklar sararır ve yumuşar, gövde dipten çürümeye başlayabilir. Tabağı boşaltın ve toprak kuruyana kadar su vermeyin.
• Az su: barış çiçeğinin yaprakları sarkar, kroton yaprak döker, Venüs saçı eğreltisinin yaprakları kavrulur. Bu bitkilerin hepsi hep hafif nemli gruptadır; kontrol aralığını kısaltın.

Sararan yaprakların başka nedenleri de olabilir: küçük saksı, besin eksikliği, ani sıcaklık değişimi. Ayrıntılar yaprak sararmaları yazımızda.

Takvime hatırlatma eklemek

1. Bitkinizi ve koşulları seçin

   Bitki sulama takviminde bitkiyi, mevsimi, ışığı, saksıyı ve odayı seçin. Son suladığınız günü de girin; girmezseniz takvim bugünden başlar.

2. Kontrol gününe bakın

   Takvim, son sulamadan sonra aralığın alt sınırına bir kontrol günü koyar ve bunu tekrarlar: 4–6 günlük bir aralıkta 4 günde bir.

3. Telefonunuzun takvimine ekleyin

   Android telefonda “Google Takvim'e ekle” düğmesine dokunun: tekrarı hazır bir etkinlik açılır, siz yalnızca kaydedersiniz. iPhone'da ve bilgisayarda “Takvime ekle (.ics)” düğmesini kullanın; inen dosyayı açtığınızda takvim uygulamanız etkinliği eklemeyi sorar. Bu dosyadaki hatırlatma kontrol günü sabah 9'da gelir.

4. Mevsim değişince yenileyin

   Hatırlatmalar yaklaşık üç ay (91 gün) sürer: 4 günde bir kontrolde 91 ÷ 4 = 22,75, yani 22 hatırlatma gelir. Mevsim değişince aralık da değiştiği için takvimi yeniden oluşturun.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Haftada bir sulamak neden her bitkiye uymaz?

Çünkü aralık bitkiden bitkiye ve koşuldan koşula değişir. Orta ışıkta ve orta boy saksıda barış çiçeği yazın 4–6 günde, kaktüs 14–21 günde bir su ister; kışın bu aralıklar 6–9 ve 30–45 güne uzar. Haftada bir sulanan bir kaktüs sürekli ıslak toprakta kalır, barış çiçeği ise sıcak bir yaz haftasında susuz kalabilir.

Saksıyı büyütünce daha seyrek mi sulamalıyım?

Evet. Büyük saksıdaki toprak suyu daha uzun tutar. Hesaplayıcı 21–30 cm'lik saksıda aralığı 1,2 ile, daha büyük saksıda 1,4 ile çarpar: yüzey kuruyunca grubundaki bir bitki 17 cm'lik saksıda yazın 7–10 günde, 25 cm'lik saksıda 8–12 günde bir sulanır. Saksı değiştirdikten sonraki ilk sulamalarda yeni toprağın ne kadar sürede kuruduğunu yoklayarak öğrenin; ne zaman saksı değiştireceğinizi saksı değiştirme yazımızda bulabilirsiniz.

Aynı odadaki bütün bitkileri aynı gün sulayabilir miyim?

Ancak aynı gruptaysalar. Potos ile kauçuk aynı gruptadır ve benzer koşullarda aynı gün sulanabilir; aynı odadaki para ağacı ise yazın 10–14, kışın 21–30 günde bir su ister. Bitkileri gruplarına göre yan yana koymak sulamayı kolaylaştırır.

Kendi bitkileriniz için kontrol günlerini bitki sulama takvimiyle hesaplayıp telefonunuzun takvimine ekleyin. Işık, besleme ve temizlik gibi bakımın diğer adımları için salon bitkilerinin rutin bakımı yazımıza bakabilirsiniz.