Spiral ve Kare Düğümlü Makrome Saksı Askısı

Askının şeması

Şema askıyı yandan ve ölçekli gösterir; halkanın tepesinden püskülün ucuna kadar her bölümün boyu sağda yazılı. Dört kolun ikisi görünüyor, öteki ikisi saksının önünde ve arkasında aynı biçimde iner.

• Turuncu: düğümlü bölümler (sarma, spiral ve kare düğüm).
• Mavi: kolları birleştiren şaşırtmalı kare düğüm.
• Krem: düğümsüz bölümler ve püskül.
• Soldaki cetvel halkanın tepesinden ölçer; sağdaki gri çizgiler boş bölümlerdir.

İkinci şema 16 ucun numaralarını, kolların nasıl ayrıldığını ve şaşırtmalı sırada hangi uçların buluştuğunu gösterir.

• Turuncu ve mavi daireler: o bölümde düğümü atan çalışan uçlar.
• Gri daireler: dolgu uçları.
• Kırmızı köşeli çizgiler: şaşırtmalı sıradaki dört kare düğüm (A, B, C, D); D düğümü saksının arkasında son ve ilk kolu birleştirir.

İp hesabı

Her ipin bir yarısı (katlama yerinden bir ucuna) şu bölümlerden geçer. Düğümlü bölümler orta sıklık katsayısı olan 4 ile çarpılır, düğümsüz bölümler ve püskül olduğu gibi eklenir. Sargıların altındaki uçlar düğüm atmadığı için sargı boyları düğümsüz sayılır.

Sekiz ip için 8 × 310 = 2480 cm, yani 24,8 m gerekir. Pay, ipin halkaya katlanması ve püskülün kırpılması içindir. Sargılar ayrı iple yapılır: 16 uçlu demetin çevresi sargı ipiyle birlikte bir turda yaklaşık 6,9 cm tutar. Üstteki 3 cm’lik sargı yaklaşık 8 tur (55 cm) ve iki uçta 20’şer cm ile 95 cm eder, 100 cm kesin. Alttaki 4 cm’lik sargı yaklaşık 10 tur (69 cm) ve 40 cm ile 109 cm eder, 110 cm kesin. Toplam yaklaşık 27 m; 30 m’lik bir bobin yeter. Aynı hesabı makrome ip hesaplayıcıda düğümlü 18 cm, düğümsüz 53 cm, saçak 20 cm, orta sıklık, ikiye katlanarak bağlama, 8 parça ve 20 cm pay girerek yapabilirsiniz.

İpleri hazırlama

1. İpleri kesin

   4 mm ipten 310 cm’lik 8 parça, 100 cm ve 110 cm’lik iki sargı ipi kesin. Uçlara maskeleme bandı sarın.

2. Halkaya geçirin

   Sekiz ipi birlikte halkanın içinden geçirin ve ortalarından katlayın; katlama yerinden ölçünce 155’er cm’lik 16 uç sarksın. Uçları hizalayın.

3. Üst sarma düğümü

   Halkanın 3 cm altından başlayarak 16 ucun hepsini 100 cm’lik iple 3 cm boyunca sarın; yaklaşık 8 tur eder. Yapılışı rehberimizin sarma düğümü bölümünde.

Kollar

Kollarda kullanılan iki düğümün eski bir el işi kitabındaki çizimleri aşağıda; renkli adım şemaları rehberimizde.

Eski bir el işi kitabından teknik çizim: yarım düğüm sütunu (a) ve dönerek spiral olmuş sütun (b).

Eski bir el işi kitabından teknik çizim: kare düğümün iki yarımı (b, c) ve sıkılmış hali (d).

1. Uçları dört kola ayırın

   Sargının 5 cm altında uçları dört gruba ayırın. Her kol yan yana iki ipin dört ucudur: dıştaki iki uç çalışan, içteki iki uç dolgu olur (ikinci şema).

2. Spiral

   Her kolda, sargının 5 cm altından başlayarak 12 cm spiral düğüm atın. İlk kolda attığınız yarım düğümleri sayın; diğer kollarda aynı sayıda atın.

3. Boşluk bırakın

   Spiralin bittiği yerden 20 cm ölçüp bantla işaretleyin. Bu bölüm düğümsüz kalır ve saksının üst kenarına kadar iner.

4. Üç kare düğüm

   İşaretin hemen altına 3 kare düğüm atın; yaklaşık 4,5 cm tutar. Dört kolu bitirince düğümlerin aynı hizada olduğunu kontrol edin.

Saksı ağı ve püskül

1. Şaşırtmalı sıra

   Kare düğümlerin 10 cm altında, her kolun sağdaki iki ucunu yanındaki kolun soldaki iki ucuyla birleştirip birer kare düğüm atın. Dördüncü kolun uçları birinci kolunkilerle buluşur ve çember kapanır (ikinci şemadaki A, B, C ve D düğümleri).

2. Saksıyı deneyin

   Askıyı halkasından asın ve saksıyı ağın içine oturtun. Saksı dengeli durmuyorsa şaşırtmalı düğümlerin yüksekliğini eşitleyin.

3. Alt sarma düğümü

   Şaşırtmalı sıranın 8 cm altında bütün uçları toplayıp 110 cm’lik iple 4 cm sarın; yaklaşık 10 tur eder. Sargının saksının tabanına yakın durduğunu kontrol edin.

4. Püskül

   Sargının altındaki uçları 20 cm’de düz kesin. Üç kat bükümlü ipin katlarını açarsanız püskül kabarır; açtıktan sonra uçları yeniden hizalayın.

Sık sorulan sorular

Saksım daha büyük (20–22 cm çaplı). Ne değiştirmeliyim?

Kare düğümlerin altındaki 10 cm’lik ve şaşırtmalı sıranın altındaki 8 cm’lik boşlukları 3’er cm uzatın. İpin her yarısı 6 cm uzar; ip ikiye katlandığı için her parçaya 12 cm eklenir: 310 + 12 = 322 cm, 5 cm’ye yuvarlayınca 325 cm. Sekiz parça 26 m eder; sargı ipleriyle birlikte 30 m’lik bobin yine yeter.

5 mm ip kullanmak istiyorum. Ne kadar ip gerekir?

Kalın ip düğümde daha çok harcanır; katsayıyı 5 alın. İpin bir yarısı 18 × 5 + 73 = 163 cm, kesim boyu 163 × 2 + 20 = 346 cm, yuvarlayınca 350 cm olur. Sekiz parça 28 m eder. Kalın ipte sargılar da uzadığı için toplam 30 m’yi biraz geçer; daha uzun bir bobin alın.

Askı ne kadar ağırlık taşır?

Bu tarif için ölçülmüş bir yük sınırı yok; taşıma gücü ipin kalınlığına, halkaya ve kancaya bağlıdır. Toprakla dolu ve sulanmış saksı sanıldığından ağırdır: metal halka kullanın, askıyı bu ağırlığa uygun bir tavan kancasına asın ve düğümleri ilk günlerde kontrol edin.

Örnek görsel: spiral kollu, ağlı bir makrome askıda su kabağı. Fotoğraf (küçültüldü, kırpıldı): carol, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Düğümleri adım adım görmek için Makrome Nasıl Yapılır? Temel Düğümler Rehberi sayfasına bakın. Evinize bir makrome daha eklemek isterseniz Püsküllü Baklava Desenli Makrome Duvar Süsü projesini deneyin; diğer ev süsleri dekorasyon sayfamızda.