Fiyonk son yıllarda çok sevilen bir süs: saçta toka, çantada süs, hediye paketinde kurdele yerine ve yılbaşı ağacında süs olarak karşımıza çıkıyor. Kurdeleli, romantik giyim tarzının yayılmasıyla uzun kuyruklu fiyonklar daha da sevildi. Başka fikirler için tığ işi projelerimize göz atın.
Bu sayfadaki fiyonk bizim tasarımımız: halka biçiminde dikilen bir gövde, arkaya eklenen eğik uçlu bir kuyruk ve ortayı saran bir bant. Aynı parçaları iki boyda veriyoruz: yaklaşık 8 cm'lik saç tokası ve yaklaşık 11 cm'lik yılbaşı ağacı süsü. Yalnızca zincir ve sık iğne kullanılır; yeni başlayanlar da örebilir.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Numune: 10 cm'de yaklaşık 22 sık iğne ve 24 sıra
Ölçü: Toka yaklaşık 8 × 4,2 cm, kuyrukla yaklaşık 9 cm boy; ağaç süsü yaklaşık 11 × 5,5 cm, kuyrukla yaklaşık 12 cm boy
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Renk önerisi: tokaya pudra pembe, krem, bordo ya da siyah; ağaç süsüne kırmızı, koyu yeşil ya da beyaz
Bant için altın ya da gümüş simli ip (isteğe bağlı, birkaç metre)
2,5 numara tığ
Metal timsah toka, 5 cm (saç tokası için)
Askı için 25 cm ince simli kordon ya da aynı ip (ağaç süsü için)
Sprey kola (isteğe bağlı)
Kör uçlu yün iğnesi, makas
Proje notları
Ölçüler numuneden hesaplandı: toka gövdesi 38 × 0,45 ≈ 17 cm; halka yassılaşınca yaklaşık 8,5 cm, ortadan sıkılınca yaklaşık 8 cm genişlik kalır. Ağaç süsünde 50 × 0,45 = 22,5 cm, yani yaklaşık 11 cm.
İp miktarı: bu kalınlıkta bir sık iğne yaklaşık 4 cm ip harcar. Toka 536 sık iğnedir (gövde 380, kuyruk 120, bant 36); zincir ve dikiş payıyla yaklaşık 24,5 m, yani yaklaşık 7,5 g. Ağaç süsü 911 sık iğnedir (gövde 650, kuyruk 205, bant 56); askısıyla yaklaşık 41 m, yani yaklaşık 12,5 g.
Kuyruksuz bir toka için kuyruğu atlayın; yaklaşık 6 g ip yeter.
Fiyonk az ip ister; yarım kalmış yumaklarınızı değerlendirmek için iyi bir proje.
Adım adım yapılışı
Desen şeması
Parça şeması iki boyun ilmek sayılarını ve tokanın parçalarını ölçekli gösterir; altta kuyruğun eğik uçları sıra sıra çizildi. Simgeler temel tığ diyagramlarındaki gibidir.

- Tablo: ortadaki sütun toka, sağdaki ağaç süsüdür. Zincir sayısı başlangıç zinciridir; ilk sıra tığdan 2. zincirden başladığı için bir eksik ilmekle örülür.
- Kuyruk şeması: × sık iğne, tek tabandan çıkan iki × artırma (aynı ilmeğe 2 sık iğne), tek tepede birleşen iki bacak eksiltme, oval zincir. Tek sıralar sağdan sola, çift sıralar soldan sağa okunur.
- Kırmızı çizgi: eğik kenar. Artırma ve eksiltmelerin hepsi bu kenarda yapılır; karşı kenar düz kalır.
Montaj şeması fiyonkun dört adımda nasıl toplandığını ve iki boyun bitmiş ölçülerini gösterir.

- Kesik çizgi: gövdenin arkada kalan dikiş yeri.
- Kırmızı çizgiler: ortayı sıkmak için sarılan ip.
- Ölçüler yaklaşıktır ve numuneye göre hesaplanmıştır.
Parçaları örün
Bütün parçalar düz sıralarla sık iğne örülür. Her sıranın başında 1 zincir çekip işi çevirin; bu zincir ilmek sayılmaz.
| Parça | Toka | Ağaç süsü |
|---|---|---|
| Gövde | 39 zincir; 38 ilmek × 10 sıra (380) | 51 zincir; 50 ilmek × 13 sıra (650) |
| Kuyruk | 2 zincir; en geniş 4 ilmek, 33 sıra (120) | 2 zincir; en geniş 5 ilmek, 45 sıra (205) |
| Bant | 4 zincir; 3 ilmek × 12 sıra (36) | 5 zincir; 4 ilmek × 14 sıra (56) |
| Askı | — | 35 zincir |
| Toplam | 536 sık iğne | 911 sık iğne |
Gövde
Toka için 39 zincir çekin. Tığdan 2. zincirden başlayarak 38 sık iğne örün (1. sıra). 2.–10. sıralarda 38 sık iğne örün. Parça yaklaşık 17 × 4,2 cm olur. Ağaç süsü için 51 zincirle başlayıp 13 sıra boyunca 50 sık iğne örün (yaklaşık 22,5 × 5,5 cm). İpi 30 cm bırakıp kesin; bu iple dikeceksiniz.
Kuyruğun ilk ucu
2 zincir çekin ve tığdan 2. zincire 1 sık iğne örün (1. sıra, 1 ilmek). 2. sıra: aynı ilmeğe 2 sık iğne (2). 3. sıra: 1 sık iğne, son ilmeğe 2 sık iğne (3). 4. sıra: ilk ilmeğe 2 sık iğne, 2 sık iğne (4). Artırmalar hep aynı kenara gelir; bu eğik kenara bir işaretleyici takın. Ağaç süsünde bir sıra daha artırın: 5. sıra 3 sık iğne, son ilmeğe 2 sık iğne (5).
Kuyruğun düz kısmı
Tokada 5.–30. sıralarda 4 sık iğne örün (26 sıra). Ağaç süsünde 6.–41. sıralarda 5 sık iğne örün (36 sıra).
Kuyruğun ikinci ucu
Eksiltmeleri yine işaretli eğik kenarda yapın. Tokada 31. sıra: 2 sık iğne, 1 eks (3); 32. sıra: 1 eks, 1 sık iğne (2); 33. sıra: 1 eks (1). Ağaç süsünde 42. sıra: 1 eks, 3 sık iğne (4); 43. sıra: 2 sık iğne, 1 eks (3); 44. sıra: 1 eks, 1 sık iğne (2); 45. sıra: 1 eks (1). İki uç da aynı kenardan eğildiği için kuyruk, uzun kenarı düz bir ikizkenar yamuk olur.
Orta bant
Toka için 4 zincir çekin, tığdan 2. zincirden başlayarak 3 sık iğne örün ve 12 sıra boyunca 3 sık iğneyle devam edin (yaklaşık 1,4 × 5 cm). Ağaç süsü için 5 zincirle başlayıp 14 sıra boyunca 4 sık iğne örün (yaklaşık 1,8 × 6 cm). İpi 25 cm bırakın.
Fiyonku toplayın
Halka yapın
Gövdenin kısa kenarlarını yüz yüze getirip yün iğnesiyle dikin. Geniş bir halka olur.
Yassılaştırıp ortadan sıkın
Halkayı dikiş yeri arkada, tam ortada kalacak şekilde yassılaştırın. Ortayı akordeon gibi 3 kat pileleyin ve gövdenin ipiyle 8–10 kez sıkıca sarıp arkada düğümleyin. Gövde iki kanatlı fiyonk biçimini alır.
Kuyruğu ekleyin
Kuyruğu düz kenarı üstte kalacak şekilde yatay tutun ve tam ortasından (tokada 17., ağaç süsünde 23. sıra) sıkıştırın. Fiyonkun arkasına, ortaya yerleştirip 3–4 kez daha sarın. Kuyruğun iki yarısını aşağı ve hafifçe yanlara doğru indirin; eğik uçlar birbirinin aynası olur.
Bandı sarın
Bandı önden ortaya koyun ve sarılan ipi örtecek şekilde arkaya dolayın. Saç tokası yapıyorsanız uçları dikmeden önce timsah tokanın üst kolunu fiyonkun arkasına, bandın altına yerleştirin; bant hem fiyonku hem tokanın kolunu sarsın. Bandın uçlarını arkada birbirine dikin. Uçlar tam buluşmuyorsa bir sıra ekleyin ya da sökün.
Tokayı sabitleyin
Tokanın kolunu bandın kenarlarına birkaç dikişle tutturun. Tokayı birkaç kez açıp kapatın; kol bantta kaymıyorsa toka hazırdır.
Askıyı ekleyin
Ağaç süsü için 35 zincir çekin ya da 25 cm simli kordonu ikiye katlayın. Uçlarını bandın arkasından, üst kenara yakın geçirip düğümleyin; yaklaşık 7 cm'lik bir askı olur.
Sık sorulan sorular
Fiyonku başka bir boyda örebilir miyim?
Evet. Gövdenin ilmek sayısı fiyonkun genişliğini, sıra sayısı yüksekliğini belirler. İstediğiniz genişliği 2 ile çarpın, 1 cm ekleyin ve bir ilmeğin enine (0,45 cm) bölün: 10 cm'lik bir fiyonk için (2 × 10 + 1) ÷ 0,45 ≈ 47 ilmek, yani 48 zincir gerekir. Yüksekliği genişliğin yarısı kadar tutarsanız oran tablodaki iki boya benzer: 5 cm ÷ 0,42 ≈ 12 sıra.
Daha kalın iple örersem ne olur?
Aynı sayılarla örülen fiyonk ip kalınlığıyla orantılı büyür. 10 cm'de 16 sık iğne tutan orta kalınlıkta bir iple ve 3,5 numara tığla toka sayıları yaklaşık 11 cm'lik bir fiyonk verir (8 × 22 ÷ 16 ≈ 11). Yani ağaç süsünü kalın iple toka sayılarıyla da örebilirsiniz.
Fiyonk nasıl dik durur?
Pamuklu ip yumuşak düşer. Bitmiş fiyonka hafifçe sprey kola sıkın, kanatları elinizle şekillendirip düz bir yüzeyde kurumaya bırakın. Ağaç süsünde kanatların içine bir tutam elyaf koymak da hacim verir.
Kurdeleden fiyonk bağlamak isterseniz mükemmel fiyonk anlatımımıza bakın. Saç için kumaştan bir aksesuar arıyorsanız kumaş lastikli saç tokası, ağaca başka bir el yapımı süs için pamuktan kardan adam projelerimize göz atın. Fiyonku bir tığ işi lale buketinin kurdelesine dikmek de güzel bir hediye olur.
İki renkli fiyonk
Gövdeyi tek renk, bandı zıt bir renkte ya da simli iple örün. Kırmızı gövde ve altın bant yılbaşı ağacında hemen göze çarpar.
Kuyruk boyunu ayarlayın
Daha uzun kuyruklu bir fiyonk için düz sıra sayısını çoğaltın: her 5 sıra kuyruğu yaklaşık 2 cm uzatır, yani her uca yaklaşık 1 cm ekler. Kuyruğu ortadan sıkıştırırken yeni sıra sayısının yarısını sayın.
Küçük çocuklar için dikkat
Timsah toka küçük bir metal parçadır. Bebeklerin ve küçük çocukların saçına takmayın; büyük çocuklar için tokanın kolunu banda sıkıca dikin.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Kuyruk: Fiyonkun arkasından sarkan, iki ucu eğik örülmüş şerit.
Orta bant: Fiyonkun ortasını saran küçük dikdörtgen parça.
İkizkenar yamuk: Uzun ve kısa kenarı birbirine paralel, iki ucu aynı açıyla eğik dörtgen.
Timsah toka: İki kolu yaylı bir menteşeyle açılıp kapanan metal saç tokası.
Askı: Süsü dala asmak için arkaya takılan zincir ya da kordon halkası.
Sprey kola: Kumaşa ve örgüye diklik veren, nişastalı sprey.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle