Renkli karelerden örülen çantalar uzun zamandır sevilen bir tığ işi klasiği; son yıllarda yazlık ve günlük çanta olarak yeniden çok sevildi. Bu karelere İngilizce adıyla "granny square" (büyükanne karesi) deniyor; Türkçede de çoğunlukla bu adla ya da kısaca kare motif olarak anılıyor. Kalan iplerinizi değerlendirmek için de iyi bir proje. Başka fikirler için tığ işi projelerimize göz atın.
Bu sayfadaki çanta bizim tasarımımız: 4 turluk 19 kare birleştirilince kutu biçiminde bir omuz çantası olur. Yaklaşık 30 cm eninde, 22 cm boyunda ve 10 cm derinliğindedir. Tur tablosunu, motif şemasını, karelerin yerleşimini ve birleştirme sırasını, askıyı, isteğe bağlı kumaş astarı ve ip hesabını bulacaksınız. Zincir, yarım sık iğne, sık iğne ve ikili trabzan örebiliyorsanız bu çantayı örebilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Numune: Bir kare (4 tur) yaklaşık 10 × 10 cm; 10 cm'de yaklaşık 8 sıra ikili trabzan, 16 sık iğne ve 18 sıra sık iğne
Ölçü: Yaklaşık 30 cm en × 22 cm boy × 10 cm derinlik; askının görünen boyu yaklaşık 60 cm
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Aynı ipten 3 renk, örneğin hardal, kiremit ve adaçayı yeşili: 1'er yumak (her renkten yaklaşık 35 g gider)
4 numara tığ
Kör uçlu yün iğnesi
İlmek işaretleyici (birkaç adet)
Makas
İsteğe bağlı astar: ince pamuklu kumaş, 2 parça 42 × 28,5 cm (150 cm enli toptan yaklaşık 30 cm), dikiş ipliği ve toplu iğne
İsteğe bağlı taban: 29 × 9 cm sert plastik levha ya da kalın karton
Proje notları
Ölçüler numuneden hesaplandı: 10 cm'de 8 sıra ikili trabzan, yani bir sıra yaklaşık 1,25 cm. Her tur kareyi her yandan bir sıra büyüttüğü için kenar her turda yaklaşık 2,5 cm uzar: 4 tur × 2,5 cm ≈ 10 cm. Çanta 3 kare eninde (30 cm), 2 kare boyunda (20 cm, kenar örgüsüyle 22 cm) ve 1 kare derinliğindedir (10 cm).
İp hesabı: bu kalınlıkta bir ikili trabzan yaklaşık 12 cm, bir sık iğne yaklaşık 7 cm, bir zincir yaklaşık 2,5 cm ip harcar. Bir kare 120 ikili trabzan ve 60 zincirdir (halka dahil); uçlarla birlikte yaklaşık 17 m, yani yaklaşık 8,5 g. Birleştirme 578, ağız kenarı 4 × 136 = 544, askı 6 × 105 = 630 sık iğnedir. Çantanın tamamı yaklaşık 230 g tutar.
İlk kareyi bitirince tartın; 8,5 g'dan çok farklıysa ip miktarlarını aynı oranda değiştirin.
Çanta için pamuklu ip seçin; akrilik ip yük altında uzar ve çanta sarkar.
Askıyı çapraz takmak için 190 zincirle başlayın (yaklaşık 118 cm); bunun için zemin renginden bir yumak daha alın.
Adım adım yapılışı
Desen şeması
Şema bir karenin dört turunu gösterir. Kare ortadan dışa doğru tur tur örülür; her tur ayrı renktedir ve sağ üstten başlar. Simgeler temel tığ diyagramlarındaki gibidir.

- Oval: zincir. Nokta: yarım sık iğne. Bir eğik çizgili T: ikili trabzan. Üst üste üç küçük oval: turun başındaki 3 zincir; ilk ikili trabzan yerine sayılır.
- Renkler: 1. tur hardal, 2. tur kiremit, 3. tur adaçayı yeşili, 4. tur zemin rengi (ipi krem; şemada koyu kahve çizildi).
- Köşe kemeri: köşelerdeki 2 zincir. Ara zincir: kenarda iki grubu ayıran 1 zincir.
- Turlar saat yönünün tersine örülür; üst kenarda sağdan sola ilerlersiniz.
Kareyi örün
Kareler ikili trabzan gruplarıyla örülür. Grup, aynı yere örülen 3 ikili trabzandır. Her tur 3 zincirle başlar ve bu 3 zincir ilk ikili trabzan sayılır. Her turun sonunda ipi 10 cm bırakıp kesin ve yeni rengi bir köşe kemerine bağlayın.
| Tur | Yapılış | İkili trabzan | Zincir | Kare kenarı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Halkaya 4 grup, aralarında 2 zincir | 12 | 8 | yaklaşık 2,5 cm |
| 2 | Her köşe kemerine 2 grup, köşeler arasında 1 zincir | 24 | 12 | yaklaşık 5 cm |
| 3 | Köşeler + her kenarda 1 grup | 36 | 16 | yaklaşık 7,5 cm |
| 4 | Köşeler + her kenarda 2 grup | 48 | 20 | yaklaşık 10 cm |
| Toplam | 4 tur, 40 grup | 120 | 56 (+ halkada 4) |
Halka
Birinci renkle 4 zincir çekin ve ilk zincire yarım sık iğneyle birleştirip halka yapın.
1. tur
3 zincir çekin, halkaya 2 ikili trabzan örün ve 2 zincir çekin. Halkaya 3 kez daha 3 ikili trabzan ve 2 zincir örün. Baştaki 3 zincirin üçüncüsüne yarım sık iğneyle birleştirin. 4 grup ve 4 köşe kemeri olur. İpi kesin.
2. tur
İkinci rengi bir köşe kemerine yarım sık iğneyle bağlayın. 3 zincir çekin; aynı kemere 2 ikili trabzan, 2 zincir ve 3 ikili trabzan örün. 1 zincir çekin ve sonraki köşe kemerine 3 ikili trabzan, 2 zincir, 3 ikili trabzan örün. İki köşe daha böyle örün, 1 zincir çekip baştaki 3 zincirin üçüncüsüne birleştirin. 8 grup olur.
3. tur
Üçüncü rengi bir köşe kemerine bağlayıp ilk köşeyi 2. turdaki gibi örün. 1 zincir çekin, kenardaki 1 zincirlik boşluğa 3 ikili trabzan örün, 1 zincir çekin ve sonraki köşeye geçin. Turu böyle tamamlayıp birleştirin. 12 grup olur.
4. tur
Zemin rengini bağlayıp aynı şekilde örün: her köşeye 2 grup, kenardaki her 1 zincirlik boşluğa 1 grup, gruplar arasında 1 zincir. 16 grup olur; her kenarda 4 grup ve 3 ara zincir vardır. İpi 15 cm bırakıp kesin.
Uçları gizleyin, 19 kare örün
Bütün uçları yün iğnesiyle aynı renkteki ilmeklerin içinden geçirerek gizleyin. Kareyi ölçün; yaklaşık 10 × 10 cm olmalı. Aynı şekilde toplam 19 kare örün; renk sırası yerleşim şemasındaki A, B ve C düzenlerine göre değişir.
Kareleri yerleştirin
Çanta 19 kareden oluşur: ön yüz 6, arka yüz 6, taban 3 ve iki yan 2'şer kare. Şema kareleri açılmış hâlde, numaralarıyla ve renk düzenleriyle gösterir.

- A: hardal, kiremit, adaçayı (7 kare: 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13). B: kiremit, adaçayı, hardal (6 kare: 2, 4, 10, 15, 17, 18). C: adaçayı, hardal, kiremit (6 kare: 6, 8, 12, 14, 16, 19). Renkler 1.–3. turun sırasıdır; 4. tur hepsinde krem. Birbirine dikilen iki kare aynı düzende değildir.
- Mavi, mor ve yeşil çizgiler: düz birleştirme dikişleri (aşağıdaki ilk üç adım).
- Pembe kesik kenarlar (a–h): çanta kurulurken birbirine dikilen kenarlar.
- Turuncu kenarlar: çantanın ağzı.
Kareleri birleştirin
Kareleri ters yüzleri birbirine bakacak şekilde üst üste koyun ve zemin rengiyle, iki karenin karşılıklı ilmeklerinden birlikte geçerek sık iğneyle birleştirin. Dikiş dış yüzde ince bir kabartma çizgi olur. Bir kenar boyunca 17 sık iğne örülür: köşe kemerinin 1 zinciri, 12 ikili trabzan, 3 ara zincir ve öbür köşe kemerinin 1 zinciri.
Ön ve arka yüz
1–2 ve 2–3 karelerini, sonra 4–5 ve 5–6 karelerini yan yana birleştirin. İki sırayı uzun kenarlarından tek dikişle birleştirin (3 × 17 = 51 sık iğne). Ön yüzde toplam 119 sık iğne olur. Arka yüzü (10–15) aynı şekilde birleştirin.
Orta şerit
17, 16, 7, 8, 9, 18 ve 19 numaralı kareleri bu sırayla yan yana birleştirin: 6 dikiş, 102 sık iğne. Ortadaki üç kare taban, iki uçtaki ikişer kare yanlar olur.
Yüzleri tabana dikin
Ön yüzün 4–5–6 kenarını tabanın 7–8–9 kenarına, arka yüzün 10–11–12 kenarını tabanın öbür kenarına dikin (2 × 51 sık iğne).
Çantayı kurun
Ön yüzü, arka yüzü ve yanları yukarı kaldırın. Aynı harfli kenarları (a–h) birbirine dikin: 16 numaralı kare 4 ve 10'a, 17 numaralı kare 1 ve 13'e, 18 numaralı kare 6 ve 12'ye, 19 numaralı kare 3 ve 15'e dikilir. Her köşe dikişi 2 kare boyundadır (34 sık iğne). Bütün birleştirme 578 sık iğnedir.
Kenar, askı ve astar
Şema bitmiş ölçüleri, birleştirme dikişini, askının takılışını ve astar parçasını gösterir.

- Kırmızı ×: birleştirme sık iğneleri; köşe zincirleri kırmızı ovaldir.
- Askı: uçları yan yüzlerin içine 3 cm bindirilip çapraz dikilir.
- Astar: taralı kareler kesilip atılır; gri kesik çizgi 1,5 cm kıvırma payıdır.
Ağız kenarı
Zemin rengini ağızdaki herhangi bir köşeye bağlayın. Ağzın çevresindeki 8 kare kenarına 17'şer sık iğne örün: 136 sık iğne. İlk sık iğneye yarım sık iğneyle birleştirin. 2.–4. turlarda 1 zincir çekin (sayılmaz), her ilmeğe 1 sık iğne örün ve birleştirin. Kenar yaklaşık 2 cm olur; ipi kesip ucunu gizleyin.
Askı
Zemin rengiyle 106 zincir çekin. Tığdan 2. zincirden başlayarak 105 sık iğne örün (1. sıra). 2.–6. sıralarda 1 zincir çekip çevirin ve 105 sık iğne örün. Askı yaklaşık 65 cm boyunda ve 3,3 cm eninde olur. İki uçta 30 cm ip bırakın.
Askıyı dikin
Askının uçlarını yan yüzlerin (17 ve 19 numaralı kareler) içine, ortaya ve kenarın üstünden 3 cm aşağı inecek şekilde yerleştirin; askı burulmasın. Uçtaki iple bindirilen kısmın çevresini ve köşegenlerini yün iğnesiyle sıkıca dikin. Askının görünen boyu yaklaşık 60 cm olur.
Astar (isteğe bağlı)
Kumaştan 2 parça 42 × 28,5 cm kesin ve alt köşelerinden 5 × 5 cm'lik kareler çıkarın. Parçaları yüz yüze koyup yanlarını ve altını 1 cm payla dikin. Kare boşlukları açıp yan dikişi alt dikişin üstüne getirerek kutu köşeleri dikin; taban 10 cm derinliğinde olur. Ağzı 1,5 cm içe kıvırıp ütüleyin. Astarı tersi dışta kalacak şekilde çantanın içine yerleştirin ve kıvrık kenarı kenar örgüsünün ilk turunun altına küçük elde dikişlerle dikin. İsterseniz tabana, astarı yerleştirmeden önce 29 × 9 cm'lik sert bir levha koyun. Kutu köşenin taban derinliğini nasıl verdiğini astarlı kutu dipli bez çanta projemizde ayrıntılı anlatıyoruz; orada kare kesilmez, köşe sivriltilip enine dikilir.
Sık sorulan sorular
Çantayı daha büyük örebilir miyim?
Evet. Karelere bir tur ekleyin: 5. turda her kenarda 5 grup olur (60 ikili trabzan, 24 zincir) ve kare yaklaşık 12,5 cm'ye çıkar. Çanta yaklaşık 37,5 cm eninde, 27 cm boyunda ve 12,5 cm derinliğinde olur. Bir kenardaki birleştirme 21 sık iğneye (her turda 4 artar), ağız kenarı 8 × 21 = 168 sık iğneye çıkar. Kare başına ip yaklaşık 12,5 g olur; çantanın tamamı yaklaşık 315 g tutar. Astarı da aynı kuralla yeniden hesaplayın: en = çanta eni + derinlik + 2 cm.
Pamuklu yerine başka ip kullanabilir miyim?
Çanta için pamuk ya da pamuk-keten karışımı uygundur: az esner, yıkanır ve şeklini korur. Akrilik ip daha yumuşaktır ama yük taşırken uzar; akrilikle örecekseniz mutlaka astar dikin. Daha kalın bir iple aynı tarifi örerseniz kareler büyür; ilk kareyi ölçüp çantanın enini, boyunu ve derinliğini kare kenarının 3, 2 ve 1 katı olarak hesaplayın.
Aynı karelerle battaniye örebilir miyim?
Evet, bu kare battaniye için de klasik bir motiftir. Battaniyenin kaç kare tutacağını ve ne kadar ip gideceğini granny square planlayıcımızla hesaplayabilirsiniz; "Motifin kenarı" alanına 10 cm, "Bir motifin ağırlığı" alanına yaklaşık 8,5 g yazın.
Benzer bir örnek

Örnek görsel: iki büyük kareden örülmüş, kenarları sık iğneyle birleştirilmiş tek askılı bir çanta; bu sayfadaki tarifle örülmemiştir. Fotoğraf (küçültüldü): Durova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Çantanın askısına bir amigurumi çanta süsü takabilirsiniz. Kare motiflere yeni başlıyorsanız tığ işi basit kare motif desenimize de bakın. Kumaştan, dolgulu bir çanta isterseniz kapitone (puffer) bez çanta projemize göz atın.
Uçları hemen gizleyin
Her karede 4 renk, yani 8 ip ucu olur; 19 karede 150'den fazla uç birikir. Her kareyi bitirince uçlarını gizleyin, birleştirmeye temiz karelerle başlayın.
Kareleri aynı ölçüye getirin
Birleştirmeden önce kareleri nemlendirip toplu iğneyle 10 × 10 cm'ye gerin ve kurumaya bırakın. Kenarlar düzelir, birleştirirken ilmekler karşı karşıya gelir.
Yıkama
Çantayı elde, ılık suda yıkayın; sıkmadan havluya sarıp suyunu alın ve düz bir yüzeyde şekline sokarak kurutun. Tabana levha koyduysanız yıkamadan önce çıkarın.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Grup: Aynı yere örülen 3 ikili trabzan.
Köşe kemeri: Karenin köşelerindeki 2 zincirlik boşluk; sonraki turun köşe grupları buraya örülür.
Ara zincir: Kenarda iki grubu ayıran 1 zincir.
Zemin rengi: Bütün karelerin son turunda, birleştirmede, kenarda ve askıda kullanılan ortak renk.
Sık iğneyle birleştirme: İki karenin karşılıklı ilmeklerinden birlikte geçerek örülen sık iğne dikişi.
Astar: Çantanın içine dikilen kumaş kat.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle