Asanoha Desenli Sashiko Bardak Altlığı

Desen şeması

Şema 9 × 9 cm’lik desen alanını gerçek oranlarıyla gösterir. Her renk bir dikiş aşamasıdır; çizgiler, dikişlerin uzunluğu ve aradaki boşluklarla birlikte çizildi. Desenin genel yapısı sashiko rehberinin desenler bölümünde.

• Mavi (1): yatay çizgiler. Kırmızı (2): sağa yatık çizgiler. Yeşil (3): sola yatık çizgiler.
• Turuncu (4): yıldız kolları, her sıra boyunca zikzak. Mor (5): dikey kollar. Gri (6): 9 × 9 cm çerçeve (isteğe bağlı).
• Bir kenar 2 cm: uçlarda 2’şer mm boşluk, 4 mm’lik üç dikiş, aralarında 2 mm’lik iki arka ilmek.
• Bir yıldız kolu 1,15 cm: uçlarda 1,5’er mm boşluk, 3,5 mm’lik iki dikiş, arada 1,5 mm.

Deseni kumaşa çizmek

Bütün ölçüler 9 × 9 cm’lik alanın alt ve sol kenarından alınır. Şemadaki sırayı izleyin; işaretleri hafif çizin, sonra cetvelle belirginleştirin.

• Mavi çizgiler: alt kenardan 1,04; 2,77; 4,50; 6,23 ve 7,96 cm. Aralarındaki mesafe 1,73 cm.
• Kesik çizgiler: sol kenardan 0,5 cm’den başlayan, 1 cm arayla 9 dikey kılavuz.
• Siyah noktalar: üçgen köşeleri. Turuncu halkalar: üçgen merkezleri.

1. Kumaşı hazırlayın

   Üst kumaşı ve astarı 13 × 13 cm kesin. Üst kumaşın ön yüzünde ortaya 9 × 9 cm’lik kareyi çizin; her yanda 2 cm pay kalır.

2. Yatay çizgiler ve kılavuzlar

   Alt kenardan 1,04; 2,77; 4,50; 6,23 ve 7,96 cm yükseklikte yatay çizgileri çizin. Sol kenardan 0,5 cm’den başlayarak 1 cm arayla 9 dikey kılavuzu çok hafif çizin.

3. Köşe noktaları

   1,04; 4,50 ve 7,96 cm’lik çizgilerde kılavuzların 0,5; 2,5; 4,5; 6,5 ve 8,5 cm’deki kesişimlerine, 2,77 ve 6,23 cm’lik çizgilerde 1,5; 3,5; 5,5 ve 7,5 cm’deki kesişimlerine nokta koyun.

4. Üçgenler

   Her noktayı üst ve alt komşu çizgilerdeki en yakın iki noktaya cetvelle birleştirin. Çizgileri alanın kenarına kadar uzatın.

5. Merkezler

   Her köşe noktasının 1,15 cm üstüne ve altına, dikey kılavuzun üzerine işaret koyun. Bu işaretler karşıdaki yatay çizgiye 0,58 cm uzaktadır. Kenardaki yarım bantlarda köşe noktası alanın dışında kalır; oradaki merkezleri yatay çizginin 0,58 cm altına (üst kenarda üstüne), köşe noktası olmayan kılavuzlara koyun.

6. Kollar

   Her merkezi kendi üçgeninin üç köşesine birleştirin. Doğru çizdiyseniz her köşe noktasından altı kol çıkar.

Desenin işlenmesi

Her aşamada çizgileri baştan sona dikin ve bir sonraki aşamaya geçmeden önce o renkteki bütün çizgileri bitirin.

1. Katları birleştirin

   Astarı üst kumaşın altına koyun, kenarlarından toplu iğneyle ya da büyük teyel dikişleriyle tutturun.

2. Yatay çizgiler (1)

   Her yatay çizgiyi kenardan kenara dikin. Köşe noktalarının iki yanında 2 mm boşluk bırakın; aradaki 2 cm’lik kenara 4 mm’lik üç dikiş sığar. Bir sonraki çizgiye geçerken arka yüzde yaklaşık 2 mm gevşeklik bırakın.

3. Yatık çizgiler (2 ve 3)

   Önce bütün sağa yatık, sonra bütün sola yatık çizgileri kenardan kenara dikin. Aynı 2 mm boşluk kuralı geçerlidir; bu çizgiler köşe noktalarında yatay çizgilerle kesişir.

4. Yıldız kolları (4)

   Her bantta kolları zikzak çizerek dikin: alttaki köşe noktasından merkeze, merkezden yandaki köşe noktasına, oradan bir sonraki merkeze. Bandın üst kenarındaki ters üçgenlerin kollarını ikinci bir zikzakla aynı şekilde dikin. Her kolda 3,5 mm’lik iki dikiş olur; kolun iki ucu 1,5 mm boş kalır.

5. Dikey kollar (5)

   Her köşe noktasının üstündeki ve altındaki dikey kolu dikin. Aynı kılavuz üzerindeki kol çiftleri arasında ip arkadan yaklaşık 1,5 cm atlar; altlığın arkası kapanacağı için bu atlamalar görünmez.

6. Çerçeve (6)

   İsterseniz 9 × 9 cm’lik kareyi dikin. Dikişler köşe noktalarında bitip başlasın; desen çizgileri çerçeveye 2 mm kala durur.

7. Ütüleyin

   Teyeli sökün, işi tersinden ütüleyin. Kalem izleri kaldıysa kalemin türüne göre silin.

Bardak altlığını birleştirmek

• İşlenmiş parça, desen ortada kalacak şekilde 12 × 12 cm kesilir.
• Kırmızı kesik çizgi 1 cm içerideki dikiştir; bir kenarda 5 cm açık kalır.
• Köşe payları çapraz kesilir, parça çevrilir, açıklık gizli dikişle kapatılır.

1. Ölçüye kesin

   İşlenmiş parçayı, desen alanı ortada kalacak şekilde 12 × 12 cm kesin. Desenin her yanında 1,5 cm kalır.

2. Yüz yüze dikin

   Arka kumaşı işlenmiş parçanın üstüne yüz yüze koyun ve 1 cm payla çevresini dikin. Bir kenarın ortasında 5 cm açıklık bırakın.

3. Köşeleri kırpın

   Köşelerdeki payı dikişe 2 mm kala çapraz kesin; köşeler çevirince sivri çıkar.

4. Çevirin ve ütüleyin

   Parçayı açıklıktan çevirin, köşeleri kalemin kör ucuyla dışarı itin ve kenarları ütüleyin.

5. Açıklığı kapatın

   Açıklığın paylarını içe katlayıp gizli dikişle (merdiven dikişi) kapatın. Bitmiş altlık yaklaşık 10 × 10 cm’dir; desen her kenardan 0,5 cm içeride kalır.

Sık sorulan sorular

Açık renk kumaşa işleyebilir miyim?

Evet. Ekru ya da beyaz kumaşa lacivert sashiko ipi veya lacivert 5 numara koton perle kullanın. Deseni suyla silinen kumaş kalemiyle çizin. İsterseniz deseni önce aynı ölçülerle kağıda çizip kağıdı cama yapıştırarak ışığa karşı kumaşa geçirebilirsiniz.

Daha büyük bir altlık ya da nihale yapabilir miyim?

Evet; üçgen kenarını 2 cm’de tutup alanı büyütün. Desenin iki yanı eşit çıksın diye desen alanının kenarını tek sayı (9, 11, 13 cm gibi) seçin. 14 × 14 cm’lik bir nihale için desen alanı 13 × 13 cm olur. Üst kumaşı ve astarı 17 × 17 cm kesip işledikten sonra 16 × 16 cm’ye getirin, arka kumaşı 16 × 16 cm kesin. Yatay çizgiler alt kenardan 1,30; 3,04; 4,77; 6,50; 8,23; 9,96 ve 11,70 cm’ye gelir. Köşe noktaları 3,04; 6,50 ve 9,96 cm’lik çizgilerde sol kenardan 0,5 cm’den, diğer çizgilerde 1,5 cm’den başlayarak 2 cm arayla dizilir. İp: 13 × 13 cm’lik alanda yaklaşık 6,2 m çizgi ve 52 cm çerçeve var; %50 payla yaklaşık 10 m. Sıcak tencere altına koyacaksanız astar yerine ince pamuklu vatka kullanın.

Nasıl yıkanır?

Kumaşları önceden yıkadıysanız bitmiş altlığı 30 °C’de, bir file torba içinde yıkayabilirsiniz. Sıkmadan suyunu alın, elinizle düzeltip düz bir yüzeyde kurutun ve tersinden ütüleyin.

Sashiko geleneğinde bu tür küçük, desenli bezlere hanazokin denir. Aşağıdaki örneğin Meiji dönemine (1868–1912) ait olduğu düşünülüyor; sağdaki altıgenlerden birinde asanoha desenini görebilirsiniz.

Örnek görsel: Meiji dönemine ait olduğu düşünülen bir hanazokin. Fotoğraf (küçültüldü): 漱石の猫, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Desen kurallarının tamamı Sashiko Nasıl Yapılır? rehberinde. Aynı teknikle yıpranmış bir giysiyi onarmak için Hitomezashi Desenli Sashiko Kot Yaması projesine, evinizi süsleyecek başka fikirler için dekorasyon projelerine göz atın.