Havlu Kenarına Tığ İşi Renkli Örgü: 3 Kolay Model

Desen şeması

Şema üç modeli sembolleriyle gösterir. En altta havlunun ucu ve delikler, üstünde zemin sırası, en üstte kenar sıraları vardır; her sıra sağdan sola okunur.

• ×: sık iğne; oval: zincir; siyah nokta: yarım sık iğne; tepesi çizgili, gövdesinde eğik çizgi olan çubuk: ikili trabzan; uzun oval demet: puf; küçük halka: pikot.
• Mavi: zemin sırası (A rengi), kırmızı: ikinci sıra (B rengi), turuncu: üçüncü sıra (C rengi). Gri parantez bir tekrarı gösterir.
• Örneklerde pikotlu modelde 10, öbür iki modelde 13 ilmek çizildi; havlunuz için ilmek sayısını aşağıdaki hesapla bulun. Simgelerin hepsi için temel tığ diyagramları yazımıza bakabilirsiniz.

Hesap şeması havlu genişliğinden zemin ilmeğine ve delik aralığına nasıl gidileceğini, üç yaygın havlu genişliği için hazır sayılarla gösterir.

• Z = genişlik × 2,2; k = (Z − 1) ÷ kat, en yakın tam sayıya yuvarlanır; N = kat × k + 1.
• Delik aralığı = genişlik ÷ N. Kenarı önce ikiye, sonra dörde bölüp toplu iğneyle işaretlerseniz her bölüme aynı sayıda delik düşer.

Zemin şeması iki yolu gösterir: deliklerden tığla örmek ya da önce battaniye dikişi yapıp onun üstüne örmek. Baş harfin yerleşimi de aynı şemada.

• Delikler uçtan yaklaşık 0,5 cm içeride, havlunun ucuyla kıvırma dikişi arasından açılır.
• Battaniye dikişinde her dikey dikişe 1 sık iğne örülür; dikiş sayısı N olmalı.

Hazırlık ve ilmek hesabı

1. Havluyu ve ipi hazırlayın

   Havluyu bir kez yıkayıp kurutun; ilk yıkamadaki çekme sonradan kenar örgüsünü dalgalandırmasın. İpin renk verip vermediğini, yani renk haslığını da deneyin: bir ip parçasını ılık suda ıslatıp beyaz bir bezin arasında bastırın. Bez boyanıyorsa o rengi açık renk havluda kullanmayın.

2. Genişliği ölçün

   Havlunun örgü yapacağınız ucunu düz bir yüzeye serin ve bir yan kenardan öbürüne ölçün; örneğin 50 cm.

3. Zemin ilmeğini hesaplayın

   Genişliği 2,2 ile çarpın: 50 × 2,2 = 110. Seçtiğiniz modelin katını kullanın: pikotluda 3, yelpazede 6, puflu modelde 4. Yelpaze için (110 − 1) ÷ 6 = 18,2, yani 18 tekrar; N = 6 × 18 + 1 = 109. Pikotluda (109 ÷ 3 ≈ 36,3 → 36) ve puflu modelde (109 ÷ 4 ≈ 27,3 → 27) de N = 109 çıkar.

4. Delik yerlerini işaretleyin

   Aralık = 50 ÷ 109 ≈ 0,46 cm. Kenarın tam ortasına, sonra iki yarının ortasına birer toplu iğne takın; 109 delikte 108 aralık vardır ve her çeyreğe 27 aralık düşer. Delikleri uçtan 0,5 cm içeride, havlunun ucuyla kıvırma dikişi arasında işaretleyin; ilk ve son delik yan kenardan yarım aralık, yani yaklaşık 0,23 cm içeride kalır.

Zemin sırası

1. Delikleri açın

   Bizi her işarete ön yüzden batırıp çıkarın. Biz ipliği kesmez, yalnız aralar. Havlunun dokusu açılan delikleri zamanla kapatabilir; bu yüzden 10–15 delik açıp hemen örün.

2. Zemin sırasını örün (A rengi)

   Havlunun ön yüzü size bakarken sağ köşeden başlayın. Tığı ilk deliğe önden arkaya sokun, ipi arkadan yakalayıp öne çekin ve 1 zincir çekin (sayılmaz). Aynı deliğe 1 sık iğne örün ve sonraki her deliğe 1 sık iğne örün; ilmekler havlunun kenarını sarar. Sırada N ilmek olur.

3. Battaniye dikişiyle zemin

   Kalın havlularda tığ deliğe zor giriyorsa önce kalın, sivri uçlu bir iğneyle, A rengi iple N tane battaniye dikişi yapın: her dikiş uçtan 0,5 cm içeriden geçsin, aralık delik aralığı kadar olsun. Sonra her dikişin kenarda bıraktığı ilmeğe 1 sık iğne örün. Battaniye dikişinin yapılışını keçe kalemlik yazımızdaki dikiş şemasında görebilirsiniz.

4. Sırayı bitirin

   Son deliğe sık iğneyi örünce ilmekleri sayın; N değilse son birkaç ilmeği söküp eksik ya da fazla deliği düzeltin. İpi 10 cm bırakıp kesin ve son ilmekten geçirin.

Pikotlu kenar (3'ün katı + 1)

1. Yeni rengi bağlayın (B rengi)

   İşi çevirmeden, yine sağ uçtaki ilk sık iğneye B rengini yarım sık iğneyle bağlayın ve 1 zincir çekin (sayılmaz). Her sıra yeni bir renkle ön yüzden başladığı için işi hiç çevirmezsiniz.

2. Pikot

   Pikot için 3 zincir çekin ve tığdan 3. zincire, yani bu üç zincirin ilkine 1 yarım sık iğne örün. Küçük halka son sık iğnenin üstünde durur. Tekniğin zincir yarım sık iğne pikot anlatımında yarım sık iğne alttaki ilmeğin tepesine örülür; o yolla da aynı küçük halka oluşur.

3. Pikot sırası

   Bağladığınız ilmekten başlayarak ilk 2 ilmeğe birer sık iğne örün. Sonra (1 pikot, sonraki 3 ilmeğe birer sık iğne) tekrarını son 2 ilmek kalana kadar sürdürün. 1 pikot daha yapın ve son 2 ilmeğe birer sık iğne örün. 50 cm'lik havluda 36 pikot olur.

4. Bitirin

   İpi 10 cm bırakıp kesin. İp uçlarını yün iğnesiyle kendi rengindeki sıranın içinden 3–4 cm geçirin, bir kez ters yöne dönüp kesin.

Yelpaze kenar (6'nın katı + 1)

1. Yelpaze sırası (B rengi)

   B rengini ilk ilmeğe bağlayıp 1 zincir çekin (sayılmaz) ve aynı ilmeğe 1 sık iğne örün. Sonra (2 ilmek atla, sonraki ilmeğe 5 ikili trabzan, 2 ilmek atla, sonraki ilmeğe 1 sık iğne) tekrarını sıranın sonuna kadar örün. Son sık iğne son ilmeğe gelir; 50 cm'lik havluda 18 yelpaze olur.

2. Yelpazeleri dengeleyin

   Her yelpaze 6 ilmek kaplar. Yelpazeler dalgalanıyorsa bu sırayı bir numara küçük tığla, kenar çekiyorsa bir numara büyük tığla yeniden örün.

3. Kenar çizgisi (C rengi, isteğe bağlı)

   C rengini ilk sık iğneye yarım sık iğneyle bağlayın. Sonra sıradaki her ilmeğe, yani sık iğnelere ve yelpazelerin her ikili trabzanına 1 yarım sık iğne örün. Yelpazelerin çevresinde ince, renkli bir çizgi oluşur.

Puflu renkli kenar (4'ün katı + 1)

1. Puf ilmeği

   Puf için tığa ip atın, ilmeğe girin ve ipi trabzan yüksekliğine kadar çekin; bunu aynı ilmekte 3 kez yapın. Tığda 7 ilmek olur; ipi atıp hepsinden birden geçirin. Bu, tekniğin trabzanlı puf (aynı ilmekte) anlatımındaki puftur; oradaki son zincir, puf sırasında puftan sonra çektiğiniz 1 zincirdir.

2. Puf sırası (B rengi)

   B rengini ilk ilmeğe bağlayıp 1 zincir çekin (sayılmaz), aynı ilmeğe 1 sık iğne örün. Sonra (1 zincir, 1 ilmek atla, sonraki ilmeğe 1 puf, 1 zincir, 1 ilmek atla, sonraki ilmeğe 1 sık iğne) tekrarını sıranın sonuna kadar örün. 50 cm'lik havluda 27 puf olur.

3. Sivri uçlu son sıra (C rengi)

   C rengini ilk sık iğneye bağlayıp 1 zincir çekin (sayılmaz) ve aynı yere 1 sık iğne örün. Sonra her tekrarda zincir boşluğuna 1 sık iğne, pufun tepesine 1 sık iğne, 2 zincir ve 1 sık iğne, sonraki zincir boşluğuna 1 sık iğne, sık iğneye 1 sık iğne örün. Her pufun üstünde küçük bir sivri uç oluşur.

4. Uçları gizleyin

   Her renkte iki uç kalır. İpleri yün iğnesine geçirip kendi rengindeki sıranın içinden 3–4 cm geçirin; yıkamada çözülmesinler diye bir kez ters yöne dönüp kesin.

Baş harf (isteğe bağlı)

1. Harfi çizin

   Harfi bilgisayarda kalın çizgili bir yazı tipiyle 3–4 cm boyunda yazdırın. Suda eriyen telayı kâğıdın üstüne koyun ve altından görünen harfi suda silinen kalemle telaya geçirin. Telayı havlunun ortasına, kenar örgüsünün yaklaşık 3 cm üstüne toplu iğneyle tutturun.

2. Harfi işleyin

   Harfi telanın üstünden nakış ipliğiyle sap işiyle işleyin; tela, havlunun tüylerinin dikişi yutmasını önler. Sonra telayı ılık suda eritin. Havlunun düz dokuma şeridi varsa harfi suda silinen kalemle doğrudan şeride çizip işleyin, tela gerekmez. Sap işini adım adım görmek için sweatshirt üzerine isim nakışı yazımıza bakın.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Havlum 50 cm değil; kaç ilmekle başlamalıyım?

Genişliği 2,2 ile çarpın ve sayıyı, modelin katının bir tam katından 1 fazlası olacak şekilde yuvarlayın. 40 cm'lik bir havluda 40 × 2,2 = 88: pikotlu modelde (88 − 1) ÷ 3 = 29, yani 88 ilmek; yelpazede 87 ÷ 6 = 14,5 → 15, yani 91 ilmek; puflu modelde 87 ÷ 4 ≈ 21,8 → 22, yani 89 ilmek. Pikotlu modelde delik aralığı 40 ÷ 88 ≈ 0,45 cm olur.

Kenar örgüsü yıkamada renk verir ya da çeker mi?

Pamuk ipler çoğunlukla 40–60 °C'de yıkanabilir; ipin etiketindeki sıcaklığı aşmayın. Koyu ve canlı renkler ilk yıkamalarda renk verebilir; ipi önceden beyaz bezle deneyin ve havluyu ilk birkaç yıkamada benzer renklerle yıkayın. Havluyu ve ipten küçük bir numuneyi önceden yıkarsanız sonradan çekme farkı en aza iner. Kurutma makinesinde düşük ısı seçin. Havlunun kendi bakımı için havlularınıza nasıl bakım yapmalısınız yazımıza bakabilirsiniz.

Delik açmadan doğrudan tığla örebilir miyim?

İnce misafir havlularında ya da havlunun düz dokuma şeridinde 1,5 numara çelik tığ çoğu zaman doğrudan geçer; o zaman delik açmanız gerekmez. Kalın ve sık dokunmuş havlularda tığı zorlamak iplikleri koparabilir; delik açın ya da battaniye dikişiyle zemin hazırlayın.

Kenar örgüsünü sevdiyseniz tığ oyası çiçekli mendil kenarı ve ananas desenli tığ işi mendil kenarı tariflerine de göz atın. Renkli ip artıklarınızı değerlendirmek için artan ipliklerinizle neler yapabilirsiniz yazımıza bakabilirsiniz. Sevdiğiniz birine benzeyen bir hediye örmek isterseniz kendinize benzeyen amigurumi bebek tarifimize göz atın.