Sweatshirt Üzerine İsim Nakışı Nasıl İşlenir?

Yerleşim şeması

Şema ismin sweatshirtteki yerini ve kasnağın konumunu M–L beden için gösterir. Sağdaki tablo diğer bedenlerin ölçülerini verir; bütün ölçüler ön ortada yaka dikişinden alınır.

• Mavi kesikli çizgi: merkez çizgisi; isim bu çizgiye ortalanır.
• 7 cm: ön ortada yaka dikişinden harflerin en üst noktasına kadar (M–L beden).
• Kırmızı kesikli kutu: isim, yaklaşık 8,5 × 4,5 cm.
• Kahverengi çember: 20 cm kasnak; iç kenarı yaka dikişinin 1,5 cm altında durur.
• Tablo: bedene göre yakadan uzaklık ve en fazla isim eni. İsim en fazla 5 cm (çocukta 3,5 cm) yüksek olmalı.

İsmi hazırlama

1. Yazıyı seçin

   Kendi el yazınızı ya da bilgisayardaki bitişik el yazısı yazı tiplerinden birini kullanabilirsiniz. Harfler tek çizgiyle yazılmış ve birbirine bağlı olsun; ince, süslü kuyruklar 6 tel muline ile düzgün çıkmaz.

2. Ölçüyü ayarlayın

   İsmi tablodaki en fazla ene göre büyütüp küçültün ve yazdırın. Küçük harfler en az 1,5 cm boyunda olsun: 6 tel sap işi yaklaşık 2 mm kalınlığında bir çizgi verir, daha küçük e ve a harflerinin içi kapanır. Örnekteki “lale” yaklaşık 8,5 cm eninde; küçük harfleri yaklaşık 2 cm, l harfleri 4,5 cm boyunda.

3. Suda eriyen telaya aktarın

   Suda eriyen telayı ismin her yanından 2 cm büyük, yaklaşık 13 × 9 cm kesin. Yazdırdığınız ismin üstüne koyup çizgileri suda silinen kumaş kalemiyle ya da yumuşak kurşun kalemle kopyalayın. Yapışkanlı suda eriyen telanın ambalajında yazıcıya uygun olduğu yazıyorsa ismi doğrudan telaya da yazdırabilirsiniz.

Sweatshirtü hazırlama

Şema katmanları kesitte gösterir: ismin çizildiği suda eriyen tela önde, ütüyle yapışan tela içte durur; dikişler üçünden birden geçer.

• Mavi kesikli katman: suda eriyen tela; ismi taşır, yıkayınca çözülür.
• Bej katman: ütüyle yapışan tela; içte kalır ve örme kumaşın esnemesini önler.
• Pembe çizgi: sap işinin iplik yolu.
• Kasnak: yalnız ön yüzü ve telayı tutar; arka parça dışarıda kalır.
• Beyaz kesikli katman: isteğe bağlı yumuşak arka tela; dikişlerin arkasını kapatır.

1. Yıkayın ve ütüleyin

   Sweatshirtü nakıştan önce yıkayıp kurutun, isim gelecek yeri ütüleyin. Kumaş sonradan çekerse nakış büzülür.

2. Merkez çizgisini işaretleyin

   Sweatshirtü omuz dikişleri üst üste gelecek şekilde boyuna ikiye katlayın ve ön ortadaki kırığı toplu iğnelerle işaretleyin. Bu çizgi üzerinde yaka dikişinden tablodaki mesafeyi (M–L için 7 cm) ölçüp bir iğne daha takın: harflerin en üstü bu noktaya gelecek.

3. Telayı içten yapıştırın

   Ütüyle yapışan telayı ismin her yanından 3 cm büyük, yaklaşık 15 × 11 cm kesin ve köşelerini yuvarlatın; yuvarlak köşeler yıkamada kalkmaz. Sweatshirtü ters çevirin, telayı isim alanının arkasına yapışkanlı yüzü kumaşa gelecek şekilde ortalayın. Ambalajdaki ısı ayarıyla, ütüyü kaydırmadan bastırarak yapıştırın.

4. İsmi yerleştirin

   Sweatshirtü düz çevirin. Çizili telayı, harflerin en üstü işaret iğnesine, ismin ortası merkez çizgisine gelecek şekilde koyun. Yapışkanlı telayı bastırarak yapıştırın; düz telayı toplu iğneyle tutturup ismin çevresinden iri ileri iğnelerle teyelleyin.

5. Kasnağa takın

   Kasnağın iç halkasını sweatshirtün içine, yalnız ön yüzün altına yerleştirin ve arka parçayı kasnağın dışına çekin. Dış halkayı, iç kenarı yaka dikişinin 1,5 cm altında kalacak şekilde takın. Harflerin uçları kasnağın iç kenarından en az 1,5 cm uzakta olmalı. Kumaş gergin olsun ama esnemesin; örme kumaş kasnakta çekilirse kasnağı çıkarınca harfler büzülür. Ara verdiğinizde kasnağı gevşetin ya da çıkarın; şardonlu kumaşta kasnak izi kalabilir.

Sap işiyle işleme

Şema sap işinin yapılışını, kıvrımlarda dikişin nasıl kısaldığını ve “lale”nin hangi sırayla işlendiğini gösterir.

• A: sap işi; her dikiş 4 mm, bir öncekinin ortasından çıkar ve çizgi her dikişte 2 mm ilerler.
• B: sıkı kıvrımlarda dikiş 2 mm’ye kısalır.
• C, pembe: 1. çizgi: ilk l, bağlantı ve a’nın halkası (yaklaşık 19 cm).
• C, mavi: 2. çizgi: a’nın sapı, ikinci l ve e (yaklaşık 20 cm).
• Oklar: işleme yönü. Siyah noktalar çizgilerin bittiği yerdir.

1. İpliği hazırlayın

   Muline çilesinden 1 m kesin ve telleri tek tek çekerek 3 tel ayırın. Üç teli ortadan ikiye katlayın: bir uçta 6 tel, öbür uçta bir ilmek olur. 6 telli ucu iğneye geçirin; iğnede yaklaşık 50 cm iplik kalır.

2. Düğümsüz başlayın

   İğneyi arka yüzden 1. çizginin başına, ilk l’nin alt ucuna çıkarın; ilmekli ucu arkada bırakın. İlk dikişi atıp iğneyi arkaya geçirin, arkadaki ilmeğin içinden geçirip hafifçe çekin. İplik düğümsüz tutulur ve giysinin içinde tene sürtünen bir düğüm kalmaz.

3. Sap işiyle ilerleyin

   İğneyi 4 mm ileriden batırın, sonra 2 mm geriden, yani az önceki dikişin ortasından ön yüze çıkarın. İpliği her dikişte çizginin aynı tarafında, örneğin hep altta tutun; tarafı değiştirirseniz bükümün yönü değişir. İpliği kumaş düz duracak kadar çekin; fazla çekerseniz örme kumaş büzülür.

4. Kıvrımlarda dikişi kısaltın

   l harflerinin tepesinde ve a ile e’nin halkasında dikişi 2 mm’ye indirin; her yeni dikiş yine bir öncekinin ortasından çıksın. Düzlüğe gelince 4 mm’ye dönün.

5. Kesişmenin üstünden geçin

   l’nin inen çizgisi çıkan çizgiyi keser. Kesişmede bir dikişi önceki çizginin üstünden atın: iğneyi çizginin hemen önünden çıkarıp hemen arkasından batırın. İkinci geçiş birincinin üstünde, kesintisiz görünür.

6. İpliği bitirin ve yenisine geçin

   İplik 10 cm kalınca iğneyi arka yüze geçirin. Son 5–6 dikişin altından geçirin, sonra 2–3 dikişin altından ters yöne dönün ve 3 mm bırakarak kesin. Yeni ipliği yine ilmekli başlangıçla başlatın ve son dikişin ortasından ön yüze çıkarak devam edin.

7. İkinci çizgiyi birleştirin

   Birinci çizgi a’nın halkasının sol üstünde biter. İkinci çizgiye a’nın halkasının sağ üstünden, halkadaki dikişlerin içinden ön yüze çıkarak başlayın; sap halkanın sağ kenarını örterek aşağı iner ve iki çizgi arasında boşluk kalmaz. Ardından ikinci l’yi ve e’yi aynı şekilde işleyin.

Telayı eritme ve bitirme

1. Fazla telayı kesin

   Nakış bitince kasnağı çıkarın. Suda eriyen telanın fazlasını harflere 3–4 mm kala kesin; kalanı suda çözülür.

2. Ilık suda bekletin

   Sweatshirtü yaklaşık 30 °C’deki suda 10–15 dakika bekletin, sonra kayganlık kalmayana kadar temiz suyla durulayın. Kuruyunca sert, parlak bir yer görürseniz orada tela kalmıştır; yeniden bekletin.

3. Kurutun ve ütüleyin

   Suyu bir havlunun içinde bastırarak alın ve sweatshirtü düz bir yüzeyde kurutun. Kuruyunca nakışı havluya yatırıp ters yüzden ütüleyin; böylece dikişler ezilmez.

4. Arkayı kapatın

   Dikişlerin arkası tene sürtünmesin diye ismin arkasına, dikişleri örtecek büyüklükte (örnekte yaklaşık 12 × 8 cm) yumuşak bir yapışkanlı tela ütüleyin. Yetişkin giysisinde isteğe bağlıdır; çocuk giysisinde bu adımı atlamayın.

Yıkama ve bakım

1. Ters çevirip yıkayın

   Sweatshirtü ters çevirip çamaşır filesine koyun ve 30 °C’de hassas programda yıkayın. Renkli iplikle işlediyseniz ilk yıkamayı benzer renklerle ya da ayrı yapın.

2. Kurutma makinesine atmayın

   Düz bir yüzeyde ya da askıda kurutun. Kurutma makinesinin ısısı pamuklu kumaşı çektirebilir, nakışın çevresi büzülür.

3. Ütüyü ters yüzden yapın

   Nakışın üstüne doğrudan ütü bastırmayın; ters yüzden, nakış havluya gelecek şekilde ütüleyin.

Sık sorulan sorular

İsmi sol göğse işleyebilir miyim?

Evet. Giyen kişinin sol göğsü, karşıdan bakınca sağda kalır. M–L bedende ismi en fazla 8 cm eninde tutun; ismin ortası merkez çizgisinden 9–10 cm yana, harflerin üstü omuz dikişinin yakaya birleştiği noktadan yaklaşık 18 cm aşağıya gelsin. Bu küçük alan için 15 cm kasnak yeter; 4 tel muline ve 3 mm dikiş daha zarif durur.

İsmi büyütürsem ne kadar iplik gerekir?

Çizgi boyu isimle aynı oranda büyür. “lale”yi %110 büyütürseniz isim yaklaşık 9,5 × 5 cm olur; çizgi 39 × 1,1 ≈ 43 cm, iplik 43 × 8 ≈ 3,4 m eder. Başka bir isimde yazdırdığınız çizgileri bir iple izleyip ölçün ve 1 cm çizgi için 8 cm iplik sayın.

Çocuk sweatshirtüne işlerken nelere dikkat etmeliyim?

4–10 yaş bedenlerde harflerin üstünü yaka dikişinden 5 cm aşağıya alın; ismi en fazla 8 cm eninde ve 3,5 cm boyunda tutun. 15 cm kasnak küçük bedenlerde daha rahat yerleşir. Arkayı yumuşak bir telayla kapatın ve iplik uçlarını dikişlerin altından iki yönde geçirerek bitirin.

Nakışa yeni başlıyorsanız düz bir kumaşta mendil köşesine gül motifli geri iğne nakışıyla başlayabilirsiniz. Giysi üzerine başka işler için çorap üzerine gül nakışı ve hitomezashi desenli sashiko kot yaması yazılarımıza bakabilirsiniz.