Mendil Köşesine Gül Motifli Geri İğne Nakışı

Çizgi kalıbı

Kalıp motifi gerçek boyda gösterir: 8 cm genişlik, 9 cm yükseklik. Açık gri kareler 1 cm'dir ve işlenmez; motifi elle kopyalarken ya da büyütürken kılavuz olur. Kutunun sağ alt köşesi mendilin köşesine bakar.

• Düz çizgi: geri iğne, her dikiş 2 mm.
• Kısa kalın çizgi: tohum, yani 1 mm'lik tek geri iğne.
• Gri kareler: 1 cm'lik kılavuz; işlenmez.
• Gri ok: mendilin köşesinin yönü.
• Alttaki 5 cm çizgisi yazdırma ölçeğini kontrol etmek içindir.

Motifin yeri ve dikiş yolu

Motif kutusunun iki dış kenarı mendilin kenarlarından 2,5 cm içeride durur. 1 cm genişliğinde bir kenar baskısında motifle baskı arasında 1,5 cm boşluk kalır; hazır mendilinizin baskısı daha genişse motifi baskıdan yine 1,5 cm içeride tutun. Dört köşeye de işleyecekseniz kalıbı her köşede 90° döndürün.

• Solda: mendil yukarıdan; kesikli çizgi baskı, kırmızı kesikli kutu motifin yeri, gri motifler isteğe bağlı diğer köşeler.
• Sağda: geri iğnenin sırası; 1'den çıkın, 2'den batırın, 3'ten çıkın.

Hazırlık

1. Kumaşı hazırlayın

   Mendili yıkayıp kurutun ve ütüleyin; yeni kumaş ilk yıkamada biraz çekebilir. Mendili kendiniz dikiyorsanız 33 × 33 cm'lik kumaşın kenarlarını önce 0,5 cm, sonra 1 cm kıvırıp baskı dikişiyle dikin; mendil 30 × 30 cm olur ve baskı çizgisi kenardan 1 cm içeride kalır.

2. Kalıbı aktarın

   Kalıbı yazdırın ve 5 cm çizgisini ölçün. Mendili kalıbın üzerine, motif kutusunun dış kenarları kumaş kenarından 2,5 cm içeride kalacak şekilde yerleştirin. Işıklı masada ya da cama tutarak çizgileri suda silinen kalemle ince ince çizin; tohumları küçük noktalarla işaretleyin.

3. Kasnağa gerin

   Motifi kasnağın ortasına alın ve kumaşı iyice gerin. Kumaş gevşerse dikişler büzülür; çalışırken arada bir yeniden germeyi unutmayın.

Nakışı işleme

1. İpliği düğümsüz başlatın

   İnce mendilde düğüm önden kabarık görünür. Çizginin 2–3 cm ilerisinden ön yüzden batırın ve ipliğin ucunu ön yüzde bırakın. Geri iğneyle o noktaya doğru çalışın; uca ulaşınca ucu arka yüze alıp dikişlerin altından geçirin ve kesin.

2. Dış çizgilerle başlayın

   Gülün iki sıra taç yaprağını, iki çiçeği, goncayı ve yaprakların dış çizgilerini 2 mm'lik geri iğneyle işleyin. İğneyi çizgi üzerinde 2 mm ileriden çıkarın, önceki dikişin ucuna geri batırın; dikişler uç uca eklenip kesintisiz bir çizgi oluşturur. Sıkı kıvrımlarda dikişi 1,5 mm'ye kısaltın.

3. Damarları ve dalları işleyin

   Yaprak damarlarını, sapları, gülün ortasındaki sarmalı ve eğrelti dallarını aynı dikişle işleyin. Eğrelti yaprakçıkları bir ya da iki dikişlik kısa çizgilerdir; her birini daldaki çıkış noktasından başlatın.

4. Tohumları ekleyin

   Taç yaprakların ve goncanın içindeki kısa çizgiler 1 mm'lik tek geri iğnedir. Bir tohumdan ötekine geçerken ipliği arka yüzde 2 cm'den uzun bırakmayın; ince mendilde arkadaki uzun iplikler önden görünür.

5. Bitirin ve ütüleyin

   İpliği arka yüzde son 4–5 dikişin altından geçirip kesin. Kalem izlerini soğuk suyla silin. Mendil kuruyunca havlunun üzerine, nakış alta gelecek şekilde koyup ütüleyin; böylece dikişler ezilmez.

Sık sorulan sorular

Renkli bir mendilde hangi ipliği kullanmalıyım?

Kitaptaki model beyaz kumaşa siyah ipekle işlenir. Açık renk mendilde lacivert, bordo ya da koyu yeşil aynı etkiyi verir; koyu renk mendilde beyaz ya da krem muline seçin. Tek renk çalışmak motifin gravür havasını korur.

Motifi yastık kılıfı köşesi için büyütebilir miyim?

Evet. Kalıbı %150 büyüttüğünüzde motif 12 × 13,5 cm olur. Dikiş boyunu yine 2 mm tutun. Çizgi uzunluğu da 1,5 katına, yaklaşık 150 cm'ye çıkar; köşe başına yaklaşık 6,2 m iplik hesaplayın; dört köşe yaklaşık 25 m eder, yani 2 çile gerekir. Kalın kumaşta 3 tel kullanabilirsiniz; o zaman bir çile yaklaşık 16 m iş görür.

Nakışlı mendil nasıl yıkanır?

30–40 °C'de, elde ya da hassas programda yıkayın. Renkli muline boya verebilir; renkli iplik kullandıysanız ilk yıkamayı ayrı yapın. Ütüyü her zaman ters yüzden ve havlu üzerinde yapın.

Modelin orijinal görseli

1870 tarihli bir nakış kitabından: gül motifli mendil köşesi. Kalıp bu gravürden yeniden çizildi.

Aynı kitaptan uyarladığımız yıldız desenli keçe peçete halkası sofrada bu mendille güzel bir takım oluşturur. Başka bir gül nakışı için çorap üzerine gül nakışı yazımıza, sayılı nakış için kanaviçe kılavuzumuza, dekoratif bir dikiş için de püskül dikişi anlatımımıza bakabilirsiniz.