Biten bir reçel kavanozunu atmadan, içinde kar yağan bir yılbaşı süsüne çevirebilirsiniz. Kavanoz ters çevrilir: kapak taban olur, kapağın içine yapıştırılan figür saf su, gliserin ve simle dolu kavanozun içinde kalır. Kavanozu her çevirdiğinizde kar yavaşça figürün üstüne yağar. Başka dönüşüm fikirleri için Geri Dönüşüm sayfamıza göz atın.
Sayfada kesit şeması, kavanozun hacmine göre gliserin tablosu, hangi figürün ve yapıştırıcının suya dayandığı, sızıntı testi ve güvenli kullanım notları var. Yapıştırıcının iki kez tam kürlenmesi gerektiği için işi birkaç güne yayın.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Ölçü: örnek kavanoz yaklaşık 300 ml; figür, ağzın iç çapından en az 0,5 cm dar
Sıvı: saf su ve kavanoz hacminin %5–20'si kadar gliserin
Bekleme: figür ve kapak yapıştırıcısı için ürün etiketindeki tam kürlenme süresi (çoğu üründe en az 24'er saat)
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Su geçirmez figür: plastik, cam ya da seramik (porselen) minyatür ya da fırınlanmış polimer kilden kendi figürünüz
Yükseltici: küçük plastik kapak ya da şişe kapağı (figürü kapağın kenarından yukarı kaldırır)
İki bileşenli epoksi yapıştırıcı, şeffaf, suya dayanıklı yazan
İsteğe bağlı: kapak dişleri için suya dayanıklı şeffaf silikon (örneğin akvaryum silikonu)
Saf (damıtılmış) su: kavanoz hacmi kadar (kokulu ütü suyu değil)
Sıvı gliserin (eczanelerde satılır): kavanoz hacminin %5–20'si; 300 ml'lik kavanoz için 15–60 ml
Plastik (polyester) sim, beyaz ve gümüş: yaklaşık 1–2 çay kaşığı
240 kum zımpara (yükselticinin oturacağı yer için)
Nitril eldiven, kürdan ve kağıt havlu
Ölçü kabı, kaşık ve geniş bir kase
İsteğe bağlı: kapak için akrilik boya ya da kurdele, alta keçe ped
Proje notları
Gliserin suyu koyulaştırır; koyu suda sim daha yavaş düşer. %25'ten fazlası karışımı gereğinden fazla koyulaştırır: kar çok yavaş düşer, simler kümelenebilir. Karışımı önce bir bardakta deneyin; kar çok yavaşsa biraz saf su ekleyin.
Musluk suyundaki mineraller zamanla suyu bulandırıp kireç bırakabilir, mikroplar suyu bozabilir. Saf (damıtılmış) su kullanın; bulamazsanız kaynatıp tamamen soğuttuğunuz su kullanılabilir, ama mineraller içinde kalır.
Figürü kullanmadan önce bir gün bir bardak suda bekletin. Rengi akıyor, şişiyor, yumuşuyor ya da paslanıyorsa kar küresine koymayın. Kağıt, kaplanmamış ahşap, hava ile kuruyan kil ve boyası sabitlenmemiş figürler suda bozulur.
Sıcak silikon ve japon yapıştırıcısı suyun içinde zamanla gevşeyebilir; figürü iki bileşenli epoksiyle yapıştırın. Hızlı epoksiler birkaç dakikada sertleşir, ama suya dayanımına tam kürlenince ulaşır; ambalajdaki tam kürlenme süresine uyun.
Epoksi ve silikonla eldiven takarak, havadar bir yerde çalışın; bu adımları çocuklar yapmasın.
Kar küresini doğrudan güneş alan pencere önüne koymayın: su dolu cam, güneş ışığını bir noktada toplayıp perdeyi, kağıdı ya da kumaşı tutuşturabilir. İtfaiyeler cam küreleri ve süsleri bu yüzden pencere önünden kaldırmayı öneriyor.
Kalorifer, soba ve ocak yanına koymayın, kavanozu sıcak suyla doldurmayın: ısınan su genleşir, kapak sızdırabilir, cam çatlayabilir. Donan su da genleşip camı kırar; kar küresini dondurucuda, kışın balkonda ya da arabada bırakmayın.
Cam kar küresini küçük çocukların ulaşamayacağı yerde tutun; düşerse kırılır. Çocuklar için aynı adımları vidalı kapaklı plastik (PET) bir kavanozla yapın. İçindeki sıvı içilmez.
Kar kürelerini hediye ya da satış için hazırlıyorsanız [el yapımı ürün fiyat hesaplama aracı](/el-yapimi-urun-fiyat-hesaplama) malzeme ve emeğinizi toplamanıza yardım eder.
Adım adım yapılışı
Kesit ve gliserin oranı
Kar küresi ters duran bir kavanozdur: kapak tabandır, figür kapağın iç yüzüne yapıştırılmış bir yükselticinin üstünde durur. Kavanoz saf su, gliserin ve simle ağzına kadar doludur; tepede küçük bir hava kabarcığı kalabilir.
- Kavanoz: ters çevrilir; metal kapak tabandır. Kapağın dişlerine sürülen epoksi ya da su geçirmez silikon sızdırmazlığı sağlar.
- Yükseltici ve figür: figür, kapağın kenarının arkasında kalmasın diye küçük bir plastik kapağın üstüne yapıştırılır. Figürün genişliği ağzın iç çapından en az 0,5 cm dar olmalı.
- Sıvı: saf su ve gliserin. 200 ml'lik kavanoza %5, %10 ve %20 için 10, 20 ve 40 ml; 300 ml'liğe 15, 30 ve 60 ml; 400 ml'liğe 20, 40 ve 80 ml gliserin, kalanı saf su.
- Kar: plastik (polyester) sim, yaklaşık 1–2 çay kaşığı.
- Hava kabarcığı: küçük bir kabarcık sorun değildir; büyükse kavanoz kapanırken tam dolmamıştır.
Kavanozu ve figürü hazırlama
Aşağıdaki şema bütün adımları sırasıyla gösteriyor; iki bekleme süresi kapak yapıştırıcısının ve figür yapıştırıcısının tam kürlenmesi içindir.
Kavanozu temizleyin
Etiketi ılık suda bekletip çıkarın, yapışkan kalıntısını biraz sıvı yağla silin. Kavanozu ve kapağı deterjanla yıkayıp iyice kurulayın.
Kapağı deneyin
Kavanozu suyla doldurun, kapağı sıkın ve ters çevirip kuru bir kağıt havlunun üstünde 1 saat bekletin. Havlu ıslanırsa kapağın contası yıpranmıştır; başka bir kavanoz kullanın.
Figürü ölçün
Figür kavanozun ağzından rahatça geçmeli: genişliği ağzın iç çapından en az 0,5 cm dar olsun. Yükselticiyle birlikte yüksekliği kavanoz boyunun yaklaşık üçte ikisini geçmesin; üstünde kar yağacak yer kalır.
Figürü suda deneyin
Figürü bir gün bir bardak suda bekletin. Rengi akmamalı, şişmemeli, yumuşamamalı ve paslanmamalı.
Figürü kapağa yapıştırma
Kapağın içini pürüzlendirin
Kapağın iç yüzünde yalnızca yükselticinin oturacağı yeri 240 kum zımparayla hafifçe pürüzlendirin ve tozunu silin; yapıştırıcı daha iyi tutar. Zımparalanan yerin tamamı epoksiyle kapanmalı: koruyucu kaplaması kalkan metal suda paslanır. Kenardaki contaya dokunmayın.
Yükselticiyi yapıştırın
Eldiven takın. Epoksinin iki bileşenini ambalajdaki oranda karıştırın ve yükselticiyi kapağın ortasına yapıştırın.
Figürü yapıştırın
Figürün altına da epoksi sürüp yükselticinin üstüne bastırın. Taşan yapıştırıcıyı kürdanla alın.
Tam kürlenmeyi bekleyin
Kapağı düz bir yerde, ürün etiketindeki tam kürlenme süresi dolana kadar bekletin; çoğu üründe bu en az 24 saattir. Yapıştırıcı tam kürlenmeden suya değerse gevşeyebilir.
Sıvıyı hazırlama ve kapatma
Hacmi ölçün
Kavanozu ağzına kadar suyla doldurup ölçü kabına boşaltın; bu sayı kavanozun hacmidir. Kavanozu kurulayın.
Gliserini koyun
Kesit şemasındaki tablodan gliserin miktarını seçin; başlangıç için hacmin %10'u, 300 ml'lik kavanoza 30 ml. Gliserini kavanoza dökün.
Saf suyu ve simi ekleyin
Kavanozu saf suyla ağzına kadar doldurun ve kaşıkla iyice karıştırın; karışmayan gliserin dipte kalır ve suda dalgalı çizgiler görünür. Simi ekleyip bir kez daha karıştırın.
Dişlere yapıştırıcı sürün
Kavanozun ağız kenarını ve dişlerini kağıt havluyla kurulayın. Dişlere ince bir sıra epoksi ya da su geçirmez silikon sürün.
Kapağı kapatın
Kavanozu kasenin içine koyun, figürlü kapağı yavaşça batırın ve sıkıca çevirin. Figür biraz sıvı taşırır; taşan sıvı aynı karışım olduğu için oran değişmez. Taşanı ve yapıştırıcıyı silin.
Kapak üstte bekletin
Kavanozu kapağı üstte, dik olarak bırakın ve yapıştırıcının tam kürlenme süresi dolana kadar çevirmeyin. Hava kabarcığı kapağın altında kalır, sıvı ıslak yapıştırıcıyı zorlamaz.
Sızıntı testi ve süsleme
Ters çevirip bekletin
Yapıştırıcı kürlenince kar küresini kapağı altta olacak biçimde kuru bir kağıt havlunun üstüne koyun ve birkaç saat bekletin. Havlu kuru kalmalı.
Sızıntıyı onarın
Havlu ıslanırsa kar küresini kapak üstte dik bırakın, kapağın kenarını kurulayın ve kapakla camın birleştiği çizgiyi dıştan bir sıra su geçirmez silikonla kapatın. Silikon kürlenince testi tekrarlayın.
Kapağı süsleyin
Kapağın dışını akrilik boyayla boyayabilir ya da çevresine kurdele yapıştırabilirsiniz. Altına keçe ped yapıştırırsanız masayı çizmez.
Güvenli kullanım
Su dolu bir cam kavanoz güneş ışığını toplayabilir; ısınınca ve donunca da zarar görür. Kar küresini yerleştirmeden önce aşağıdaki şemaya bakın.
Güneşli pencere önüne koymayın
Su dolu cam güneş ışığını bir noktada toplayıp perdeyi ya da kağıdı tutuşturabilir. Kar küresini doğrudan güneş almayan bir rafa koyun.
Isıdan ve dondan uzak tutun
Kalorifer, soba ve ocak yanında su genleşir, kapak sızdırabilir. Donan su camı kırar; kar küresini soğuk balkonda ya da arabada bırakmayın.
Çocuklar için plastik kavanoz
Cam kar küresini küçük çocukların ulaşamayacağı yerde tutun. Çocuklarla yapacaksanız vidalı kapaklı plastik (PET) kavanoz seçin; yapıştırma adımlarını bir yetişkin yapsın.
Sıvıyı içmeyin
Gliserinli, simli su içilmez. Çatlayan ya da sızdıran kar küresini kullanmayın.
Pinterest'e kaydedin
Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.
Sık sorulan sorular
Kar neden hemen dibe çöküyor ya da çok yavaş düşüyor?
Gliserin oranı kar hızını belirler. Kar hemen çöküyorsa gliserin azdır; bir sonraki kar küresinde %10–20 kullanın. Çok yavaş düşüyor ya da simler kümeleniyorsa gliserin fazladır; %25'i aşmayın. Kapağı yapıştırmadan önce karışımı bir bardakta deneyip saf suyla ayarlayabilirsiniz.
Su neden bulanıklaştı?
Çoğu zaman musluk suyundan, boyası akan bir figürden ya da suda dağılan bir malzemeden olur. Kapak yapıştırıldıktan sonra sıvıyı değiştirmek zordur; bu yüzden saf su kullanın ve figürü önceden bir gün suda deneyin.
Hava kabarcığı kalırsa ne olur?
Küçük bir kabarcık sorun değildir; sıcaklık değişince suyun genleşmesine yer bırakır. Büyük bir kabarcık, kavanozun kapatılırken tam dolmadığını gösterir; kapatmadan önce kavanozun ağzına kadar dolu olduğunu kontrol edin.
Evdeki kavanozları değerlendirmenin bir yolu da kavanozda soya mumu; boş şişeler için mermer desenli cam şişe boyama projemize bakabilirsiniz. Kırık tabakları da mozaik bardak altlığına çevirebilirsiniz. Kar küresinin yanına kartondan bir yılbaşı köyü kurabilirsiniz.
Kar zemini
Figürü yapıştırdıktan sonra kapağın açıkta kalan iç yüzüne ince bir kat epoksi sürüp beyaz sim serperseniz kar kaplı bir zemin olur. Kapağı suya koymadan önce bu katın da tam kürlenmesini bekleyin.
Hediye etiketi
Kar küresini hediye edecekseniz kapağın kurdelesine küçük bir etiket bağlayın; etiket şablonu oluşturucu ile yazdırılabilir etiketler hazırlayabilirsiniz.
Pencere önüne koymayın
Su dolu cam kavanoz güneş ışığını toplayıp yakındaki perdeyi ya da kağıdı tutuşturabilir. Kar küresini doğrudan güneş almayan, ısı kaynağından uzak bir yere koyun.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Saf su (damıtılmış su): Buharlaştırılıp yoğunlaştırılarak minerallerinden ayrılmış su.
İki bileşenli epoksi: Reçine ve sertleştiricisi karıştırılınca sertleşen, kürlendikten sonra suya dayanıklı yapıştırıcı.
Kürlenme: Yapıştırıcının kimyasal tepkimeyle tam dayanımına ulaşması; ambalajda tam kürlenme süresi yazar.
Yükseltici: Figürü kapağın kenarından yukarı kaldıran küçük parça.
Conta: Kapağın içindeki, kavanozun ağzına basarak sızdırmazlık sağlayan yumuşak halka.
Fırınlanmış polimer kil: Fırında sertleşen, sertleştikten sonra suda bozulmayan plastik esaslı kil.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle