Mozaik tığ işinde her sıra tek renkle örülür; bazı ilmekler bir alt sıranın önüne indirilir ve iki renkten keskin geometrik desenler çıkar. Son dönemde battaniye ve kırlentlerde sık görülen bu teknikte renk değiştirirken ip arkada taşınmaz; tersinde ip atlaması kalmaz ve doku düzenli olur. Başka fikirler için tığ işi projelerimize göz atın.
Bu sayfadaki kırlent bizim tasarımımız: kilimlerdeki göz motifinden esinlenen iç içe baklavalar ve üstte, altta testere dişi bordür. İki parçalık renkli şemayı, şema okuma rehberini, yaklaşık 40 × 40 cm'lik ölçüleri, ip hesabını ve zarf arkalı birleştirmeyi bulacaksınız. Sık iğne ve ikili trabzan örebiliyorsanız başlayabilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Orta
Numune: 10 cm'de yaklaşık 19 ilmek × 21 sıra (4 numara tığla, mozaik desende); 18 ilmeklik desen tekrarı yaklaşık 9,5 cm, göz motifi yaklaşık 9 × 8 cm
Ölçü: Ön yüz 75 ilmek × 83 sıra, yaklaşık 39,5 × 39,5 cm; 40 × 40 cm yastık içi için
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Aynı ipten 2. renk kiremit: ön yüz için yaklaşık 76 g, zarf arka ve birleştirme turu için yaklaşık 147 g; toplam yaklaşık 223 g (100 g'lık 3 yumak)
4 numara tığ
40 × 40 cm yastık içi
Toplu iğne ya da ilmek işaretleyici (parçaları birleştirirken tutturmak için)
Kör uçlu yün iğnesi, makas, mezura
Şemanın çıktısı ve kalem (biten sıraları işaretlemek için)
Proje notları
Ölçüler bu numuneden hesaplandı: 75 ilmek × 0,526 cm ≈ 39,5 cm en, 83 sıra × 0,476 cm ≈ 39,5 cm boy. Birleştirme turu her kenara yaklaşık 0,5 cm ekler; kılıf 40 × 40 cm'lik yastık içini dolgun tutar.
Desen 18 ilmekte bir tekrar eder: 1 kenar ilmeği, 18 ilmeklik tekrar 4 kez, tekrarın ilk ilmeği ve 1 kenar ilmeği, yani 1 + 72 + 1 + 1 = 75 ilmek. Böylece göz motifleri iki yanda yarım motifle simetrik biter.
İp miktarı: bu kalınlıkta bir sık iğne yaklaşık 4,6 cm, öne indirilen bir ikili trabzan yaklaşık 8 cm ip harcar. Ön yüzün krem sıralarında 2.011 sık iğne ve 1.139 ikili trabzan, kiremit sıralarında 2.139 sık iğne ve 936 ikili trabzan var. Sıra başına 20 cm uçla birlikte krem yaklaşık 194 m (81 g), kiremit yaklaşık 182 m (76 g) tutar. Zarf arka (2 × 48 sıra × 75 sık iğne) ve 304 ilmeklik birleştirme turu yaklaşık 354 m (147 g) kiremit daha ister.
Kendi numunenize göre ilmek ve sıra sayısını [numune hesaplama aracımızla](/numune-hesaplama), yumak sayısını [kaç yumak gider aracımızla](/kac-yumak-gider) hesaplayabilirsiniz.
83 sırayı takip etmek için [sıra sayacımızı](/sira-sayaci) kullanabilir ya da şemanın çıktısında biten her sırayı işaretleyebilirsiniz.
Her sırada ip kesildiği için ön yüzün yan kenarlarında yaklaşık 166 uç olur. Uçlar ikişer düğümlenip yastığın içinde kalır; tek tek gizlemeniz gerekmez.
Adım adım yapılışı
Desen şeması
Şema ön yüzün bir desen tekrarını iki kenar ilmeğiyle birlikte gösterir: her hücre bir ilmektir, hücrenin rengi o ilmeğin ön yüzde görünen rengidir. Mozaik şemalarında simge yerine renkli kare ve X kullanılır. 83 sıra okunaklı olsun diye şema iki parçaya bölündü.


- Renkler: tek numaralı sıralar krem, çift numaralı sıralar kiremit iple örülür. Sıranın rengini kenar sütunundaki hücreden görebilirsiniz.
- Boş hücre: o sıranın ipiyle, alttaki ilmeğin yalnızca arka halkasından 1 sık iğne. Hücre öteki renkte boyanmışsa da sık iğne örün; bir üst sıradaki X onu örtecek.
- X: indirilmiş ikili trabzan. İki sıra alttaki, o anki ipinizle aynı renkteki ilmeğin boşta kalan ön halkasına, işin önünden 1 ikili trabzan örün; arkasında kalan ilmeği (bir alt sıranın ilmeğini) atlayın.
- Kenar sütunları: her sıranın ilk ve son ilmeği alttaki ilmeğin iki halkasından sık iğnedir; kenarlarda X yoktur.
- Okuma yönü: bütün sıralar ön yüzden, sağdan sola okunur ve örülür; sıra numarası sağdadır, iş hiç çevrilmez. Solaksanız soldan sağa örün; desen simetrik olduğu için şema değişmez.
- Tekrar: 1 kenar ilmeği, 18 ilmeklik tekrar 4 kez, tekrarın ilk ilmeği (+1) ve 1 kenar ilmeği: 75 ilmek. Dikeyde 24.–43. sıralar iki kez örülür; 44.–63. sıralar bunların aynısıdır.
- Kontrol: şemanın solundaki gri sayı o sıradaki X sayısıdır (75 ilmeğin tamamında). Bir X'in hemen altındaki hücrede hiçbir zaman X olmaz. Mavi yatay çizgiler saymayı kolaylaştırmak için her 10 sırada bir çizildi.
Birleştirme şeması ön yüzün tamamını, zarf arkanın iki parçasını ve birleştirme turunu gösterir.

- Ön yüz: 1.–12. sıra alt bordür, 13.–71. sıra beş kuşak göz motifi, 72.–83. sıra üst bordür.
- Zarf arka: iki parça, her biri 75 ilmek ve yaklaşık 23 cm; ortada yaklaşık 6 cm bindirme olur.
- Ölçüler yaklaşıktır ve numuneye göre hesaplanmıştır.
Ön yüzü örün
Ön yüzün bütün sıraları sağ kenardan başlar ve iş çevrilmeden örülür. Her sıranın sonunda ipi kesip yeni sırayı öteki renkle yine sağ kenardan başlatırsınız.
Başlangıç zinciri ve ilk sıra
Krem iple 76 zincir çekin. Tığdan 2. zincirden başlayarak her zincire 1 sık iğne örün (75 ilmek). Bu, şemanın 1. sırasıdır. İpi 10 cm bırakıp kesin ve son ilmekten geçirerek sabitleyin.
Her sıranın başı ve sonu
Yeni sıranın ipini sağ kenardaki ilk ilmeğe bağlayın, 1 zincir çekin (ilmek sayılmaz) ve aynı ilmeğe iki halkasından 1 sık iğne örün; bu kenar ilmeğidir. Sıranın son ilmeğini de iki halkasından sık iğneyle örün ve ipi 10 cm bırakıp kesin. Tek sıralar krem, çift sıralar kiremit örülür.
Boş hücreler: arka halkadan sık iğne
Kenar ilmekleri arasındaki boş hücrelerde alttaki ilmeğin yalnızca arka halkasından sık iğne örün. Ön halkalar boşta kalır; aynı renkle örülen bir sonraki sırada X'ler bu halkalara örülür.
X: öne indirilen ikili trabzan
X olan hücrede ipinizle aynı renkteki, iki sıra alttaki ilmeği bulun ve onun boşta kalan ön halkasına, işin önünden 1 ikili trabzan örün. Bir alt sıranın bu hücredeki ilmeği ikili trabzanın arkasında kalır; ona örmeden sıradaki hücreye geçin. İlmek sayısı değişmez: her sırada 75 ilmek vardır.
Alt bordür (1.–12. sıra)
İlk üç sırada (1.–3. sıra) X yoktur. 4. sırada kenarlar dışındaki 73 ilmeğin hepsi X'tir; 2.–4. sıralar kalın bir kiremit şerit olur. 5.–10. sıralarda testere dişleri yükselir, 12. sıra ince bir kiremit çizgidir. Her sıranın sonunda X sayınızı şemanın solundaki sayıyla karşılaştırın.
Göz motifleri (13.–71. sıra)
Göz motifleri beş kuşak halinde dizilir. Alttan 1., 3. ve 5. kuşakta 4 tam göz, 2. ve 4. kuşakta 3 tam göz ile iki kenarda birer yarım göz vardır; kuşaklar yarım tekrar kayar. Her göz 14., 24., 34. gibi bir kiremit sırasında tek ilmekle başlar ve iki sırada bir her iki yana 2 ilmek genişler. 24.–43. sıralar tam bir dikey tekrardır; bunları 44.–63. sıralar olarak bir kez daha örün.
Üst bordür ve son sıra (72.–83. sıra)
Üst bordür alt bordürün aynasıdır: 72. sıra ince çizgi, 74.–79. sıralarda testere dişleri aşağı bakar, 80.–82. sıralar kalın şerittir. 83. sıra krem ve X'siz son sıradır. Ön yüzü düz bir yüzeye yatırıp ölçün; yaklaşık 39,5 × 39,5 cm olmalı.
Zarf arkayı örün
Alt parça
Kiremit iple 76 zincir çekin ve tığdan 2. zincirden başlayarak 75 sık iğne örün. Her sıranın başında 1 zincir çekip işi çevirin (zincir ilmek sayılmaz) ve 75 sık iğne örün. Parça yaklaşık 23 cm olana kadar, yaklaşık 48 sıra örün. Son sıra zarfın açık kenarı olur; düzgün dursun diye bu sırayı sıkı tutun.
Üst parça
Aynı şekilde ikinci bir parça örün. İki parçanın eni ön yüzle aynı olmalı; değilse ilmek sayısını değil, tığ numarasını değiştirin.
Parçaları yerleştirin
Ön yüzü tersi yukarı bakacak şekilde masaya koyun. Alt parçayı, alt kenarı ön yüzün alt kenarına denk gelecek şekilde üstüne yatırın. Üst parçayı üst kenarlar denk gelecek şekilde, ortada alt parçanın üstüne binerek yerleştirin; bindirme yaklaşık 6 cm olur. Kenarları birkaç yerden toplu iğne ya da ilmek işaretleyiciyle tutturun.
Birleştirin
Uçları düğümleyin
Ön yüzün iki yan kenarında her sıranın uçları sarkar. Her kenarda yan yana iki sıranın uçlarını çift düğümle bağlayın ve 2 cm bırakıp kesin; tek kalan ucu yanındaki düğüme katın. Düğümleri ön yüzün tersine yatırın: birleştirince yastığın içinde kalırlar.
Birleştirme turu
Ön yüz size bakarken kiremit ipi sağ üst köşeye bağlayın. Ön yüzün ve arkadaki parçaların kenarlarından birlikte geçerek sık iğne örün: üst ve alt kenarda her ilmeğe 1, köşe ilmeklerine 3 sık iğne. Yan kenarlarda 2.–82. sıraların uçlarına birer sık iğne örün, ama 10., 20., 30., 40., 50., 60., 70. ve 80. sıraları atlayın. Sıralar ilmeklerden sık olduğu için (10 cm'de 21 sıra, 19 ilmek) her sıraya örerseniz kenar dalgalanır. Bindirme yerinde üç kattan geçin. Turda 304 sık iğne olur; ilk ilmeğe yarım sık iğneyle birleştirin.
Yastığı yerleştirin
Yastık içini zarfın açıklığından sokun ve köşeleri içten iterek yerine oturtun. Birleştirme turunun uçlarını yün iğnesiyle tersten gizleyin.
Pinterest'e kaydedin
Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular
Kırlenti daha küçük ya da daha büyük örebilir miyim?
Evet. Genişlik 18'in katı + 3 ilmek, boy 20'nin katı + 3 sıra olursa desen dört kenarda da simetrik biter. 30 × 30 cm'lik yastık içi için 57 ilmek × 63 sıra (yaklaşık 30 × 30 cm), 50 × 50 cm'lik yastık içi için 93 ilmek × 103 sıra (yaklaşık 49 × 49 cm) örün. Genişlikte 18 ilmeklik tekrarı 3 ya da 5 kez örersiniz; başlangıç zinciri ilmek sayısından 1 fazladır (58 ya da 94 zincir). Şemanın solundaki X sayıları yalnız 75 ilmeklik ön yüz içindir. Boyda 24.–43. sıraları küçük kırlentte 1, büyük kırlentte 3 kez örüp Şema 2'nin 64.–83. sıralarıyla bitirin. İp de alanla birlikte değişir: 50 cm'lik kırlent yaklaşık 1,5 kat (krem yaklaşık 125 g, kiremit yaklaşık 345 g), 30 cm'lik kırlent yaklaşık 0,6 kat ip ister (krem yaklaşık 47 g, kiremit yaklaşık 130 g).
Farklı kalınlıkta ya da renkte ip kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz, ama iki renk aynı kalınlıkta ve aynı türde olmalı; biri ince kalırsa indirilen ikili trabzanlar örgüyü çeker. Ölçü numuneyle değişir: 10 cm'de 16 ilmek ve 18 sıra tutan kalın bir iple ve 5 numara tığla aynı 75 ilmek × 83 sıra yaklaşık 47 × 46 cm verir; 45 × 45 cm'lik yastık içine biraz bol olur. Renklerde açık ve koyu tonun belirgin farklı olmasına dikkat edin; birbirine yakın iki ton motifleri kaybettirir.
Kırlent kılıfını nasıl yıkarım?
Zarf arka sayesinde kılıf kolayca çıkar. İpin etiketindeki talimata uyun: pamuk-akrilik karışımlar çoğunlukla ters çevrilip 30 °C'de hassas programda yıkanabilir, yün karışımları ise elde, ılık suda yıkanmalıdır. Sıkmadan suyunu havluyla alın ve düz bir yüzeyde, şeklini düzelterek kurutun; asarsanız örgü uzar. Kiremit rengin akıp akmadığını önce küçük numunenizi yıkayarak deneyin.
Başka bir teknikle kırlent yapmak isterseniz punch iğnesiyle papatya desenli kırlent tarifimizde de zarf arka var. Geometrik desenleri dokumayla denemek için çerçeve tezgahta Gördes düğümlü duvar dokuması yazımıza göz atın. Kışlık bir hediye arıyorsanız şişle örülen burgulu boyunluk tarifimize de bakın.
Renk seçimi
Mozaik desen, iki renk arasındaki fark büyüdükçe belirginleşir. Kiremit ve krem dışında lacivert ve ekru, hardal ve antrasit ya da zeytin yeşili ve krem de kilim havası verir. Uyumlu çiftler için renk paleti oluşturucumuza bakabilirsiniz.
Kendi deseninizi çizin
Mozaik deseni kareli kağıda kendiniz de çizebilirsiniz. İlk sıra krem olur, kenar sütunları şeritli kalır. Kural şu: her sütunda bir rengin üst üste gelen kare sayısı tek olmalı (1, 3, 5…) ve krem kareler tek numaralı, kiremit kareler çift numaralı bir sırada başlamalı. Ardından her sırada, o sıranın renginde olmayan karelerin hemen üstüne X koyun; bu kurala uyan bir desende hiçbir X bir başka X'in üstüne düşmez. Boş ızgara için şema kağıdı aracımızı kullanabilirsiniz.
Saçaklı kenar
Uçları kesmek yerine 15 cm bırakırsanız yan kenarlarda ikişer düğümleyip kilim saçağı gibi sarkıtabilirsiniz; bunun için her renkten biraz fazla ip ayırın. Bu durumda yan kenarları birleştirirken saçakları dışarıda bırakın ve birleştirme turunu kenar ilmeklerinin hemen içinden geçirin.
Hatayı erken yakalayın
Bir X'i unuttuğunuzu iki sıra sonra fark etmek zordur. Her sıranın sonunda X sayınızı şemanın solundaki sayıyla karşılaştırın; tutmuyorsa yalnız o sırayı sökmeniz yeter.
Kaynak: Hobili
Terimler sözlüğü
Arka halka: İlmeğin tepesindeki iki halkadan size uzak olanı.
Ön halka: İlmeğin tepesindeki iki halkadan size yakın olanı.
İndirilmiş ikili trabzan: İki sıra alttaki ilmeğin ön halkasına, işin önünden örülen ikili trabzan; şemada X.
Kenar ilmeği: Her sıranın ilk ve son ilmeği; iki halkadan sık iğneyle örülür, X almaz.
Göz motifi: Kilimlerde sık görülen, iç içe baklavalardan oluşan motif.
Testere dişi bordür: Yan yana dizilmiş basamaklı üçgenlerden oluşan kenar deseni.
Zarf arka: Üst üste binen iki parçadan oluşan, yastığın sokulup çıkarıldığı kılıf arkası.
Bindirme: Zarf arkada iki parçanın üst üste geldiği bölüm.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle