Makrome İp Kesim Tablosu: Kaç Metre İp Gerekir?

Hızlı kesim tablosu

Tablo, çubuğa ikiye katlanarak bağlanan tek bir ipin ne uzunlukta kesileceğini gösterir. Satırlarda bitmiş işteki düğümlü bölümün boyu, sütunlarda düğüm sıklığı var. Her değere 20 cm saçak ve 20 cm ek pay eklendi; düğümsüz aralık sıfır alındı.

Tabloyu okumak için düğümlü bölümün boyunu soldaki sütunda, düğüm sıklığını üstte bulun. Örneğin 50 cm düğümlü, orta sıklıkta bir duvar süsünün her ipi 4,6 m kesilir: (50 × 4 + 20) × 2 + 20 = 460 cm. İşinizde düğümsüz aralıklar varsa ya da saçak 20 cm değilse tablo yetmez; kendi ölçünüz için makrome ip hesaplayıcıyı kullanın ya da aşağıdaki formülle hesaplayın.

• Mavi: düğümlü bölüm; bu kısım için boyunun katsayı katı kadar ip gider.
• Gri: düğümsüz aralık; kendi boyu kadar ip gider.
• Turuncu: saçak; kendi boyu kadar ip gider.
• Kırmızı: ek pay; her parçaya bir kez eklenir. Şeritte iki uca bölünmüş gösterildi.
• Kesik çizgi: ipin çubuktaki katlama yeri.

Kesim boyu nasıl hesaplanır?

İp çubuğa ikiye katlanınca iki yanda birer yarı sarkar; katlama yerinden sarkan uca kadar olan bu yarıya kol denir. Bir kolun boyu üç parçadan oluşur: düğümlü bölüm katsayıyla çarpılır, düğümsüz aralıklar ve saçak olduğu gibi eklenir. İp ikiye katlandığı için kol iki ile çarpılır; en son bağlama düğümü ve uçları düzeltmek için ek pay eklenir.

Kesim boyu = (düğümlü boy × katsayı + düğümsüz boy + saçak) × 2 + ek pay

Elle hesaplarken sonucu hesaplayıcı gibi 5 cm’ye yukarı yuvarlayın. Toplam ip, kesim boyu ile parça sayısının çarpımıdır.

Düğüm sıklığına göre katsayı

Katsayı, düğümlü bölümün her santimi için bir koldan ne kadar ip gittiğini gösterir. Hesaplayıcı katsayıyı düğümün adına göre değil, düğümlerin ne kadar sık dizildiğine göre seçtirir: aynı düğüm aralıklı atıldığında bitmiş işin her santimine daha az, bitişik sıralarda daha çok ip gider.

• Seyrek (3 kat): düğümlerin arasında boşluk kalan açık desenler; saksı askıları ve aralıklı kare düğüm sıraları.
• Orta (4 kat): çoğu duvar süsü ve masa örtüsü için başlangıç değeri. Emin değilseniz bunu seçin.
• Sık (5 kat): sıraları birbirine bitişik işler, art arda atılan çift yarım bağ sıraları ve kalın ya da sert ipler.

Kare düğümde düğümü dıştaki iki uç atar, ortadaki dolgu uçları düz iner; bu yüzden dolgu uçlarından daha az ip gider. Tarifiniz dolgu iplerini daha kısa veriyorsa o ölçüye uyun. Tarif yoksa bütün ipleri aynı boyda kesmek daha güvenlidir, çünkü desen ilerledikçe dolgu ile düğüm uçları yer değiştirebilir. Kare düğümün atılışını temel düğümler rehberimizde adım adım bulabilirsiniz.

Ölçüleri almak

Hesabın doğruluğu, bitmiş işin boyunu doğru bölümlere ayırmanıza bağlıdır. İşin kaba bir taslağını çizip ölçüleri üzerine yazın.

1. Bitmiş boyu belirleyin

   İşin çubuğun altından saçağın ucuna kadar ne uzunlukta olacağını kararlaştırın ve taslağa yazın.

2. Düğümlü bölümleri toplayın

   Düğüm sıralarının kapladığı her bölümü ayrı ayrı ölçüp toplayın. İki düğüm grubu arasında boşluk varsa o boşluğu bu toplama katmayın.

3. Düğümsüz aralıkları toplayın

   İplerin düğümsüz ve düz indiği bütün aralıkları ayrıca toplayın. Saksı askılarındaki uzun boşluklar buraya girer.

4. Saçağı ölçün

   Son düğümün altından ipin ucuna kadar olan boyu yazın. Saçağı en sonda düz keseceğiniz için birkaç santim fazla yazabilirsiniz.

5. Bağlama biçimini seçin

   İpler çubuğa ya da halkaya tepe düğümüyle ikiye katlanarak bağlanacaksa kolu iki ile çarpın. Her ip tek ucuyla bağlanacaksa katlama yoktur.

Kendi ipinizin katsayısını bulmak

Katsayılar ortalama değerlerdir. Kalın ya da sert bir iple çalışıyorsanız ya da sık düğümlü büyük bir işe başlıyorsanız küçük bir deneme parçası en güvenilir sonucu verir. Temel düğümler rehberimizin ip hesabı bölümünde kısaca değindiğimiz bu ölçümü burada adım adım anlatıyoruz.

1. İpleri bağlayın

   Kullanacağınız iple, her biri yaklaşık 1,5 m iki parça kesin ve kısa bir çubuğa tepe düğümüyle bağlayın. Dört uç elde edersiniz.

2. Başlangıcı işaretleyin

   Her ucun üstüne, çubuğun hemen altına bir parça kağıt bant sarın. Bandın alt kenarından ucun sonuna kadar olan boyu ölçüp not edin.

3. Deneme düğümlerini atın

   İşinizde kullanacağınız düğümle ve aynı sıklıkla, düğümlü bölüm tam 10 cm olana kadar çalışın.

4. Kalan boyu ölçün

   Düğümü atan dış uçlardan birinde son düğümün altından ucun sonuna kadar ölçün. İlk ölçüden bu boyu çıkarın: fark, 10 cm düğüm için o koldan giden iptir.

5. Katsayıyı hesaplayın

   Farkı 10’a bölün. 40 cm gittiyse katsayınız 4’tür, 47 cm gittiyse yaklaşık 4,7’dir; hesaplayıcıda bir üst sıklığı seçin ya da formüle kendi katsayınızı yazın.

Aynı ölçümü ortadaki dolgu uçlarında da yaparsanız dolgu iplerinden ne kadar kısaltabileceğinizi de görürsünüz.

Tek uçlu bağlanan ipler

Her ip tek ucundan bağlanıyorsa katlama yoktur: kol iki ile çarpılmaz, ek pay yine eklenir. Aşağıdaki tablo, ilk tablonun tek uçlu karşılığıdır.

Örneğin 40 cm düğümlü, orta sıklıkta tek uçlu bir ip: 40 × 4 + 20 + 20 = 200 cm.

Saçak, aralık ve ek pay değişirse

• Saçak: katlanan iplerde saçaktaki her 10 cm kesim boyuna 20 cm ekler, çünkü saçak iki kolda da vardır. Tablodaki 20 cm yerine 30 cm saçak isterseniz her ipe 20 cm ekleyin.
• Düğümsüz aralık: katsayıyla çarpılmaz ama katlanan iplerde iki kez sayılır: 15 cm’lik bir boşluk kesim boyuna 30 cm ekler.
• Ek pay: her parçaya bir kez eklenir, iki ile çarpılmaz. Tablolar 20 cm alır; hesaplayıcıda payı işinize göre değiştirebilirsiniz.

Çubuğa kaç parça ip?

Parça sayısı, işin enine ve ipin kalınlığına bağlıdır. En doğru yol, ipinizden birkaç parçayı yan yana dizip 1 cm’lik bir aralığa kaç uç girdiğini saymaktır. Deneyemiyorsanız 10’u ipin milimetre cinsinden kalınlığına bölerek kaba bir tahmin yapabilirsiniz.

Örnek: 40 cm genişliğinde bir duvar süsünü 5 mm’lik iple yapacaksınız. 1 cm’ye 10 ÷ 5 = 2 uç düşer; 40 × 2 = 80 uç eder. Kare düğüm dört uçla atıldığı için uç sayısı 4’ün katı olmalı; 80 zaten 4’ün katıdır. İpler ikiye katlanarak bağlanacağı için 80 ÷ 2 = 40 parça ip kesersiniz. Tepe düğümleri çubukta çıplak ipten daha geniş yer kapladığı için bu sayıyı bir üst sınır gibi düşünün ve birkaç ipi bağlayıp kapladıkları eni ölçün. Desen çubuğun tamamını kaplamayacaksa yalnızca dolu kısmın enini alın.

Bobin hesabı: parça parça düşünün

Her ip tek parça kesildiği için bobinin sonunda kalan kısa parça bir sonraki ipe eklenemez. Bu yüzden toplam metreyi bobin uzunluğuna bölmek yetmez; önce bir bobinden kaç tam parça çıktığını bulun.

Gereken bobin sayısı, parça sayısının bir bobinden çıkan parçaya bölünüp yukarı yuvarlanmasıyla bulunur. Örneğin 3 m’lik 50 parça ip toplam 150 m eder; 50 m’lik bobinlerden 3 tane yeter gibi görünür. Oysa bir bobinden 3 m’lik ancak 16 parça çıkar ve 2 m’lik bir uç artar. Üç bobin 48 parça verir, kalan 2 parça için dördüncü bobini almanız gerekir: 50 parça ÷ 16 ≈ 3,1, yukarı yuvarlanınca 4 bobin.

Üç örnek hesap

Saksı askısı: seyrek, halkaya katlanan ipler

Halkaya ikiye katlanarak bağlanan 8 parça ip; 25 cm düğümlü bölüm, saksının oturduğu yer dahil 60 cm düğümsüz aralık, 25 cm saçak ve 20 cm ek pay. Bir kol 25 × 3 + 60 + 25 = 160 cm; kesim boyu 160 × 2 + 20 = 340 cm. Sekiz parça için 8 × 3,4 = 27,2 m ip gerekir. 50 m’lik bir bobinden 3,4 m’lik 14 parça çıktığı için tek bobin yeter.

Sık düğümlü duvar süsü

Çubuğa katlanan 24 parça ip; 35 cm düğümlü bölüm, düğümsüz aralık yok, 25 cm saçak, sık düğüm, 20 cm ek pay. Bir kol 35 × 5 + 25 = 200 cm; kesim boyu 200 × 2 + 20 = 420 cm. Toplam 24 × 4,2 = 100,8 m ip gerekir. 100 m’lik bobinlerden 2 adet, 50 m’lik bobinlerden ise 3 adet alırsınız: 50 m’lik bobinden 4,2 m’lik 11 parça çıkar.

Tek uçlu parça

Altı ipin her biri tek ucundan bağlanıyor; 30 cm sık düğümlü bölüm, 15 cm saçak ve 20 cm ek pay. Kesim boyu 30 × 5 + 15 + 20 = 185 cm; altı ip için 6 × 1,85 = 11,1 m.

Sık yapılan hatalar

• Saçağı düğümlü boya katmak: saçak katsayıyla çarpılmaz. 20 cm saçağı düğümlü bölüme katarsanız orta sıklıkta her kola 60 cm, katlanan her ipe 120 cm fazla ip kesersiniz.
• Katlamayı unutmak: çubuğa ikiye katlanan ipte bir kolun boyunu kesim boyu sanırsanız ipler yarı boyda kalır.
• Boşlukları katsayıyla çarpmak: düğümsüz aralıklar yalnız kendi boyları kadar ip ister. Saksı askısındaki 60 cm’lik boşluğu seyrek katsayıyla çarparsanız her kola 120 cm fazla ip kesersiniz.
• Toplam metreyi bobine bölmek: bobinin artığı bir sonraki ipe eklenemez; bobin sayısını bir bobinden çıkan parçaya göre hesaplayın.
• Kalın ipte orta katsayıda kalmak: kalın ve sert ip düğümde daha çok harcanır; bir üst sıklığı seçin ya da deneme parçası yapın.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Duvar süsünü 10 cm uzatırsam ne kadar ip eklerim?

Uzattığınız bölüme bağlıdır. Düğümlü bölümün her santimetresi sıklık katsayısı kadar ip ister; çubuğa katlanan ipte bu iki kolda birden harcanır. Örneklerdeki sık düğümlü duvar süsünde düğümlü bölümü 35 cm’den 45 cm’ye çıkarırsanız her ip 10 × 5 × 2 = 100 cm uzar. Kesim boyu 420 cm’den 520 cm’ye, 24 parçanın toplamı 124,8 m’ye çıkar. 100 m’lik bir bobinden 5,2 m’lik 19 parça çıktığı için yine 2 bobin yeter. Aynı 10 cm’yi saçağa eklerseniz her ip yalnızca 10 × 2 = 20 cm uzar ve kesim boyu 440 cm olur, çünkü saçak katsayıyla çarpılmaz.

Dolgu iplerini ne kadar kısa kesebilirim?

Tek bir oranı yoktur; ipin cinsine ve desene bağlıdır. Deneme parçasında dolgu uçlarının kalan boyunu da ölçün: dış uçlarla aradaki fark, dolgu iplerinden ne kadar kısaltabileceğinizi gösterir. Desende dolgu ve düğüm uçları yer değiştiriyorsa bütün ipleri aynı boyda kesin. İpleri görevine göre ayrı boylarda kesilen bir örnek için makrome anahtarlık modellerimize bakabilirsiniz.

Halkaya bağlanan saksı askısında hesap değişir mi?

Değişmez. İpler halkadan geçirilip ortadan katlanıyorsa her ip iki kol olur ve kol iki ile çarpılır, tıpkı çubukta olduğu gibi. Halkanın altına atılan sarma düğümü için ayrı bir ip kullanacaksanız onu bu hesaba katmayın, ayrıca kesin.

Kendi işinizin ölçülerini girip kesim boyunu, toplam ipi ve bobin sayısını tek seferde görmek için makrome ip hesaplayıcıyı kullanın. Hesabı bir projede uygulamak isterseniz spiral ve kare düğümlü saksı askısı projemizle başlayabilirsiniz. İplerinize boncuk dizecekseniz boncuk boylarını ve sayılarını takı uzunlukları ve boncuk sayısı kılavuzumuzda bulabilirsiniz.