Bere Ölçüleri Tablosu: Yaşa Göre Kaç İlmek Atılır?

Yaşa göre bere ölçüleri tablosu

Tablo her beden için ortalama baş çevresi aralığını ve ağzı katlanmayan bir berenin boyunu veriyor. Son sütun, hesaplayıcıda o bedeni seçtiğinizde kutulara yazılan ölçüdür. Bere boyu, bere düz bir yere yatırıldığında ağız kenarından tepeye kadar olan uzunluktur.

Aralıklar geniş, çünkü aynı yaştaki iki çocuğun başı birbirinden epey farklı olabilir. Bereyi kime öreceğinizi biliyorsanız tablo yerine o kişinin başını ölçün; kendi ölçünüz için bere ölçü hesaplayıcısında “Kendi ölçümü gireceğim” seçeneğini kullanın.

• Mavi çubuk: bedenin baş çevresi aralığı; üstteki ölçek santimetredir.
• Turuncu nokta: hesaplayıcıdaki hazır baş ölçüsü.
• Baş çizimi: mezura alnın ortasından, kulakların üstünden ve arkada başın en çıkıntılı yerinden geçer.
• Bere çizimi: düz yatırılan berede ağızdan tepeye olan uzunluk bere boyudur; en, çevrenin yarısıdır.

Baş çevresi nasıl ölçülür?

1. Mezurayı alnın ortasına koyun

   Kumaş ya da esnek plastik bir mezura alın. Başlangıcını alnın ortasına, kaşların biraz üstüne yerleştirin.

2. Kulakların üstünden dolaştırın

   Mezurayı iki yanda kulakların hemen üstünden, arkada başın en çıkıntılı yerinden geçirin. Her yerde aynı yükseklikte ve düz dursun.

3. Sıkmadan okuyun

   Mezura başa değsin ama sıkmasın. Uçların buluştuğu sayıyı yarım santimetreye kadar okuyup not edin.

4. Bere boyuna karar verin

   Severek taktığınız, ağzı katlanmayan bir bereyi düz bir yere yatırın ve ağızdan tepeye kadar ölçün. Böyle bir bereniz yoksa tablodaki boyu kullanın. Ağız katlanacaksa katlanan boyu ekleyin: 4 cm katlanacak bir ağız için 22 cm yerine 26 cm yazın.

Baş ölçüsü ve numuneyle ilmek hesabı

Örgü esnediği için bere baştan biraz dar örülür; hesaplayıcının önerdiği darlık %10'dur. Hesap üç adımdır: baş çevresini 0,9 ile çarpıp berenin çevresini bulun, bunu numunenizde 1 cm'ye düşen ilmek sayısıyla çarpın, sonucu 8'in katına yuvarlayın.

İlmek = baş çevresi × 0,9 × 10 cm'deki ilmek ÷ 10, sonra 8'in katına yuvarlanır.

Örnek: 56 cm baş çevresi ve 10 cm'de 20 ilmek veren bir numune. Berenin çevresi 56 × 0,9 = 50,4 cm, ilmek sayısı 50,4 × 2 = 100,8 olur. En yakın 8'in katı 104'tür (13 × 8). 104 ilmekle bere 104 ÷ 2 = 52 cm gelir; baştan yaklaşık %7 dar oturur.

Neden 8'in katı? Bu sayı hem 1+1 hem 2+2 lastiğe bölünür, tepede de sekiz eşit dilime ayrılır. Ama yuvarlama bazen darlığı çok değiştirir. 8'in katı istediğiniz darlıktan 3 puandan fazla uzaklaşıyorsa ve 6'nın katı daha yakın düşüyorsa hesaplayıcı tepeyi 6 dilime böler. Örnek: 58,5 cm baş ve 10 cm'de 16 ilmek. 58,5 × 0,9 × 1,6 = 84,24 ilmek. 8'in katı olan 88 ilmekle bere 55 cm olur, baştan yalnızca %6 dar. 6'nın katı olan 84 ilmekle 52,5 cm olur, yaklaşık %10 dar. Hesaplayıcı 84 ilmek ve 6 dilim önerir.

Tablodaki 42, 54 ve 78 gibi 4'e bölünmeyen sayılar 2+2 lastiğe oturmaz; bu bedenlerde ağzı 1+1 lastikle örün ya da hesaplayıcıda darlık payını değiştirip yeniden bakın. Numunenizdeki sayı tabloda yoksa hesaplayıcıya kendi sayınızı yazın.

Bere tepesi tur tur nasıl azaltılır?

Alttan örülen berenin tepesinde ilmekler sekiz eşit dilime ayrılır. Her azaltma turunda her dilimde bir kez 2 ilmek birlikte örülür, yani turda 8 ilmek eksilir. Azaltma turlarının arasına birer düz tur gelir; tepe böylece yumuşak bir kubbe olur.

Örnekteki 104 ilmekte her dilim 104 ÷ 8 = 13 ilmektir. İlk azaltma turunda her dilimin 11 ilmeği düz, son 2 ilmeği birlikte örülür ve tur 96 ilmekle biter. Sonraki her azaltma turunda dilimdeki düz ilmek bir eksilir. 12 azaltma turu ile aradaki 11 düz tur toplam 23 tur eder.

Tepenin boyu sıra sayınıza bağlıdır: 23 tur × 10 ÷ 28 sıra ≈ 8,2 cm. 22 cm'lik bir berede azaltmaya, bere ağızdan 22 − 8,2 = 13,8 cm olunca başlarsınız.

Son turdan sonra ipi kesin, yün iğnesine geçirin, kalan 8 ilmeğin içinden geçirip sıkın ve ucunu tersten düğümleyin.

• Kırmızı ölçüler: toplam boy, düz yatırılmış berenin eni ve azaltmaya başlamadan önce düz örülecek boy.
• Mavi ölçü: tepe azaltmasının tuttuğu boy ve tur sayısı.
• Kahverengi çizgiler: dilimlerin sınırları; azaltmalar bu çizgiler boyunca üst üste gelir.
• Turuncu çubuklar: her azaltma turunun sonunda kalan ilmek; altındaki sayı tur numarasıdır.

Bedenlere göre tepe azaltmasının ne zaman başlayacağını aşağıdaki tablo gösteriyor. Sıra sayınız farklıysa tepe boyu da değişir.

Hesaplayıcı 6 dilim önerdiyse plan biraz değişir: ilmekler yarıya inene kadar iki turda bir, sonra her tur azaltılır. 10 cm'de 16 ilmekle örülen 84 ilmekli erkek beresinde azaltmalar 1, 3, 5, 7, 9, 11 ve 13. turlarda yapılır ve 42 ilmek kalır; sonra 14'ten 19'a kadar her turda azaltılır ve tepe 19. turda 6 ilmeğe iner. İki planda da turda ortalama 4 kadar ilmek eksilir, bu yüzden tepe sivrilmez.

Tığ işi berede tepe dairesi hesabı

Tığla tepeden örülen berede iş, sihirli halkadan büyüyen düz bir daireyle başlar. Dairenin çevresi berenin çevresine eşit olunca artırma biter; bundan sonra aynı ilmek sayısıyla ağza kadar artırmadan örülür.

Daire çapı = bere çevresi ÷ 3,14

Örnek: yine 56 cm baş, 10 cm'de 20 ilmek ve halkada 8 yarım çubuk. Hedef 100,8 ilmekti; halkadaki sayının katı olan en yakın sayı 104'tür ve daire 104 ÷ 8 = 13 turda tamamlanır. Bere 52 cm, daire çapı 52 ÷ 3,14 ≈ 16,6 cm olur. Bere boyu tepeden ölçüldüğü için dairenin yarıçapı, yaklaşık 8,3 cm, boydan düşülür: 22 − 8,3 ≈ 13,7 cm artırmasız örülür.

Halkaya kaç ilmek alacağınızı ilmeğin boyu belirler. Uzun ilmekler daireyi her turda daha çok büyütür, düz kalması için de turda daha çok artırma ister. Hesaplayıcı bu yüzden üç başlangıç sunar: 6 sık iğne, 8 yarım çubuk ya da 12 çubuk. Tığ numunenizde 10 cm'deki tur sayısını da biliyorsanız düz kısım tur olarak da çıkar: 10 cm'de 16 tur ile 13,7 cm yaklaşık 22 tur eder. Bu tur sıklığı turda 8 artırmaya da uyar: 13 tur, 13 × 10 ÷ 16 ≈ 8,1 cm eder ve hesaplanan 8,3 cm'lik yarıçapa çok yakındır. Numunenizde 10 cm'ye belirgin biçimde daha az tur düşüyorsa turlarınız uzundur; turda 8 artırma yetmez ve tepe kubbe gibi kalkar.

Pinterest'e kaydedin

Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular

Ölçtüğüm baş iki beden arasında kalıyor; hangisini seçmeliyim?

Bedeni değil, ölçtüğünüz sayıyı kullanın. Hesaplayıcıda “Kendi ölçümü gireceğim” seçeneğini işaretleyip baş çevresini yazın; ilmek sayısı doğrudan bu ölçüden çıkar. Boy için iki bedenden uzun olanını seçin: uzun gelen bere ağızdan katlanabilir, kısa kalan bere kulakları örtmez.

Numunem tablodaki sütunlara uymuyor; iki sütunun ortasını alabilir miyim?

Almayın, aynı hesabı kendi sayınızla yapın. 56 cm baş ve 10 cm'de 18 ilmek için 56 × 0,9 × 1,8 = 90,72 ilmek çıkar; en yakın 8'in katı 88'dir. Bere 88 ÷ 1,8 ≈ 48,9 cm olur, baştan yaklaşık %13 dar. Sapma 3 puanı geçmediği için tepe 8 dilimde kalır. Tablodaki 16 ve 20 ilmeklik sütunların ortası 92 olurdu; 92 sekize bölünmez, tepe dilimlere eşit ayrılmaz.

Bereyi lastikle başlayacağım; ilmek sayısı lastiğe uyar mı?

Sekizin katı olan her sayı hem 1+1 hem 2+2 lastiğe uyar. Tepe 6 dilime bölündüğünde sayı 6'nın katıdır: 1+1 lastik için çift olması yeter, 2+2 lastik için 4'e de bölünmelidir. Örneğin 54 ilmek 2+2 lastiğe uymaz, 84 ilmek uyar.

Tığla ördüğüm tepe dalgalanıyor ya da kubbe gibi kalkıyor; neden?

Turdaki artırma sayısı ilmeğinize ve elinizin sıklığına uymuyor. Dalgalanan daire fazla ilmek almıştır: artırmaları seyrekleştirin. Kubbe gibi kalkan daire az ilmek almıştır: artırmaları sıklaştırın. Daire düz durunca çapını ölçün ve hesaplanan çapla karşılaştırın.

Kendi baş ölçünüzü ve numunenizi bere ölçü hesaplayıcısına yazdığınızda ilmek sayısı, tepe azaltma tablosu ya da tığ için tepe dairesi tur tur hazır gelir. Ölçüleri öğrendikten sonra tığ işi kedi kulaklı bere ya da ponponlu şiş örgü İskoç beresi tariflerimizden birine başlayabilirsiniz. Numunenizi nasıl sayacağınızı numune kılavuzumuz anlatıyor.