Çorap ya da patik örerken iki ölçü gerekir: ayağın en geniş yerindeki çevresi ve topuktan en uzun parmağın ucuna uzunluğu. Bebekten büyük erkek ayağına dokuz bedenin bu iki ölçüsü aşağıdaki tabloda; ardından ayağı kağıt, kalem ve mezurayla ölçmeyi gösteriyoruz. Diğer örgü yazılarımız Örgü sayfamızda.
Ölçüler, bere ve patik ölçü hesaplayıcımızın “Çorap ya da patik” bölümündeki hazır değerlerle aynıdır. Aşağıda bu ölçülerden kaç ilmek atılacağını, topuğun kaç ilmek üzerinden örüleceğini ve kama burna ne zaman başlanacağını örnek sayılarla hesaplıyoruz.
Proje bilgileri
Kimler için: Şişle tur tur çorap ya da patik örenler; ölçü tablosu tığ işi patik için de geçerli
Araç: Bere ve patik ölçü hesaplayıcı (Çorap ya da patik bölümü)
Kapsam: 9 beden için ayak çevresi ve uzunluğu, 4 numuneyle ilmek tablosu, topuk ve kama burun hesabı
Darlık payı: %10 (hesaplayıcının önerdiği)
Hesap: İlmek = ayak çevresi × 0,9 × 10 cm'deki ilmek ÷ 10, sonra 4'ün katına yuvarlanır
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Bir kağıt, kalem ve cetvel (ayak uzunluğu için)
Çorabı öreceğiniz ip ve şişlerle örülmüş bir numune
Hesap makinesi ya da [bere ve patik ölçü hesaplayıcı](/bere-olcu-hesaplama)
Proje notları
Ayak çevresi her beden için tek bir ortalama değerdir, ayak uzunluğu ise bir aralıktır. Mümkünse ayağın kendisini ölçün.
İlmek sayıları hesaplayıcının formülüyle bulunmuştur: çorap ayak çevresinden %10 dar, ilmek sayısı 4'ün katı, en az 16.
Kama burun hesabı: ilmekler yarıya inene kadar iki turda bir, sonra dörtte birine kadar her tur 4 ilmek azaltılır; burun turları yaklaşık ilmek ÷ 4 + ilmek ÷ 16 eder.
Numunenizin sıra sayısını bilmiyorsanız hesaplayıcı 10 cm'deki sırayı ilmek sayısının 1,4 katı kabul eder; burun boyu bu durumda yaklaşıktır.
Bebek patiğinde büyüme payı için ayak uzunluğuna 0,5–1 cm eklenebilir (hesaplayıcının önerisi).
Adım adım yapılışı
Yaşa ve bedene göre çorap ve patik ölçüleri
Ayak çevresi ayağın en geniş yerinden, parmak köklerinin hizasından ölçülür. Ayak uzunluğu topuğun arkasından en uzun parmağın ucuna kadardır. Son sütun, hesaplayıcıda o bedeni seçince kutulara yazılan ölçüdür.
| Beden | Ayak çevresi | Ayak uzunluğu | Hesaplayıcıdaki hazır ölçü (çevre / uzunluk) |
|---|---|---|---|
| Bebek (6–18 ay) | 11 cm | 7,75–11,5 cm | 11 / 9,5 cm |
| Küçük çocuk (2–3 yaş) | 14 cm | 12–15,25 cm | 14 / 13,5 cm |
| Çocuk (4–5 yaş) | 15,5 cm | 16,5–19 cm | 15,5 / 17,5 cm |
| Çocuk (6–9 yaş) | 16,5 cm | 19,75–21,5 cm | 16,5 / 20,5 cm |
| Genç (10–13 yaş) | 17,5 cm | 22,25–24 cm | 17,5 / 23 cm |
| Kadın küçük | 17,5 cm | 20,25–23 cm | 17,5 / 21,5 cm |
| Kadın orta, erkek küçük | 20,5 cm | 23,5–25,5 cm | 20,5 / 24,5 cm |
| Kadın büyük, erkek orta | 23 cm | 26–28 cm | 23 / 27 cm |
| Erkek büyük | 25,5 cm | 28,5–30,5 cm | 25,5 / 29,5 cm |
Tabloyu beden adına göre değil, ölçüye göre okuyun: “Kadın küçük” satırının ayak uzunluğu “Genç” satırından kısadır. Kendi ölçünüz için hesaplayıcıda “Çorap ya da patik” seçeneğine geçip “Kendi ölçümü gireceğim” deyin.

- Yeşil çubuk: bedenin ayak uzunluğu aralığı; üstteki ölçek santimetredir.
- Turuncu nokta: hesaplayıcıdaki hazır uzunluk.
- Sağ sütun: bedenin ayak çevresi.
Ayak nasıl ölçülür?
Ayağı kağıda basın
Çıplak ayakla ve ağırlığınızı o ayağa vererek düz bir kağıdın üstünde durun. Topuğunuz bir duvara dayalı olsun.
Uzunluğu işaretleyin
En uzun parmağın ucunu kalemle işaretleyin. Duvardan bu işarete kadar cetvelle ölçün: bu, ayak uzunluğudur.
Çevreyi ölçün
Mezurayı ayağın en geniş yerinden, parmak köklerinin hizasından dolaştırın. Mezura deriye değsin ama sıkmasın.
İki ayağı da ölçün
İki ayak çoğu zaman birbirinden biraz farklıdır. Büyük çıkan ölçüyü kullanın.
Bebeğin ayağını ölçmek zorsa tablodaki bedeni kullanın. Patik için ayak uzunluğuna büyüme payı olarak 0,5–1 cm ekleyebilirsiniz.

- Sarı bant: mezuranın geçtiği yer, parmak köklerinin hizası; kesik çizgi ayağın altından geçen kısımdır.
- Turuncu: çorabın topuğu ve kama burnu.
- Kırmızı ölçü: topuğun arkasından burun azaltmasının başladığı yere kadar.
- Mavi ölçü: kama burnun boyu.
Çorap için kaç ilmek atılır?
Çorap ayağı sarsın diye ayak çevresinden biraz dar örülür; hesaplayıcının önerdiği darlık %10'dur. Ayak çevresini 0,9 ile çarpın, numunenizde 1 cm'ye düşen ilmek sayısıyla çarpın ve sonucu 4'ün katına yuvarlayın. 4'ün katı ilmekleri üst ve alt yarıya eşit böler; kama burunda her azaltma turunda 4 ilmek eksildiği için de uygundur.
İlmek = ayak çevresi × 0,9 × 10 cm'deki ilmek ÷ 10, sonra 4'ün katına yuvarlanır.
Örnek: kadın orta beden, 20,5 cm ayak çevresi ve 10 cm'de 28 ilmek veren bir numune. 20,5 × 0,9 = 18,45 cm; 18,45 × 2,8 = 51,66 ilmek. En yakın 4'ün katı 52'dir. 52 ilmekle çorap 52 ÷ 2,8 ≈ 18,6 cm çevreyle oturur.
| Beden | Ayak çevresi | 10 cm'de 20 ilmek | 24 ilmek | 28 ilmek | 32 ilmek |
|---|---|---|---|---|---|
| Bebek (6–18 ay) | 11 cm | 20 | 24 | 28 | 32 |
| Küçük çocuk (2–3 yaş) | 14 cm | 24 | 32 | 36 | 40 |
| Çocuk (4–5 yaş) | 15,5 cm | 28 | 32 | 40 | 44 |
| Çocuk (6–9 yaş) | 16,5 cm | 28 | 36 | 40 | 48 |
| Genç (10–13 yaş) | 17,5 cm | 32 | 36 | 44 | 52 |
| Kadın küçük | 17,5 cm | 32 | 36 | 44 | 52 |
| Kadın orta, erkek küçük | 20,5 cm | 36 | 44 | 52 | 60 |
| Kadın büyük, erkek orta | 23 cm | 40 | 48 | 56 | 68 |
| Erkek büyük | 25,5 cm | 44 | 56 | 64 | 72 |
Numunenizdeki sayı tabloda yoksa iki sütunun arasını tahmin etmeyin; hesaplayıcıya kendi sayınızı yazın.
Topuk ve kama burun
Topuk, ilmeklerin yarısı üzerinden örülür: 52 ilmekli çorapta 26 ilmek. Burun ise kama biçiminde azaltılır. İlmekler yarıya inene kadar iki turda bir, sonra her tur 4 ilmek azaltılır; burun, ilmeklerin yaklaşık dörtte biri kalınca kapanır.
Kadın orta bedendeki 52 ilmekte burun turlarını şöyle bulabilirsiniz: 52'den 26'ya inmek için 26 ÷ 4 = 6,5 azaltma turu gerekir; iki turda bir azaltıldığı için bu yaklaşık 13 tur eder. 26'dan 13'e inmek için 13 ÷ 4 ≈ 3,25 tur daha gerekir. Toplam 16,25, yuvarlanınca 16 tur. Hesaplayıcı aynı sonucu 52 ÷ 4 + 52 ÷ 16 = 13 + 3,25 diye bulur.
Burnun boyu sıra sayınıza bağlıdır: 10 cm'de 40 sıra ile 16 tur 16 × 10 ÷ 40 = 4 cm tutar. 24,5 cm'lik ayakta burun azaltmasına, çorabın ayağı topuğun arkasından 24,5 − 4 = 20,5 cm olunca başlarsınız.
| Beden | Ayak uzunluğu | İlmek | Topuk | Burun | Burna başlama |
|---|---|---|---|---|---|
| Bebek (6–18 ay) | 9,5 cm | 28 | 14 ilmek | 9 tur, yaklaşık 2,3 cm | ayak 7,3 cm olunca |
| Küçük çocuk (2–3 yaş) | 13,5 cm | 36 | 18 ilmek | 11 tur, yaklaşık 2,8 cm | ayak 10,8 cm olunca |
| Çocuk (4–5 yaş) | 17,5 cm | 40 | 20 ilmek | 13 tur, yaklaşık 3,3 cm | ayak 14,3 cm olunca |
| Çocuk (6–9 yaş) | 20,5 cm | 40 | 20 ilmek | 13 tur, yaklaşık 3,3 cm | ayak 17,3 cm olunca |
| Genç (10–13 yaş) | 23 cm | 44 | 22 ilmek | 14 tur, yaklaşık 3,5 cm | ayak 19,5 cm olunca |
| Kadın küçük | 21,5 cm | 44 | 22 ilmek | 14 tur, yaklaşık 3,5 cm | ayak 18 cm olunca |
| Kadın orta, erkek küçük | 24,5 cm | 52 | 26 ilmek | 16 tur, yaklaşık 4 cm | ayak 20,5 cm olunca |
| Kadın büyük, erkek orta | 27 cm | 56 | 28 ilmek | 18 tur, yaklaşık 4,5 cm | ayak 22,5 cm olunca |
| Erkek büyük | 29,5 cm | 64 | 32 ilmek | 20 tur, yaklaşık 5 cm | ayak 24,5 cm olunca |
Patik örerken aynı ölçüleri kullanın. Bebek patiğinde büyüme payını yalnızca uzunluğa ekleyin; çevreyi değiştirmeyin.
Pinterest'e kaydedin
Bu projeyi daha sonra yapmak üzere saklamak isterseniz aşağıdaki dikey görseli Pinterest panonuza kaydedebilirsiniz. Yazının paylaşım düğmelerindeki Pinterest de bu görseli kaydeder.

Sık sorulan sorular
Çorap ayaktan dar örülünce sıkmaz mı?
Örgü esner; %10 dar örülen çorap ayağı sarar ve kaymaz. Az esneyen iplerde ya da kalın ev çoraplarında darlığı hesaplayıcıda %5'e indirebilirsiniz. Kadın orta bedende 10 cm'de 28 ilmekle sonuç bu durumda 52 yerine 56 ilmek olur.
Ayağım iki bedenin arasında kalıyor; tabloda hangi sütuna bakmalıyım?
İki sütunu ayrı ayrı kullanın: ilmek sayısını ayak çevresi, burna başlama yerini ayak uzunluğu belirler. Örneğin 20,5 cm çevre “Kadın orta, erkek küçük” satırına, 27 cm uzunluk “Kadın büyük, erkek orta” satırına düşer. 10 cm'de 28 ilmek ve 40 sırayla ilmeği çevreden alın: 52 ilmek, 26 ilmeklik topuk ve 16 turluk, yaklaşık 4 cm'lik burun. Burna, ayak 27 − 4 = 23 cm olunca başlayın. Çevreniz de iki satırın arasındaysa, örneğin 22 cm ise, hesaplayıcıya kendi ölçünüzü yazın: 22 × 0,9 × 2,8 = 55,44, en yakın 4'ün katı 56 ilmek.
Burun azaltmasına neden ayağın ucundan önce başlanıyor?
Kama burnun kendisi birkaç santimetre tutar. Çorabın toplam boyu ayak uzunluğu kadar olsun diye azaltmaya, ayak uzunluğundan burun boyu kadar önce başlanır. Kadın orta bedende burun 4 cm tuttuğu için azaltma 20,5 cm'de başlar.
Tığla patik örüyorum; bu tablo işime yarar mı?
Ölçü tablosu yarar, ilmek hesabı da aynıdır: ayak çevresini 0,9 ile ve numunenizde 1 cm'ye düşen ilmek sayısıyla çarpın. Örgünüz az esniyorsa darlığı %5'e indirin. Topuk ve kama burun planı ise şişle tur tur örülen çorap içindir; tığ işi patikte tarifin kendi artırma ve azaltma planını izleyin.
Kendi ayak ölçünüzü ve numunenizi hesaplayıcının çorap ve patik bölümüne yazdığınızda ilmek sayısı, topuk ve burun azaltmasının başlayacağı yer hazır gelir. Ayak ölçüsüyle çalışan başka projeler için keçe patik ve kumaş bebek patiği kalıbı yazılarımıza, bacakları sıcak tutan bir örgü için kabartma lastikli tozluğa bakabilirsiniz. Bere için ölçü ve ilmek hesabı bere ölçüleri kılavuzumuzda, numunenin nasıl sayılacağı numune kılavuzumuzda.
Ayakta durarak ölçün
Ayak, üzerine basınca biraz uzar ve genişler. Otururken alınan ölçü çorabı kısa ve dar bırakabilir.
Numuneyi tur tur örün
Çorabı tur tur örecekseniz numuneyi de aynı şişlerle tur tur örün. Ters sırası olmayan örgü çoğu kişide biraz farklı sıklıkta çıkar; bu fark ilmek sayısına yansır.
Konç boyunu siz seçin
Tablo yalnızca ayak ölçülerini verir. Konç, yani bilekten yukarı kalan kısım, çorabın tipine göre istediğiniz boyda örülür.
Kaynak: Craft Yarn Council; Hobili
Terimler sözlüğü
Ayak uzunluğu: Topuğun arkasından en uzun parmağın ucuna kadar olan uzunluk.
Darlık payı: Çorabın ayak çevresinden ne kadar dar örüleceği; %10 darlık 20,5 cm ayağa yaklaşık 18,5 cm çorap demektir.
Konç: Çorabın bilekten yukarı kalan kısmı.
Topuk: Çorabın topuğu saran, ilmeklerin yarısı üzerinden örülen bölümü.
Kama burun: İki yandan eşit azaltılarak kama biçiminde kapatılan çorap burnu.
Büyüme payı: Patik bebeğin ayağı büyüdükçe de giyilebilsin diye uzunluğa eklenen pay.
Numune: Asıl işin ipi ve şişleriyle örülen deneme parçası; 10 cm'deki ilmek ve sıra sayısı ondan sayılır. [Numune hesaplayıcı](/numune-hesaplama) bu sayılarla genişlik ve boy hesaplar.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle