Bu yuvarlak takke siyah ve altın sarısı turlarla sık iğneyle örülüyor; her altın şeridin sonunda kabarık fıstıklardan oluşan bir tur yer alıyor. Düz tepe ve dik yanlar tek parça hâlinde, ortadan dışa doğru örülüyor; tepeye altınla kaplı bir düğme dikiliyor. Yana sarkan bir püskül eklerseniz eski usul bir ev takkesine dönüşüyor.
Model 1890 tarihli bir şapka kitabından alındı ve bebe yünü kalınlığındaki ipe göre uyarlandı. Kitapta arttırmalar yalnız tepenin düz kalması gerektiği söylenerek anlatıldığından, fıstık turlarının ilmek sayısına uyması için tur tur sayıları biz hesapladık. Sık iğne ve fıstık bilen herkes örebilir. Diğer tığ işi modeller için Tığ İşi Projeler sayfamıza göz atabilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Orta
Numune: 10 cm'de 24 sık iğne ve 26 tur (3 numara tığ)
Bitmiş ölçü: Tepe çapı yaklaşık 17 cm; çevre yaklaşık 55 cm; yan yüksekliği yaklaşık 7 cm
Renkler: Siyah ve altın sarısı
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Altın sarısı ince örgü ipi (bebe yünü kalınlığında; isterseniz simli), yaklaşık 30 g
3 numara tığ
İlmek işaretçisi
Kaplanacak düğme (yaklaşık 2 cm)
Yün iğnesi
İsteğe bağlı: astar kumaşı, 3 cm eninde ince deri şerit, püskül için ipek ip
Proje notları
Renk değişimini birleştirme ilmeğinde yapın; yeni tur temiz bir renkle başlar.
Fıstık iki tur aşağıdaki ilmeğe örülür ve önündeki ilmeğin yerini alır; fıstığın arkasında kalan ilmeği atlayın.
Fıstık turlarında arttırma yapılmaz; sonraki siyah turda 12 ilmek arttırılarak tepe düz tutulur.
Kullanılmayan rengi kesmeden tur başında yukarı taşıyabilirsiniz; üç turdan uzun aralıklarda kesip yeniden bağlamak daha düzgün olur.
Adım adım yapılışı
Takke şeması
Şema, takkenin tepesini üstten ve yanını açılmış bir şerit olarak gösterir. Siyah ve altın halkalar renk turlarını, açık renkli noktalar fıstıkları gösterir. Tablo her turun rengini ve ilmek sayısını verir.
- Fıstık turu: her 3 ilmekte 1 fıstık; 8. turda 14, 13. turda 24, 18. turda 34, 23. turdan itibaren 44 fıstık.
- Yan (23.–40. tur): 5 turluk düzen (2 siyah, 2 altın, 1 fıstık turu) tekrar eder, son iki tur siyahtır.
- Tablo: tur, renk ve ilmek sayısı.
Tepe
1.–5. tur (siyah)
Siyah iple sihirli halka kurup 6 sık iğne yapın ve yarım sık iğneyle birleştirin. Her turda 6 ilmek arttırın: 2. tur her ilmeğe 2 (12), 3. tur *1, sonrakine 2* (18), 4. tur *2, sonrakine 2* (24), 5. tur *3, sonrakine 2* (30).
6. ve 7. tur (altın)
Altına geçin. 6. tur *4, sonrakine 2* (36), 7. tur *5, sonrakine 2* (42).
8. tur (fıstık turu, altın)
*2 sık iğne, 1 fıstık*; tur boyunca tekrarlayın (42 ilmek, 14 fıstık). Fıstık: iki tur aşağıdaki (6. turdaki) ilmeğe 4 ikili trabzan yapın, tığı çıkarın, birinci ikili trabzana önden sokun ve bıraktığınız ilmeği içinden çekin. Fıstığın arkasında kalan 7. tur ilmeğini atlayın.
9. ve 10. tur (siyah)
Siyaha geçin. 9. tur: *2 sık iğne, sonrakine 2, 3 sık iğne, sonrakine 2*; 6 kez (54 ilmek). 10. tur: *8, sonrakine 2* (60).
11.–13. tur
Altına geçin. 11. tur *9, sonrakine 2* (66), 12. tur *10, sonrakine 2* (72). 13. tur fıstık turu: *2 sık iğne, 1 fıstık* (72 ilmek, 24 fıstık).
14. ve 15. tur (siyah)
14. tur: *5, sonrakine 2*; 12 kez (84 ilmek). 15. tur: *13, sonrakine 2* (90).
16.–18. tur
Altın. 16. tur *14, sonrakine 2* (96), 17. tur *15, sonrakine 2* (102), 18. tur fıstık turu (102 ilmek, 34 fıstık).
19. ve 20. tur (siyah)
19. tur: *7, sonrakine 2, 8, sonrakine 2*; 6 kez (114 ilmek). 20. tur: *18, sonrakine 2* (120).
21.–23. tur
Altın. 21. tur *19, sonrakine 2* (126), 22. tur *20, sonrakine 2* (132), 23. tur fıstık turu (132 ilmek, 44 fıstık). Tepe çapı yaklaşık 17 cm'dir.
Yan
24.–38. tur
Arttırma yapmadan 132 ilmekle örün: 2 tur siyah, 2 tur altın, 1 fıstık turu (altın). Bu 5 turu 3 kez yapın; fıstık turları 28., 33. ve 38. turlara gelir.
39. ve 40. tur
Siyahla 2 tur sık iğne örün. İpi kesip ucunu gizleyin.
Bitirme
Düğme
Altın iple küçük bir sık iğne dairesi örüp düğmenin üstüne geçirin, arkasından büzün ve tepenin ortasına dikin.
Astar ve kenar (isteğe bağlı)
İçine ince bir astar, kenarına 3 cm eninde ince deri şerit dikerseniz takke biçimini korur.
Püsküllü takke
Ev takkesi gibi kullanmak isterseniz altın ya da siyah ipekten 10–12 cm'lik bir püskül yapıp kısa bir zincirle tepenin yan tarafına, aşağı sarkacak şekilde dikin.
Sık sorulan sorular
Takkeyi daha küçük örebilir miyim?
Evet. 52–53 cm baş çevresi için 21. turda (126 ilmek), 50 cm için 20. turda (120 ilmek) arttırmayı bırakın ve kalan turları bu sayıyla örün. İki sayı da 3'ün katı olduğu için fıstık düzeni bozulmaz.
Fıstıklar neden arkaya kaçıyor?
Fıstığı kapatırken tığı birinci ikili trabzana önden arkaya sokun ve bıraktığınız ilmeği öne doğru çekin; fıstık ön yüzde kabarık kalır.
Simli ip kullanabilir miyim?
Altın renk için bebe yünü kalınlığında simli bir ip seçebilirsiniz. Simli ipler daha sert olduğundan fıstıklar daha belirgin çıkar; numuneyi simli iple yeniden örün.
Aynı kitaptan yıldız desenli tığ işi fes, kordon üzerine tığ işi bisikletçi şapkası ve kabartmalı tığ işi futbolcu şapkası tariflerine de göz atabilirsiniz.
Renk değişimi
Renk değiştireceğiniz turda birleştirme yarım sık iğnesini yeni renkle yapın; böylece yeni tur temiz bir renkle başlar.
Fıstık sayısı
Fıstık turundan önce ilmek sayınızın 3'ün katı olduğundan emin olun (42, 72, 102, 132). Sayı tutmazsa fıstıklar eşit aralıklı durmaz.
Biçim vermek
Takke bitince nemlendirip uygun boyda bir kâseye ters geçirin; tepe düz, yanlar dik kalır.
Kaynak: M. Elliott, The Book of Hats and Caps (1890)
Terimler sözlüğü
Sık iğne: Tığı ilmeğe sokup ipi çekin, ipi yeniden alıp tığdaki iki halkadan birden geçirin. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikigne).
Yarım sık iğne: Turları birleştirmek ve geri dönüş sıraları için kullanılan en kısa ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#yarimsikigne).
İkili trabzan: Tığa ipi bir kez dolayıp halkaları ikişer ikişer kapatarak yapılan uzun ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#ikilitrabzan).
Fıstık: Aynı ilmeğe yapılan birkaç ikili trabzanın birleştirilmesiyle oluşan kabarık ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgude-sik-karsilasilan-ornek-aciklamalari#fistik).
Püskül: Karta sarılan ipin bir ucundan bağlanıp diğer ucundan kesilmesiyle yapılan süs. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgude-sik-karsilasilan-ornek-aciklamalari#puskul).
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle