Bu yuvarlak, düz tepeli şapka çift çekmeli sık iğneyle örülüyor: tığ aynı yere iki kez sokulup ip iki kez çekildiği için ilmekler normal sık iğneden daha dolgun ve kabarık oluyor, kumaş sık ve sağlam duruyor. Tepe ortadan dışa doğru büyüyor, yanlar hafifçe genişliyor ve şapka zıt renkli bir bantla bitiyor. Takım renklerinizle örebileceğiniz sade bir model.
Model 1890 tarihli bir şapka kitabından alındı ve bebe yünü kalınlığındaki ipe göre uyarlandı. Kitapta arttırmalar ölçüyle tarif edildiği için turlardaki ilmek sayılarını biz hesapladık. Sık iğneyi bilen herkes örebilir. Diğer tığ işi modeller için Tığ İşi Projeler sayfamıza göz atabilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Kolay
Numune: 10 cm'de 22 ilmek ve 24 tur (çift çekmeli sık iğne, 3 numara tığ)
Bitmiş ölçü: Tepe çapı yaklaşık 16,5 cm; alt kenar 122 ilmek (yaklaşık 55 cm); yükseklik yaklaşık 8,5 cm
Renkler: Lacivert; bant kırmızı
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Kırmızı ince örgü ipi (bant ve düğme için), yaklaşık 15 g
3 numara tığ
4 ilmek işaretçisi (biri farklı renkte)
Kaplanacak düğme (yaklaşık 2,5 cm) ya da küçük bir plastik halka
Yün iğnesi
İsteğe bağlı: siyah astar kumaşı ve 7,5 cm eninde ince deri şerit
Proje notları
4. turdan itibaren tığı önceki turun ilmeklerinin içine değil, iki ilmeğin arasındaki aralığa sokun.
Turlar birleştirilmeden sarmal örülür; tur başına işaretçi takın ve her turda yukarı taşıyın.
22. turda turu dörde bölen işaretçiler takın; yandaki arttırmalar bu işaretçilerden hemen sonra yapılır.
Şapka bitince nemlendirip uygun boyda bir kâseye geçirerek kurutun.
Adım adım yapılışı
Şapka şeması
Şema, şapkanın yandan görünüşünü (tepe, yan ve bant), çift çekmeli sık iğnenin üç adımını ve tur tur ilmek sayılarını gösterir.
- Yandan görünüş: tepe 1.–19. tur, yan 20.–31. tur, kırmızı bant 32.–39. tur.
- Çift çekmeli sık iğne: tığ aynı yere iki kez sokulur, ip iki kez çekilir, son ip atışıyla üç halka birden kapatılır.
- Tablo: turlardaki toplam ilmek sayısı.
Çift çekmeli sık iğne
Tığı ilmeğe sokun ve ipi çekin (tığda 2 halka). Tığı aynı yere yeniden sokup ipi bir kez daha çekin (tığda 3 halka). İpi atıp tığdaki 3 halkadan birden geçirin. Bu ilmek normal sık iğneden biraz daha yüksek ve kabarıktır.
Tepe
1. ve 2. tur
Lacivert iple sihirli halka kurun ve içine 6 sık iğne yapın. 2. tur: Her ilmeğe 2 sık iğne yapın (12 ilmek). Turları birleştirmeden sarmal örün.
3. tur
Bu turdan itibaren çift çekmeli sık iğne örülür. *1 ilmek, sonraki ilmeğe 2 ilmek*; 6 kez tekrarlayın (18 ilmek).
4.–19. tur
Tığı önceki turun iki ilmeğinin arasına sokarak örün. Her turda 6 ilmek arttırın: n. turda *(n − 2) ilmek, sonraki aralığa 2 ilmek* 6 kez. 10. turda 60, 19. turda 114 ilmek olur. Tepe çapı yaklaşık 16,5 cm'dir.
Yan ve bant
20. ve 21. tur
Arttırma yapmadan 2 tur örün (114 ilmek).
22.–31. tur
Turu dört parçaya bölen işaretçiler takın (28, 29, 28, 29 ilmek). 22. turda her işaretçiden sonraki ilk aralığa 2 ilmek yapın (118 ilmek); 25. turda aynısını tekrarlayın (122 ilmek). Diğer turları arttırmasız örün; 31. turda 122 ilmek olur.
32.–39. tur (bant)
Kırmızıya geçin ve arttırmasız 8 tur örün (122 ilmek). Son ilmeği yarım sık iğneyle bir sonraki ilmeğe bağlayın, ipi kesip ucunu gizleyin.
Düğme
Kırmızı iple küçük bir çift çekmeli sık iğne dairesi örün (6 ve 12 ilmekle iki tur yeterlidir), düğmenin ya da halkanın üstüne geçirip arkasından büzün ve tepenin ortasına dikin.
Astar (isteğe bağlı)
Tepeye ve yanlara ince bir astar, alt kenarın içine 7,5 cm eninde ince deri şerit dikerseniz şapka biçimini daha uzun korur.
Sık sorulan sorular
Şapkayı farklı bir baş ölçüsüne nasıl uyarlarım?
Her tepe turu çevreyi yaklaşık 2,7 cm büyütür. 52 cm için tepeyi 18. turda (108 ilmek) bitirin; 22. ve 25. turdaki arttırmalarla 116 ilmeğe ulaşırsınız. 58 cm için 20. turda da 6 arttırıp tepeyi 120 ilmekle bitirin; yanda 128 ilmeğe ulaşırsınız.
Çift çekmeli yerine normal sık iğne kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama numune değişir; normal sık iğne daha ince ve yumuşak bir kumaş verir, şapka daha az dik durur. Numunenizi yeniden ölçüp tepeyi aynı çapa (yaklaşık 16,5 cm) ulaşana kadar örün.
Bandı iki renkli örebilir miyim?
Evet. 32.–35. turları bir renkle, 36.–39. turları diğeriyle örebilir ya da her turda renk değiştirerek ince çizgiler yapabilirsiniz.
Modelin orijinal çizimi
Modelin 1890 tarihli kitaptaki çizimi.
Aynı kitaptan kordon üzerine tığ işi bisikletçi şapkası, fıstıklı siyah altın tığ işi takke ve peluş görünümlü tığ işi denizci beresi tariflerine de göz atabilirsiniz.
Aralıklara örmek
4. turdan sonra tığı ilmeklerin arasına sokmak dokuyu daha sık ve düzgün yapar. Aralığı bulmakta zorlanırsanız işi hafifçe esnetin; aralıklar görünür hâle gelir.
Sıkı örün
Bu şapka dik durmalıdır. Kumaş yumuşak çıkıyorsa tığı yarım numara küçültün.
Renk geçişi
Banda geçerken laciverdin son ilmeğinin son ip atışını kırmızıyla yapın; renk çizgisi temiz olur.
Kaynak: M. Elliott, The Book of Hats and Caps (1890)
Terimler sözlüğü
Sık iğne: Tığı ilmeğe sokup ipi çekin, ipi yeniden alıp tığdaki iki halkadan birden geçirin. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikigne).
Yarım sık iğne: Turları birleştirmek ve geri dönüş sıraları için kullanılan en kısa ilmek. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#yarimsikigne).
Çift çekmeli sık iğne: Tığı aynı yere iki kez sokup ipi iki kez çektikten sonra tığdaki üç halkayı birden kapatarak yapılan kabarık sık iğne.
Aralık: İki ilmeğin arasındaki boşluk; bu modelde 4. turdan itibaren ilmekler bu boşluklara örülür.
Sarmal örgü: Turları birleştirmeden kesintisiz devam ederek örmek; tur başı işaretçiyle gösterilir.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle