Peluş Görünümlü Tığ İşi Denizci Beresi

Dilim, taç ve bant şeması

Soldaki çubuklar bir dilimin çift sıralarını gösterir: her çift sıra bir halka ilmek sırası ve bir yarım sık iğne sırasından oluşur. Koyu çubuklar dış kenardan başlayan 9 kısa çift sırayı, açık çubuklar 3 tam çift sırayı gösterir. Sağdaki daire on dilimin birleşmiş hâlini, alttaki kareli şema bant yazısını gösterir.

• Çubuktaki sayı: o çift sırada örülen ilmek sayısı (8, 12, … 40).
• Bant yazısı: her kare bir sık iğne; altın kareler yazı rengi, bordo kareler zemin. Şema sağdan sola okunur, en üst satır (bandın 4. turu) önce örülür.
• Tablo: kenar, halka ilmek turları, azaltma ve bant için ilmek sayıları.

Halka ilmek

Tığı ilmeğe sokun. İpi tığın üstünden geçirip sol elinizin işaret parmağının arkasından dolaştırın ve bunu bir kez daha tekrarlayın. Tığdaki bütün ipleri ilmekten çekip çıkarın, ipi atıp tığdaki halkalardan birden geçirerek sık iğne gibi bitirin. Parmağınızı çektiğinizde işin arka yüzünde iki katlı bir halka kalır.

Taç

1. Temel sıra

   41 zincir çekin. Tığdan ikinci zincirden başlayarak her zincire 1 sık iğne yapın (40 ilmek). Bu sıranın bittiği kenar berenin dış kenarı olur; kısa sıralar hep buradan başlar.

2. Çift sıra

   Bir çift sıra iki sıradan oluşur: işi çevirip her ilmeğe 1 halka ilmek yapın; sonra işi yeniden çevirip aynı ilmeklere geri yarım sık iğne örün. Halkalar hep aynı yüzde toplanır.

3. Bir dilim

   Kısa çift sıralar: dış kenardan başlayarak 8 ilmeğe halka ilmek yapın, çevirin ve 8 yarım sık iğneyle dış kenara dönün. Sonraki çift sırada 12 ilmeğe örün: önceki kısa sıranın 8 ilmeği ve onun ilerisindeki 4 ilmek. Her seferinde 4 ilmek ekleyerek 16, 20, 24, 28, 32, 36 ve 40 ilmekle sürdürün (9 kısa çift sıra). Ardından bütün 40 ilmeğe 3 tam çift sıra örün.

4. On dilim

   Dilimi toplam 10 kez örün. Taç her dilimde biraz daha kapanır; 10. dilimden sonra iki uç rahatça buluşmalı ve parça masada düz durmalıdır. Son çift sıranın yarım sık iğnelerini temel sıranın zincirleriyle birlikte örerek iki ucu birleştirin.

5. Orta

   Dilimlerin orta kenarındaki ilmeklerden bir ip geçirin, sıkıca büzüp düğümleyin. Tacın ortasında delik kalmamalıdır.

Kenar ve alt kısım

1. Kenar turu

   Berenin dışı sizden uzakta kalacak şekilde tutun. Dış kenarda her çift sıranın ucuna 2 sık iğne yapın (240 ilmek). Bu tur başını berenin arka ortası sayın ve işaretçi takın.

2. Halka ilmek turları

   Arttırma yapmadan, turları birleştirmeden 6 tur halka ilmek örün (240 ilmek). Tığı her seferinde ilmeğin iki halkasından birden geçirin.

3. Azaltma turları

   Halka ilmekle 6 azaltma turu örün; her turda 18 ilmek eksilir. 1. turda *11 halka ilmek, sonraki 2 ilmeği birlikte örün* 18 kez, kalan 6 ilmeğe birer halka ilmek yapın (222 ilmek). Sonraki turlarda aradaki halka ilmek sayısını her turda bir azaltın: *10*, *9*, *8*, *7*, *6*. İlmek sayısı sırayla 204, 186, 168, 150 ve 132 olur.

4. Bant

   Halka ilmek yapmadan, düz sık iğneyle 12 tur örün (132 ilmek). Yazısız bir bant isterseniz 12 turu tek renkle tamamlayın.

5. Bant yazısı

   Bandın 4. turunda, tur başından (arka ortadan) itibaren 52. ilmekte yazıya başlayın; yazı böylece ön ortaya gelir. Şemayı sağdan sola ve her turda bir satır okuyarak örün: altın karelerde altın sarısı, bordo karelerde bordo kullanın. Kullanmadığınız rengi ilmeklerin içinde taşıyın. 10. turda yazı biter; altın sarısını kesip kalan turları bordoyla tamamlayın.

Peluş yüzey ve bitirme

1. Halkaları kesmek

   Bütün halkaları keskin bir makasla ortadan kesin. İnce dişli bir tarakla kısa vuruşlarla tarayın ve uçları makasla aynı boya getirin. Bu işlem biraz tüy döker; geniş bir bezin üstünde çalışın.

2. Püskül

   Altın sarısı ipten küçük bir püskül yapıp tacın ortasına dikin.

3. Astar ve kurdele (isteğe bağlı)

   Bereyi daha düzgün ve sıcak tutmak için içine ince bir astar dikin; bandın içine üç kat tela ya da ince deri şerit geçirirseniz kenar biçimini korur. İsterseniz arka ortaya iki kurdele dikin.

Sık sorulan sorular

Taç düz durmuyor, ne yapmalıyım?

Kenar dalgalanıyorsa dilim sayısı fazla, ortası kubbeleşiyorsa az demektir. 9 dilimde kenar 216 ilmek olur; azaltma turlarında *(13, 12, 11, 10, 9, 8) halka ilmek, 2 birlikte* 14 kez ve kalan 6 ilmek örülerek yine 132'ye inilir. 11 dilimde kenar 264 ilmektir; *(10, 9, 8, 7, 6, 5) halka ilmek, 2 birlikte* 22 kez örülür.

Halkaları kesmek zorunda mıyım?

Hayır. Kesilmemiş halkalar kıvırcık, astragan benzeri bir yüzey verir ve daha az tüy döker. Peluş görünüm için kesip taramanız gerekir.

Banda başka bir kelime nasıl örerim?

Kareli kâğıda her harfi 5 kare genişliğinde ve 7 kare yüksekliğinde çizin, harflerin arasına birer boş kare bırakın. Kelimenin toplam genişliğini 132'den çıkarıp ikiye bölün (yarım çıkarsa aşağı yuvarlayın); arka ortadan bu kadar ilmek örüp yazıya başlayın.

Modelin orijinal çizimi

Modelin 1890 tarihli kitaptaki çizimi.

Aynı kitaptan iki renkli tığ işi İskoç beresi ve kurdeleli şiş örgü İskoç bonesi tariflerine de göz atabilirsiniz. Daha hızlı bitecek bir bere için kırmızı tığ işi chunky bere tarifimize bakın.