Bu berede iki renk her ilmekte sırayla değişiyor ve kullanılmayan ip ilmeklerin içinde taşınıyor. Böylece ince, benekli bir desen çıkıyor; kumaş da tek renkli sık iğneden daha dolgun ve sıcak oluyor. Geniş, yassı taç ortadan sarmal turlarla büyüyor, alt kenar şişle örülen lastikle bitiyor. Sık iğneyi rahat örüyor ve iki iple çalışmayı denemek istiyorsanız size göre bir proje.
Model 1890 tarihli bir şapka kitabından alındı ve bebe yünü kalınlığındaki ipe göre uyarlandı. Kitapta tacın büyüklüğü yalnız çapla verildiği için tur tur ilmek sayılarını biz hesapladık. Aşağıda ilk 12 turun renk şemasını, sayı tablosunu ve beden ayarını bulacaksınız. Diğer tığ işi modeller için Tığ İşi Projeler sayfamıza göz atabilirsiniz.
Proje bilgileri
Zorluk: Orta
Numune: 10 cm'de 24 sık iğne ve 26 tur (3 numara tığ, iki renkli)
Bitmiş ölçü: Taç çapı yaklaşık 29 cm; alt kenar 132 ilmek (54–56 cm baş çevresi için)
Renkler: Lacivert ve krem
Gerekli malzemeler
Hazırladığınız malzemeleri işaretleyin; seçimleriniz bu tarayıcıda saklanır.
Krem ince örgü ipi (bebe yünü kalınlığında), yaklaşık 50 g
3 numara tığ
2,5 numara 40 cm misinalı şiş ya da 5'li çift uçlu şiş takımı (lastik için)
İlmek işaretçisi
Yün iğnesi
29–30 cm çapında yuvarlak tabak ya da karton (blokaj için)
Proje notları
Turlar birleştirilmeden sarmal örülür; tur başındaki işaretçiyi her turda yukarı taşıyın.
Renk değiştirirken her ilmeğin son ip atışını bir sonraki ilmeğin rengiyle yapın; böylece renkler kaymaz.
Kullanmadığınız ipi önceki turun ilmeklerinin üstünde tutun ve her ilmekte içine alarak örün; arkada boşta ip kalmaz.
İki yumağı ayrı kaplara koyun ve birkaç turda bir dolanan ipleri açın.
Adım adım yapılışı
Renk şeması
Şema, ilk 12 turu üstten gösterir; her hücre bir sık iğnedir. İlk iki tur yalnız lacivert örülür, 3. turdan itibaren renkler her ilmekte değişir ve bu düzen 38. tura kadar sürer. Yandaki kesit ve tablo taç, düz kenar ve azaltma turlarını gösterir.
- Daire: her halka bir tur, her hücre bir sık iğne; koyu hücreler lacivert, açık hücreler krem.
- Yandan kesit: taç 1.–38. tur, düz kenar 39.–42. tur, azaltma 43.–58. tur, ardından şişle 20 tur lastik.
- Tablo: seçilmiş turlardaki toplam ilmek sayısı.
Taç
1. ve 2. tur (lacivert)
Lacivert iple sihirli halka kurun ve içine 6 sık iğne yapın; halkayı çekip kapatın. 2. tur: Her ilmeğe 2 sık iğne yapın (12 ilmek). Turları birleştirmeden sarmal örün ve tur başına işaretçi takın.
3. tur (renkler başlar)
Kremi ekleyin. *1 sık iğne, sonraki ilmeğe 2 sık iğne*; 6 kez tekrarlayın (18 ilmek). Bu turdan itibaren ilmekler sırayla bir lacivert, bir krem örülür; aynı ilmeğe yapılan iki sık iğne de iki ayrı renkte olur.
4.–38. tur
Her turda 6 ilmek arttırın: n. turda *(n − 2) sık iğne, sonraki ilmeğe 2 sık iğne* 6 kez yapılır. Örneğin 4. turda *2 sık iğne, sonrakine 2*, 10. turda *8 sık iğne, sonrakine 2* örülür. 10. turda 60, 20. turda 120, 30. turda 180 ve 38. turda 228 ilmek olur.
39.–42. tur
Arttırma yapmadan, renk düzenini sürdürerek 4 tur örün (228 ilmek). Tacın kenarı burada oluşur.
Alt kısım ve lastik
43.–58. tur (azaltma)
Her turda 6 ilmek eksiltin: 43. turda *36 sık iğne, sonraki 2 ilmeği birlikte örün*, 44. turda *35 sık iğne, 2 birlikte*; her turda düz ilmek sayısını bir azaltarak sürdürün. 50. turda 180, 58. turda (*21 sık iğne, 2 birlikte*) 132 ilmek kalır. Eksiltmenin yapılışı için sık iğne eksiltme anlatımına bakabilirsiniz.
Lastik (şişle)
Kremi kesin. 2,5 numara şişle 58. turun her ilmeğinden lacivert iple bir ilmek alın (132 ilmek). *1 düz, 1 ters* 1+1 lastik 20 tur örün ve ilmekleri lastiğe uygun kapatın.
Şiş kullanmak istemezseniz
Lastiği tığla da yapabilirsiniz: lacivertle 10 tur, ilmeklerin arka halkasından sık iğne örün. Bu kenar şiş lastiği kadar esnemez; başa rahat otursun diye azaltmayı 57. turda bitirip 138 ilmekte kalın.
Bitirme
İp uçlarını gizleyin. Bereyi nemlendirip 29–30 cm çapındaki tabağa geçirerek kurutun. İsterseniz tacın ortasına lacivert ya da krem bir ponpon dikin.
Sık sorulan sorular
Bereyi farklı bir baş ölçüsüne nasıl uyarlarım?
Alt kenarın ilmek sayısı baş ölçüsünü belirler; her azaltma turu 6 ilmek, yani yaklaşık 2,5 cm eksiltir. 52 cm baş çevresi için azaltmayı iki tur daha sürdürüp 120 ilmekte durun; 58 cm için iki tur erken bırakıp 144 ilmekte kalın. Şişle alacağınız lastik ilmeği de bu sayıya eşit olur.
Daha az bol bir bere için ne yapmalıyım?
Tacı 32. turda (192 ilmek) bitirin, 4 tur düz örün ve azaltmaya *30 sık iğne, 2 birlikte* ile başlayın. 10 azaltma turunda yine 132 ilmeğe inersiniz; taç çapı yaklaşık 25 cm olur.
Kullanmadığım ip dışarıdan görünür mü?
Her ilmekte içine alarak örerseniz görünmez; yalnız krem ilmeklerin arasından lacivert hafifçe seçilebilir. Taşıdığınız ipi sıkı çekmeyin, yoksa taç büzülür ve düz durmaz.
Modelin orijinal çizimi
Kitaptaki çizim aynı biçimdeki şiş örgü bereyi gösterir; tığ işi bere de bu biçimdedir.
Aynı kitaptan ponponlu şiş örgü İskoç beresi, peluş görünümlü tığ işi denizci beresi ve fıstıklı siyah altın tığ işi takke tariflerine de göz atabilirsiniz.
Renk seçimi
Birbirine zıt iki renk (lacivert–krem, bordo–hardal, siyah–gri) benekli deseni belirgin gösterir. Birbirine yakın tonlar tüvit kumaş gibi karışık bir görünüm verir.
Tur başını kaybetmeyin
Sarmal örgüde tur sonu görünmez. İşaretçiyi her turun ilk ilmeğine taşıyın ve her on turda ilmek sayınızı tabloyla karşılaştırın.
Taç dalgalanırsa
İlk 15 turdan sonra tacı düz bir zemine koyun. Kenar dalgalanıyorsa ilmekleri biraz daha uzun çekin; ortası kubbeleşiyorsa taşıdığınız ipi daha gevşek tutun.
Kaynak: M. Elliott, The Book of Hats and Caps (1890)
Terimler sözlüğü
Sık iğne: Tığı ilmeğe sokup ipi çekin, ipi yeniden alıp tığdaki iki halkadan birden geçirin. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikigne).
Sık iğne eksiltme: İki ilmeğe birer kez tığı sokup ipi çektikten sonra tığdaki halkaları birlikte kapatmak; iki ilmekten bir ilmek olur. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikigneeksiltme).
Arka halka: İlmeğin üstündeki iki halkadan size uzak olanı; yalnız bu halkadan örmek ön halkayı boşta bırakır. [Fotoğraflı anlatım](/proje/tig-isi-orgu-teknikleri-kilavuzu#sikignearkailmekicinden).
İp taşıma: İki renkle örerken kullanılmayan ipi önceki turun ilmeklerinin üstünde tutup her ilmekte içine alarak bir sonraki renk değişimine kadar götürmek.
1+1 lastik: Bir düz, bir ters ilmeğin sırayla örülmesiyle elde edilen esnek kenar. [Fotoğraflı anlatım](/proje/sis-orgude-sik-karsilasilan-ornek-aciklamalari#11lastik).
Ponpon: Kartona sarılan ipin ortadan ya da bir kenardan bağlanıp kesilmesiyle yapılan yuvarlak süs.
Blokaj: Bitmiş işi nemlendirip bir kalıba ya da düz bir zemine serip ölçüsünde kurutma.
Yorumlar
Bu projeyi denediyseniz deneyiminizi ve sorularınızı paylaşın. Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır. Kişisel verilerinizin nasıl işlendiğini KVKK aydınlatma metninin yorumlar bölümünde okuyabilirsiniz.
Yorum ekle