Polimer Kilden Mermer Desenli Çanta Süsü

Kalıp ve ölçüler

Kalıpta dört şekil var: daire, damla, kemer ve kalp. Hepsi 4 mm kalınlıkta kesilir. Şemadaki beyaz daireler deliklerin yeridir; damlada delik, sivri ucun ince kısmında kalmasın diye uçtan 12 mm aşağıdadır.

• Daire: Ø 5 cm; delik merkezi üst kenardan 6 mm; kil yaklaşık 13–14 g.
• Damla: 4 × 6 cm; delik merkezi sivri uçtan 12 mm; kil yaklaşık 10–11 g.
• Kemer: 5 × 6 cm; delik merkezi üst kenardan 6 mm; kil yaklaşık 17–20 g.
• Kalp: 5 × 5 cm; delik merkezi üstteki çentikten 6 mm aşağıda; kil yaklaşık 10–11 g.
• Delik: çapı 4 mm, pipetle açılır.

Mermer deseni hazırlamak

Mermer desen, renkli fitilleri birlikte burup katlayarak elde edilir. Her burma renk çizgilerini biraz daha inceltir; çok burarsanız renkler birbirine karışıp bulanık bir tona döner. Aşağıdaki ölçülerle yaklaşık 10 × 10 cm'lik bir levha çıkar; bu, üç süs için yeterlidir.

1. Kili yoğurun

   Üç rengi ayrı ayrı yoğurun. Beyazla başlayın; renkli killerden sonra ellerinizi ıslak mendille silin ki beyaz kirlenmesin.

2. Fitil yapın

   Her rengi avuçlarınız arasında 15 cm boyunda bir fitil olana kadar yuvarlayın. Beyaz fitil yaklaşık 1,4 cm, renkli fitiller yaklaşık 0,9 cm kalınlıkta olur.

3. Burun

   Üç fitili yan yana koyun, iki ucundan tutup ters yönlere burun. Burulmuş fitili masada yuvarlayarak düzeltin.

4. Katlayıp yeniden burun

   Fitili ortadan ikiye katlayın, yeniden burun ve yaklaşık 15 cm boya gelene kadar yuvarlayın. Bunu 3–4 kez tekrarlayın. Fitilin yüzeyinde ince renk çizgileri görünmeye başlayınca durun.

5. Top yapıp açın

   Fitili top yapın ve avucunuzla bastırın. İki 4 mm çıtanın arasında oklavayla açın; kili arada çeyrek tur çevirin. Levha yaklaşık 10 × 10 cm olur.

Kesme ve delik açma

1. Kalıbı yerleştirin

   Kalıbı kesip levhanın üstüne koyun. Desenin en güzel göründüğü yeri seçmek için kalıbı levhanın üstünde gezdirin.

2. Kesin

   Maket bıçağını dik tutarak kağıdın kenarından kesin. Kil kesici kalıplarınız varsa onları da kullanabilirsiniz.

3. Deliği açın

   Kalıbı kaldırmadan önce delik işaretinin ortasından kürdanla kile küçük bir iz yapın. Kalıbı kaldırın, pipeti bu ize dik bastırın, hafifçe çevirip çıkarın. Delik kenarını parmak ucunuzla düzeltin.

4. Kenarları düzeltin

   Kesik kenarları parmağınızla hafifçe yuvarlatın. Parmak izlerini pişirmeden önce düzeltmek, sonradan zımparalamaktan kolaydır.

Fırında pişirme

Parçaları kilinizin paketindeki sıcaklıkta ve sürede pişirin. Genel aralık 110–130 °C, 6 mm kalınlık başına yaklaşık 15–30 dakikadır; 4 mm'lik süsler de en az paketin yazdığı süre kadar pişmelidir.

1. Fırını hazırlayın

   Fırını önceden ısıtın ve orta rafa bir fırın termometresi koyun. Sıcaklık sabitlenene kadar bekleyin.

2. Parçaları dizin

   Süsleri pişirme kağıdı serilmiş seramik fayansın ya da tepsinin üstüne aralıklı dizin. Üstlerine onlara değmeyen bir folyo çadır koyun.

3. Pişirin ve soğutun

   Paketteki süre dolunca fırını kapatın ve parçaları fırında soğumaya bırakın. Mikrodalga fırın kullanmayın; kil yanarsa fırını kapatıp odayı havalandırın.

Zımparalama ve parlatma

1. Islak zımparalayın

   Soğuyan parçayı bir kap suyun içinde 400 kum zımparayla, kenarlarından başlayarak düzeltin. Sonra 600 ve 800 kumla devam edin.

2. Parlatın

   Kuruttuğunuz parçayı kot kumaşı ya da yumuşak bir bezle hızlıca ovun; yüzey hafif ipeksi bir parlaklık kazanır.

3. İsterseniz vernik sürün

   Daha parlak bir yüzey için etiketinde polimer kile uygun olduğu yazan su bazlı bir vernik kullanın. Bazı vernikler polimer kilin üstünde yapışkan kalır.

Halkaları takmak

Süs, iki ara halkayla anahtarlık halkasına ya da karabinaya bağlanır. İki halka, süsün düz asılmasını ve rahat sallanmasını sağlar.

1. Ara halkayı açın

   İki penseyle halkanın açıklığının iki yanından tutun. Bir penseyi kendinize, diğerini öne doğru çevirin. Halkayı iki yana çekerek açmayın; şekli bozulur ve tam kapanmaz.

2. Süse takın

   Açık halkayı süsün deliğinden geçirin ve ikinci ara halkayı da bu halkaya ekleyin. Halkayı ters yöne çevirerek kapatın; uçlar aralıksız birleşmeli.

3. Anahtarlığa bağlayın

   İkinci ara halkayı aynı şekilde açıp anahtarlık halkasına ya da karabinaya geçirin ve kapatın. Zincir ya da püskül eklemek isterseniz onu da bu halkaya takın; toplam boy zincirin boyu kadar uzar.

Renk ve desen fikirleri

Polimer kil; kolye ucu, küpe ve çanta süsü gibi küçük takılarda çok kullanılır. Aşağıdaki fotoğrafta el yapımı polimer kil kolye uçlarından örnekler var. Kendi süsünüzde iki uyumlu renk ve bol beyaz kullanmak deseni canlı tutar.

Örnek görsel: el yapımı polimer kil kolye uçları. Fotoğraf (küçültüldü): Annatsach, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Sık sorulan sorular

Süs pişirdikten sonra kırıldı ya da çatladı, neden?

En sık neden az pişirmedir. Polimer kil ancak paketteki sıcaklıkta ve sürenin tamamı kadar pişince sağlamlaşır; fırının göstergesi gerçekte daha düşük bir sıcaklığı gösteriyorsa kil yeterince ısınmaz. Sıcaklığı termometreyle doğrulayın, ince parçaları da paketteki sürenin tamamı kadar pişirin ve süsleri 4 mm'den ince açmayın.

Renkler çamur gibi karıştı, ne yaptım?

Fitili fazla burdunuz. Her katlama renk katlarının sayısını ikiye katlar ve çizgileri inceltir; birkaç turdan sonra çizgiler seçilemeyecek kadar incelip tek bir ara renge döner. 3–4 turdan sonra durun ve levhayı açmadan önce fitilin yüzeyine bakın. Fazla karışan kili atmayın; tek renkli süsler için kullanabilirsiniz.

70 g kilden kaç süs çıkar?

Yaklaşık üç. Polimer kilin yoğunluğu yaklaşık 1,6–1,8 g/cm³ olduğundan 70 g kil yaklaşık 39–44 cm³ eder; 4 mm kalınlıkta bu yaklaşık 97–109 cm², yani aşağı yukarı 10 × 10 cm'lik bir levhadır. Ø 5 cm'lik daire yaklaşık 20 cm², kemer yaklaşık 27 cm², damla yaklaşık 15 cm² yer kaplar; toplam yaklaşık 62 cm² eder. Kalıpların arasında boşluk kalacağı için yer dardır: kalıpları levhanın kenarlarına yakın ve birbirine sıkı yerleştirin. Üçüncü şekil sığmazsa artan kili yeniden top yapıp açın; desen biraz değişir.

Fırın kullanmadan bir proje isterseniz hava ile kuruyan kilden takı tabağı yapabilirsiniz. Süsleriniz için yeni renk uyumları arıyorsanız renk paleti oluşturucuyu deneyin.